📊 EQ-Live Türkiye: Technical Report

🌍 SeismoReport v3.1 · Otomatik Çeviri

EQ-LiveTürkiye · Sismik İzleme Platformu · Teknik Metodoloji Raporu · SeismoReport 2026

📡 ISC 1900–1997 + EMSC 1998–2026 📐 Scordilis (2006) Mw Homojenizasyonu 📊 Gutenberg-Richter b-değeri Izgarası ⚡ EMSC Gerçek Zamanlı Veri 🛠️ OpenQuake · Leaflet · Python 🇹🇷 88 333 Olay · 19 685 Grid Noktası

🌐 EQ-LiveTürkiye

Sismik İzleme ve Tehlike Görselleştirme Platformu

Prof. Dr. Ali Osman Öncel

İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa · Jeofizik Mühendisliği Bölümü

🗺️ Canlı Harita ⭐ EQ-LiveTurkiye 🔶 GEM / oq-engine 📡 EMSC FDSN API 🌐 ISC FDSN API

88 333

Katalog Olayı

126 yıl

Zaman Aralığı

5

Tamamlılık Dönemi

1.095

Grid b-değeri

19 685

Grid Noktası

100 km

Sabit Alan Yarıçapı

M ≥ 3.0

EMSC Tamamlılık Eşiği

Gerçek Zamanlı

EMSC Canlı Veri

ÖZET EQ-LiveTürkiye, Türkiye için gerçek zamanlı deprem akışını bilimsel açıdan sağlam bir Gutenberg-Richter b-değeri tehlike katmanıyla birleştiren açık kaynaklı bir sismik izleme platformudur. Platform; ISC (1900–1997) ve EMSC (1998–2026) verilerinden dönem bazlı tamamlılık eşikleriyle (merdiven yöntemi) derlenen, 1905-10-21–2026-09-14 arasını kapsayan 88.333 olaylık bileşik bir katalog kullanmaktadır. Büyüklük homojenizasyonu Scordilis (2006) ampirik ilişkileriyle (ML/MD/mb → Mw) gerçekleştirilmiştir. b-değeri ızgarası, Öncel & Wyss (2000) Sabit Alan Yöntemi (R=100 km, 10 km kaydırma adımı, N≥50) çerçevesinde Aki (1965) MLE ve Utsu (1966) binom düzeltmesiyle, Türkiye kara kütlesine sıkı bir kutuyla (34–43°K/25–45°D) hesaplanmıştır ve b=1.095 (N=65.343) vermektedir; EMSC'nin daha geniş katalog sorgu bölgesi (33–45°K/23–48°D) için hesaplanan ayrı bir bölgesel istatistik ise b=1.030'dur (N=80.929) — her iki değer de literatürle uyumludur (bkz. §6).

Deprem kataloğuGutenberg-Richterb-değeri Türkiye sismisitesiMerdiven tamamlılıkScordilis (2006) Aki (1965) MLEÖncel & Wyss (2000)PSHAOpenQuake

🌐 1. Platforma Genel Bakış — EQ-LiveTürkiye Ne Gösteriyor?

Amaç

EQ-LiveTürkiye, Türkiye için tarayıcı tabanlı bir sismik izleme ve tehlike görselleştirme platformudur. Birbirini tamamlayan iki veri akışını bir arada sunar: (1) son depremleri otomatik olarak güncelleyen gerçek zamanlı EMSC deprem akışı ve (2) 126 yıllık bileşik bir katalogdan önceden hesaplanmış Gutenberg-Richter b-değeri ızgarası. Her iki katman da etkileşimli Leaflet.js haritası üzerinde çakıştırılmakta; böylece süregelen sismisitenin ve uzun vadeli sismik tehlike örüntülerinin eş zamanlı değerlendirilmesi mümkün kılınmaktadır. Canlı akış ve Zaman-Magnitude/b-değeri katmanları kısa dönem sismisite izleme ve hızlı değerlendirme (rapid seismicity assessment) amaçlıdır — bir deprem tahmin sistemi değildir ve platformun ayrı, olasılıksal sismik tehlike katmanlarının (PSHA — AFAD TSTH, ESHM20, ESRM20) yerini tutmaz.

🎙️ Deprem Olduğunda: Veriden Kanıta

Bir deprem meydana geldiğinde farklı kesimler farklı sorular sorar:

• Bilim insanı için: Şu anda gözlemlenen sismisite bize ne söylüyor?
• Teknik karar verici için: Gözlemlenen aktivite arka plan sismisitesine göre nasıl değişti, deprem sonrası değerlendirmede hangi ek kanıtlar dikkate alınmalı?
• Vatandaş için: Güvenilir, gözlemlenebilir deprem bilgisine nereden ulaşılabilir?

EQ-LiveTürkiye bu üç soruyu aynı gözlemsel veri üzerinden, dakikalar içinde yanıtlanabilir hale getirmeyi amaçlar: son 1 saat/24 saat sismisite, büyüklük dağılımı, Zaman-Magnitude ilişkisi, N=100 kayan pencere b-değeri ve mekânsal yoğunlaşma — hepsi tek arayüzde.

EQ-LiveTürkiye bir sonraki depremi tahmin etmez. Şu anda gerçekleşmekte olan sismisitenin kanıta dayalı bir görünümünü sunar.

EQ-LiveTürkiye does not predict the next earthquake. It provides an evidence-based view of the seismicity that is occurring now.

Harita Katmanları

🔴 Son Depremler
EMSC canlı

+

🟡 b-değeri Izgarası
CircleMarker

+

🗺️ Altlık Harita
CartoDB Dark

=

🌐 Etkileşimli Harita
Leaflet.js

Açık Kaynak Araçlar ve Veri Kaynakları

Tablo 1. EQ-LiveTürkiye'de kullanılan araçlar ve veri kaynakları

Bileşen	Araç / Kaynak	Amaç
Canlı harita	Leaflet.js v1.9	Etkileşimli harita, CircleMarker, LayerGroup
Deprem akışı	EMSC FDSN API	Gerçek zamanlı M≥2.0 olaylar, Türkiye sınır kutusu
Tarihsel katalog (1900–1997)	ISC FDSN API (web servis)	Merdiven dönemleri M≥4.5–5.5
Tarihsel katalog (1998–2026)	EMSC FDSN API	Homojen dönem M≥3.0
Katalog derleyici	fetch_combined_catalog.py	ISC+EMSC birleştirme, tekrar temizleme, Scordilis Mw
b-değeri ızgarası	build_bvalue_grid.py	Aki MLE, Sabit Alan Yöntemi, JSON çıktı
PSHA çerçevesi (referans)	GEM / oq-engine	b-değeri OpenQuake kaynak modeline girdi olarak kullanılır
Yayın	GitHub Pages	index.html + veri JSON statik yayın

🧭 2. Haritayı Nasıl Kullanırım? — Hızlı Kılavuz

Harita açılınca ilk bakışta sade görünür ama aslında altında bir kontrol paneli saklıdır. Aşağıdakileri bilirseniz haritayı çok daha etkili kullanırsınız:

💡 Bilmeniz gereken 6 şey

• Kontrol paneli haritanın ALTINDA gizli. Ekranın en altındaki ▲ ▲ ▲ ok işaretine tıklayın — tüm butonlar ve ayarlar açılır.
• Aktif olan buton içi mavi (camgöbeği) dolu ve yazısı koyu olandır. Pasif butonlar şeffaftır.
• Açılışta "Isı Haritası" görünür — bu, depremlerin yoğunluğunu soluk bir sis gibi gösterir. Depremleri tek tek, büyüklüğüne göre renkli noktalar hâlinde görmek isterseniz "Seismicity" butonuna basın.
• TR / MAR / EGE / DAF / KAF butonları yalnızca haritayı o bölgeye yakınlaştırır. Analizi o bölgeyle sınırlamaz — alttaki sayılar (Toplam, Mw≥3, Mw≥4, Maks…) her zaman o an haritada yüklü olan tüm veriyi gösterir, sadece baktığınız bölgeyi değil.
• Depremler ortalama 7-10 dakikada bir geliyor, bazen bir saate kadar sessiz kalabilir — "hareket yok" görmeniz çoğu zaman normaldir. Veri saatte bir otomatik yenilenir; sağ alttaki "EMSC Canlı ●" ibaresi bağlantının çalıştığını gösterir.
• b-değeri, T_L Asperite gibi bilimsel katmanlar önceden hesaplanmış Türkiye-geneli haritalardır — bir bölgeye yakınlaşsanız bile hep ülke genelini gösterirler, o bölgeye özel yeniden hesaplanmazlar.

Canlı haritayı doğrudan açmak için: aliosmanoncel.github.io/EQ-LiveTurkiye

🔄 3. Veri Boru Hattı — Ham Katalogdan Izgara Üretimine

📡 ISC FDSN
1900–1997

+

📡 EMSC FDSN
1998–2026

→

🔀 Merdiven Birleştirme
dönem M_c

→

🔁 Tekrar Temizleme
±60s, <50km

→

⚖️ Mw Homojenizasyon
Scordilis 2006

→

📊 b-değeri Izgarası
Aki+Utsu

→

🌐 JSON → Harita
GitHub Pages

Adım 1 — FDSN Veri Çekimi

Hem ISC hem EMSC, FDSN uyumlu web servis API'leri (fdsnws/event/1/query) sunmaktadır. Python betiği fetch_combined_catalog.py, API sonuç sınırlarını aşmamak için her servisi 5–10 yıllık dilimler hâlinde sorgular (sorgu başına 20 000 olay sınırı). Coğrafi sınır kutusu 33–45°K, 23–48°D olarak belirlenmiştir.

⚙️ Çekim Parametreleri

• Biçim: text (boru karakteriyle ayrılmış, hafif)
• Sıralama: dilim başına time-asc
• Hız sınırı: istekler arası 1.5 sn bekleme
• Yeniden deneme: ağ hatasında 2× gecikme
• Dilim boyutu: 10 yıl (ISC) / 5 yıl (EMSC)

Adım 2 — Merdiven (Staircase) Tamamlılık Birleştirmesi

Sismik ağ yoğunluğu tarihsel süreçte evrilmiştir; 126 yıllık kaydın tamamına tek bir büyüklük eşiği uygulamak, ya büyük sayıda küçük olayı dışarıda bırakır ya da tamamlanmamış erken dönemleri dahil eder. Merdiven yaklaşımı, her zaman dilimine uygun minimum tamamlılık büyüklüğünü (M_c) uygulayarak ve ardından tüm kümelerin bileşimini (küme birleşimi) alarak bu sorunu çözer.

Tablo 2. Merdiven tamamlılık eşikleri (+0.5 muhafazakâr düzeltme uygulandı)

Dönem	Kaynak	Mc	Olay Sayısı	Gerekçe
1900–1965	ISC	5.5	173	Pre-WWSSN; yalnız büyük olaylar güvenilir
1965–1980	ISC	4.5	1 058	WWSSN tam operasyonel; ref 4.0+0.5
1980–1990	ISC	4.0	1 318	Global ağ yoğunlaşması; ref 3.0+1.0
1990–1998	ISC	3.5	4 855	Dijital geniş bant geçişi; ref 2.5+1.0
1998–2026	EMSC	3.0	80 929	Modern geniş bant; ref 2.5+0.5
Toplam (tekrar temizleme sonrası)			88 333

Katalog 2026-09-14 itibarıyla (1905-10-21–2026-09-14) yeniden üretilmiştir. Bu güncellemede iki ayrı, önceden bilinmeyen kesilme sorunu giderilmiştir: (i) EMSC'nin 2008–2013 dilimi sunucu tarafı 20.000 olay sınırına takılıp Şubat–Aralık 2012'yi (2.712 olay) sessizce eksik gösteriyordu — fetch_chunk_safe() ile zaman aralığını otomatik olarak ikiye bölen bir mekanizma eklendi; (ii) tamamlılık merdiveninin EMSC dönemi üst sınırı sabit bir yıl (2026) olarak kodlanmıştı, bu da script hangi tarihte çalıştırılırsa çalıştırılsın güncel yılın (bu durumda 2026'nın Ocak–Eylül ayları, 1.345 olay) hiç çekilmemesine yol açıyordu — sınır dinamik bir sentinel değerle değiştirildi.

⚠️ Kritik kısıt: M_c=3.0 bir keşif değil, sorgu parametresidir (2026-09-14)

Aynı uzay-zaman penceresi için EQ-LiveTurkiye (EMSC+ISC) ve EarthScope Interactive Earthquake Browser (USGS) kataloglarının bin-içi büyüklük dağılımları karşılaştırıldığında (ΔM=0.1, log ölçek), her iki eğri de küçük büyüklüklerde benzer bir genel düşüş eğilimi göstermekle birlikte, eğrilerin omuz/geçiş bölgeleri farklı büyüklüklerde ortaya çıkmaktadır: EarthScope ~M3.8–4.2 civarında, EQ-LiveTurkiye ise ~M4.3–4.9 civarında daha belirgin bir yapı sergilemektedir. Aynı MAXC yöntemi (tepe bin + 0.2) her iki kataloğa ayrı ayrı uygulandığında EarthScope için M_c≈3.4, EQ-LiveTurkiye için M_c≈3.2 bulunmaktadır.

Ancak bu karşılaştırma tek başına iki kataloğun farklı M_c değerlerine sahip olduğunu kanıtlamaz. EarthScope'un sorgusu minmag=0 ile (taban dayatılmadan) çekilmiş ve M2.1–2.9 arasında gerçek, kademeli bir azalma göstermektedir — bu, ağın kendi tespit tamlığının doğal bir yansıması olabilir. Buna karşılık, Tablo 2'deki EMSC dönemi (1998–2026) için M_c=3.0 değeri, fetch_combined_catalog.py'nin kendi FDSN sorgusuna minmagnitude=3.0 olarak dayattığı bir parametredir — yani EQ-LiveTurkiye kataloğunda M3.0 altında hiç veri yoktur, çünkü hiç sorgulanmamıştır. Bu durumda MAXC yönteminin EQ-LiveTurkiye verisinde M3.0 civarında "tepe" bulması bağımsız bir keşif değil, kısmen kendi sorgu tasarımının yeniden bulunmasıdır.

Bilimsel olarak savunulabilir ifade: İki katalog aynı büyüklük aralığında benzer genel düşüş eğilimi göstermekle birlikte, eğrilerin omuz/geçiş bölgeleri farklı büyüklüklerde ortaya çıkmaktadır. Bu farklılık, katalogların algılama ve tamlık özelliklerinin aynı olmayabileceğine işaret etmektedir. Ancak farklı M_c değerlerinin nicel olarak belirlenmesi için aynı uzay-zaman penceresinde ve aynı büyüklük tanımı/ölçeği altında, sorgu-taban etkisinden arındırılmış ayrı M_c analizleri yapılmalıdır — bu, henüz yapılmamış, açık bir sonraki adımdır.

Adım 3 — Tekrar Temizleme

Hem ISC hem EMSC kataloglarında yer alan olaylar zamansal ve konumsal yakınlıkla belirlenir. Birbirinden 60 saniye ve 50 km'den az uzakta bulunan çiftler birleştirilerek daha yüksek Mw değerine sahip olan tutulur. Bu işlem tekrar eden çiftleri kaldırarak 88 333 benzersiz olay elde edilmesini sağlar.

Adım 4 — Canlı Haritada Kaynak-Bazlı Görüntüleme (2026-09 güncellemesi)

Yukarıdaki 1–3. adımlar ISC ve EMSC verisini tek bir bileşik katalog dosyasında (eq_historical.json) birleştirir. Ancak canlı haritanın kontrol panelindeki "Tarihsel (çoklu seçim)" butonları, bu bileşik kataloğu artık tek bir görünüm olarak değil, üç bağımsız, tek-kaynaklı zaman penceresi olarak sunmaktadır:

• ISC 1900–1970 — yalnızca ISC, EarthScope-öncesi dönem
• ISC 1971–1997 — yalnızca ISC; alt sınır, KOERI'nin kendi FDSN StationXML kaydında resmi ağ kuruluş tarihi olarak verilen 1971-01-01'dir
• EMSC 1998–2026 — yalnızca EMSC; Bossu ve ark. (2024, Seismica) EMSC'nin sistematik bülten yayınının 1998'de başladığını belgelemektedir

Bu üç pencere zamansal olarak ayrıktır (birbiriyle çakışmaz); kullanıcı istediği kadarını aynı anda seçebilir, seçilenlerin birleşimi haritada gösterilir ve durum çubuğu o an ekranda gerçekten bulunan kaynakları (örn. "ISC+EMSC") olayların kendi src alanından dinamik olarak türetip etiketler. Bu tasarım, tek bir "1900–2026" görünümünün hangi olayın hangi ağdan geldiğini belirsizleştirmesini önlemek için benimsenmiştir.

Aday Kaynak Değerlendirmesi — AFAD (Ön Bulgular, Phase 0)

AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı), Türkiye'nin kendi ulusal deprem izleme ağını işletmekte ve bir olay-sorgu API'si (apiv2/event/filter) sunmaktadır; bu ağ, Türkiye'nin daha geniş ulusal sismotektonik veri altyapısının bir parçasıdır (bkz. Duman ve ark. 2018, Türkiye Sismotektonik Veritabanı) — bu atıf yalnızca ulusal altyapı bağlamı içindir, Duman ve ark. (2018) AFAD'ın olay-sorgu API'sinin kendisinin veri kalitesini veya kapsamını değerlendirmemektedir. Bu kaynağı EQ-LiveTürkiye'ye eklemenin gerekçesini ve risklerini ölçmek için, 26 yıllık tam taramaya girmeden, iki fazlı sınırlı bir örneklem testi yürütülmüştür (2026-09-13): bir sakin dönem (2024-10, tam ay) ve bir yoğun/artçı dönemi (Kahramanmaraş depremi haftası, 2023-02-06 – 02-12). Her iki pencerede de AFAD ve EMSC aynı Türkiye sınır kutusu için sorgulanmış, olaylar bu pilot karşılaştırmaya özgü bir eşleştirme kuralıyla — zaman (±30 sn) ve konum (±50 km) toleransı — ilişkilendirilmiştir. Bu tolerans kesin bir fiziksel eşdeğerlik/lokasyon-belirsizlik kriteri değildir; yalnızca bu testte iki bağımsız kataloğun kayıtlarını "muhtemelen aynı fiziksel olay" olarak eşleştirmek için seçilmiş pratik bir eşleştirme parametresidir.

Tablo 2b. AFAD ↔ EMSC eşleştirme testi sonuçları (±30 sn / ±50 km eşleştirme parametresiyle)

Test penceresi	AFAD toplam	EMSC toplam	Ortak	Yalnız AFAD	Yalnız EMSC
2024-10 (sakin dönem, tam ay)	2 583	2 260	2 127	456 (%18)	133
2023-02-06 – 02-12 (Kahramanmaraş haftası)	4 324	1 959	1 466	2 858 (%66)	493

⚠️ Kritik kısıt: AFAD API'si geniş tarih pencerelerinde sessizce veri kesiyor

Tam bir ay (2024-10-01 – 2024-10-31) tek istekte sorgulandığında, yanıt hata vermeden ilk 10 günün tamamını içermemektedir — bir sayfalama parametresi veya toplam-sayı header'ı sunulmamaktadır. Bu, dört farklı pencere boyutuyla (15/20/25/31 gün) doğrulanmıştır: hepsi, istenen bitiş tarihinden bağımsız olarak aynı sabit noktada (2024-10-11T17:05:22) kesilmektedir. Güvenli yöntem: ≤1 günlük parçalı sorgular + eventID bazlı tekilleştirme + çakışan pencerelerle çapraz doğrulama — bu, 26 yıllık bir geçmiş için büyük ölçekte, kademeli bir mühendislik çalışması gerektirir.

Planlanan AFAD Boru Hattı — Mevcut Kataloğa Karıştırılmaz

📥 AFAD ham kayıt
değiştirilmeden saklanır

→

🏷️ Provenance
çekim tarihi + sorgu penceresi

→

🔧 Normalize alanlar
src:"AFAD"

→

🔁 Dedup
eventID bazlı

→

🗺️ Kaynak-bazlı görüntüleme
ayrı buton

Bu boru hattı, mevcut ISC+EMSC eq_historical.json kataloğundan bilinçli olarak ayrı tutulur — AFAD verisi, Phase 1 tamamlanıp kapsam/güvenilirlik kararı verilene kadar bu kataloğa karıştırılmayacak, kendi ayrı dosyasında ham→provenance→normalize→dedup aşamalarından geçecektir.

✅ Ön sonuç: AFAD redundant değil, ama henüz üretim kaynağı değil

• Test penceresinde EMSC'de eşleşmeyen AFAD olaylarının AFAD toplamı içindeki oranı, sakin dönemde %18, yoğun/artçı döneminde %66'dır (çoğunlukla küçük büyüklüklü olaylar) — AFAD'ın en değerli katkısı kriz/artçı-sekans dönemlerinde ortaya çıkmaktadır.
• EMSC'nin kendi FDSN "Contributor" alanı, yalnızca test edilen Ekim 2024 örnekleminde, Türkiye olaylarının %72,6'sının "AFAD" olarak etiketlendiğini göstermektedir — bu, EMSC'nin Türkiye kapsamının bu örneklemde büyük ölçüde AFAD/KOERI pick'lerinin aktarımı olduğuna işaret eden bir provenance kanıtıdır; genel/kalıcı bir oran olarak genellenmemelidir.
• AFAD'ın kendi resmi istatistiklerinde veri 2000'den itibaren görünse de, bu, EQ-LiveTürkiye'nin 2000–2026 aralığını eksiksiz sunabileceği anlamına gelmemektedir — yukarıdaki API kısıtı nedeniyle bu kapsam iddiası henüz veriyle doğrulanmamıştır.
• AFAD entegrasyonu, bu bulgular ışığında ayrı bir "AFAD Catalog Integration — Phase 1" mühendislik çalışması olarak tanımlanmıştır (parçalı collector, tekilleştirme, provenance kaydı, EMSC ile otomatik eşleştirme) — henüz uygulanmamıştır. Başarı kriteri: her sorgu penceresinin başlangıç/bitiş sınırlarının eksiksiz kapsandığı bağımsız bir kontrolle doğrulanmadan hiçbir AFAD verisi katalog üretimine alınmayacaktır.

⚖️ 4. Büyüklük Homojenizasyonu — Scordilis (2006)

Homojenizasyon Neden Gereklidir?

Bileşik ISC+EMSC kataloğu, en az sekiz farklı büyüklük ölçeğinde (MD, ML, mb, Ms, Mw ve türevleri) rapor edilmiş olaylar içermektedir. Ölçeklerin karıştırılması sistematik önyargıya yol açar: mb=5.0, Mw=5.0 ile eşdeğer değildir. PSHA için tüm büyüklüklerin tek ve fiziksel olarak anlamlı bir ölçekte — moment büyüklüğü Mw — ifade edilmesi gerekmektedir.

Tablo 3. Bileşik katalogdaki büyüklük türü dağılımı

Ölçek	Olay Sayısı	Birincil Kaynak
MD (koda süresi)	32 686	EMSC bölgesel ağlar
ML (yerel)	25 991	EMSC bölgesel ağlar
mb (cisim dalgası)	9 847	ISC küresel istasyonlar
ML (büyük harf)	9 232	EMSC
md	2 545	EMSC
mw / Mw	1 294	ISC/EMSC moment tensör çözümleri
mL	707	EMSC

Büyüklük Dönüşüm Bağıntıları

mb → Mw (cisim dalgası büyüklüğü)

Mw = 0.85·mb + 1.03   (3.5 ≤ mb ≤ 6.2)

Scordilis (2006). ISC küresel istasyon ağından elde edilen teleseismik cisim dalgası büyüklükleri için geçerlidir.

ML / MD → Mw (yerel / koda büyüklüğü)

Mw = 0.0376·M² + 0.646·M − 0.269   (1.0 ≤ M ≤ 6.5)

İkinci dereceden bağıntı, kataloğun ML/MD/md/mL olaylarına (kataloğun ≈%85'i) uygulanmaktadır. Bu bağıntının kaynağı 2026-09-13 tarihli bir denetimde sorgulanmıştır — bkz. aşağıdaki kutu.

🚦 ML/MD → Mw Bağıntısı — Kaynak Denetimi Sürüyor (Ön Bulgular, 2026-09-13)

Yukarıdaki ikinci-dereceden bağıntının kaynağı üç bağımsız katmanda denetlenmiş ve Scordilis (2006)'ya ait olmadığı doğrulanmıştır:

• Kaynak makale doğrudan okundu: Scordilis (2006) kendi Sonuç bölümünde ML→Mw ilişkisi vermeyi açıkça reddeder: "no general globally valid relation between ML and MW magnitudes can be proposed" (Wood-Anderson sismograf kalibrasyon tutarsızlığı gerekçesiyle). Makalenin mb (0.85·mb+1.03) ve Ms dalları gerçekten Scordilis'e ait olduğu doğrulandı; yalnızca ML/MD/mc dalı eşleşmiyor. Git geçmişinde bu formülün başka bir kaynağa atfı da bulunamadı.
• ISC bülteni (ISF2, çoklu-ajans) doğrudan sorgulandı (Marmara, 2005, M2.7–4.0, 285 olay): aynı ajansın (Kandilli/ISK) kendi MD ve ML değerleri arasındaki fark ortalama yalnızca +0.06 (aralık −0.3/+0.3) — kodun varsaydığı ~1 birimlik fark gözlemlenmiyor. Aynı 285 olayın hiçbirinde hiçbir ajans Mw raporlamamış — bu magnitude/bölge/dönem için karşılaştırılacak bir Mw referansı yok.
• Bağımsız literatür taraması (Kadirioğlu & Kartal 2016 — ulusal; Şahin ve ark. 2018 — Marmara-özel; Rojo Limón ve ark. 2023 — AFAD+KOERI; Cambaz ve ark. 2019 — KOERI'nin kendi incelemesi) tutarlı biçimde M≥3.3–4.0 alt sınırını gösteriyor; hiçbiri M<3.3 için doğrulanmış bir Mw dönüşümü sunmuyor. KOERI'nin kendisi (Cambaz ve ark. 2019) Md→Ml ilişkisi verir (tam bizim aralığımızda, Md 1.5–4.5) ama bilerek Md/Ml→Mw formülü vermez.

Mevcut durum: Bu bulgular ışığında formülü başka bir bağıntıyla değiştirmek yerine provenance-farkında bir mimari tasarlanıyor — Mw zaten mevcutsa korunur; ML/Md yalnızca doğrulanmış aralıkta (≥3.3/3.5) dönüştürülür; doğrulanmış aralık dışındaki olaylarda (kataloğun büyük kısmı) orijinal ML/MD değeri, "Mw" etiketi yapıştırılmadan korunur. Kod ve canlı katalog (`bb534189`) bu rapor yazıldığı anda HENÜZ değiştirilmemiştir — tasarım/karşılaştırma raporu aşamasındadır.

✅ Aşama 1 doğrulaması — anomali çözüldü, kaynağı "man-made" (2026-09-13)

Salt-okunur bir karşılaştırma script'i, yukarıdaki formülü kataloğa uygulamadan (fabrikasyon yok, dönüşümsüz olaylarda orijinal ML/MD korunarak) tüm katalog için yeniden hesaplandığında, bu araştırmayı başlatan M3–4 / M4–5 tersine dönüş anomalisinin tamamen ortadan kalktığını gösterdi:

• Eski (fabrike Mw): M3–4 = 3 453 olay, M4–5 = 8 430 olay → ters (azalan değil, artan)
• Yeni (orijinal ML/MD korunarak): M3–4 = 70 486 olay, M4–5 = 11 065 olay → normal, azalan
• ~70 000 olay aslında M3–4 civarındaymış; eski formül bunları yapay biçimde M2–3 bandına sıkıştırıyormuş.

Genel ders: Bu bozulma yalnızca Gutenberg-Richter frekans-büyüklük grafiği incelendiğinde görülebildi — tek bir özet istatistik (toplam olay sayısı, tek bir b-değeri) bu türden bir yapısal distorsiyonu asla ele vermezdi. GR grafiği burada yalnızca bir sonuç sunumu değil, bizzat bir katalog kalite-kontrol aracı olarak işlev gördü. Ayrıca bozulmanın kaynağı doğal bir sismolojik sinyal (ikincil deprem popülasyonu, bölgesel heterojenlik, artçı kümesi) DEĞİLDİ — ham ML/MD kataloğu baştan beri doğruydu; distorsiyon, kaynağı hâlâ belirlenemeyen bir yazılım/dönüşüm katmanının ("man-made effect") ürünüydü.

Ms → Mw (yüzey dalgası büyüklüğü)

Mw = 0.646·Ms + 2.079   (3.0 ≤ Ms ≤ 6.1)
Mw = 0.994·Ms + 0.115   (Ms > 6.1)

İki parçalı bağıntı, büyük depremlerde Ms'nin doygunluğunu yansıtır.

⚠️ b-Değeri Hesabında Dönüştürülmüş-Mw Önyargısı

• ML→Mw dönüşümü: ML=3.0 için → Mw = 0.0376×9 + 0.646×3 − 0.269 = 2.007
• Dönüştürülmüş Mw≥3.0 filtresi ~66 000 EMSC olayını dışarıda bırakır (MD/ML ≈ 3.0–4.5)
• Bu durum ortalama(Mw)'yi ~2.5'ten ~4.2'ye yükseltir → yapay düşük b değerleri (~0.28) üretir
• Çözüm: b-değeri ızgarası dönüştürülmüş Mw değil, orijinal mag kullanılarak hesaplanır

Dönüştürülmüş Mw alanı eq_historical.json dosyasında diğer kullanımlar için (PSHA kaynak modeli, moment hız hesapları) korunmaktadır.

📊 5. b-Değeri Metodolojisi — Aki (1965) + Öncel & Wyss (2000)

Gutenberg-Richter Frekans-Büyüklük Bağıntısı

log₁₀(N) = a − b·M

b-değeri eğimi, büyük ve küçük depremler arasındaki göreli oranı tanımlar. Küresel ortalama b≈1, büyüklükteki her bir birim artışın frekansta 10 katlık bir düşüşe karşılık geldiği anlamına gelir. b değerinin yanal değişimleri stres durumundaki, malzeme heterojenliğindeki ve sıcaklıktaki farklılıkları yansıtır.

Vatandaş için özet: b=1 ise M5'ten büyük her 10 depremin karşısında M6'dan büyük yaklaşık 1 deprem beklenir. b küçüldükçe büyük depremler göreceli olarak daha sık; b büyüdükçe küçük depremler daha baskın hâle gelir.

Aki (1965) Maksimum Olabilirlik Tahmini (MLE)

b = log₁₀(e) / (M̄ − M_c,eff)

MLE, en küçük kareler regresyonuna kıyasla istatistiksel olarak üstündür; bağımlı değişkenin dağılımı hakkında varsayımda bulunmaz ve yansız tahminler üretir. M̄, M_c üzerindeki örneklem ortalama büyüklüğüdür.

🆕 Goodness-of-Fit (GoF) — Wiemer & Wyss (2000) Terminolojisi (2026-09-16)

GoF, seçilen bir M_c eşiğinin üzerindeki gözlenen büyüklük-frekans dağılımının Gutenberg-Richter modeline ne ölçüde uyduğunu ölçen, kümülatif sayım karşılaştırmasına dayanan bir model-uyum ölçüsüdür (0-100%; R² değildir). Bu belgede iki farklı GoF ifadesi kullanılır ve birbirine karıştırılmamalıdır:

• GoF@M_c — "Seçilen M_c'de (ör. MAXC yöntemiyle bulunan eşikte) GR uyumu kaçtır?" sorusuna cevap verir; TEK bir M_c için TEK bir sayı üretir.
• M_c-GoF90 / M_c-GoF95 — "GR uyumunun %90'a (veya %95'e) ulaşması için M_c'yi ne kadar yükseltmemiz gerekir?" sorusuna cevap verir; artan M_c adaylarını tek tek tarayıp eşiği ilk aşan değeri döndürür.

Örnek (RQ-Mc-EMSC, Marmara/Ambraseys 2014–2026 alt-dönemi): MAXC yöntemi M_c=3.1 önerir; bu eşikte GoF@M_c=%89,7'dir (henüz %90 QC eşiğini geçmez). M_c-GoF90 ise 3.2 çıkar — yani M_c'yi 3.1'den 3.2'ye yükseltirseniz uyum %90'ın üzerine çıkar. MAXC "istatistiksel olarak en sık görülen büyüklük eşiğini" bulur; GoF90/95 ise "bu eşiğin GR modeline yeterince iyi uyup uymadığını" AYRICA sınar — ikisi farklı sorulara cevap verir, biri diğerinin yerine geçmez.

Sık yapılan bir karıştırma: GoF90/GoF95, kataloğun "%90'ı tamamlandı" veya olayların %90'ının belirli bir işlemden (ör. magnitude-dönüşümünden) geçtiği anlamına GELMEZ. Bu yüzde yalnızca Gutenberg-Richter modelinin gözlenen dağılıma ne kadar iyi uyduğunu gösteren bir model-uyum ölçüsüdür — Mw coverage (%) veya katalog tamlığı gibi tamamen farklı bir yüzdeyle karıştırılmamalıdır.

Utsu (1966) Binom Düzeltmesi

M_c,eff = M_c − ΔM = 3.0 − 0.05 = 2.95

Deprem katalogları büyüklükleri genellikle en yakın 0.1 birimine yuvarlayarak raporlar. Utsu (1966), bu ayrıklaştırmanın b'yi sistematik olarak küçümsediğini göstermiştir; düzeltme ΔM = aralık genişliği/2 = 0.05 olarak uygulanır.

Öncel & Wyss (2000) Sabit Alan Yöntemi

Kaynak: Öncel, A. O. & Wyss, M. (2000). The major asperities of the 1999 Mw 7.4 İzmit earthquake defined by the microseismicity of the two decades before it. Geophysical Journal International, 143(2), 501–506.

Sabit Alan Yöntemi'nde, her grid düğümü etrafında sabit yarıçaplı bir çember içindeki olaylar örneklenerek b-değeri hesaplanır. Bu yaklaşım, hareketli pencere yöntemine kıyasla alansal örneklem büyüklüğünü tutarlı kılar ve alan kaynaklı önyargıyı azaltır. Öncel & Wyss (2000), İzmit kırık zonu için R=20 km ve 5 km adım kullanmıştır; bu çalışmada Türkiye geneli analiz için R=100 km ve 10 km adım kullanılmıştır.

Tablo 4. Sabit Alan Yöntemi parametreleri

Parametre	Değer	Gerekçe
Arama yarıçapı R	100 km	Bölgesel ölçek; Türkiye genelinde N≥50'yi sağlar
Grid adımı	0.09° (~10 km)	Öncel & Wyss: 5 km; Türkiye geneline ölçeklendirildi
Min. olay sayısı	Nmin = 50	Öncel & Wyss (2000) kriteri
Tamamlılık eşiği	Mc = 3.0	EMSC 1998–2026 homojen dönemi
Efektif eşik	Mc,eff = 2.95	Utsu düzeltmesi ΔM=0.05
Grid alanı	34–43°K, 25–45°D	Türkiye kara alanı + yakın kıyı
Grid boyutu	101×223 = 22 523 aday	0.09° adım
Haritalanan nokta	19 685 (%87.4)	2 838 nokta N≥50 kriterini karşılayamadı

🆕 Zaman İçinde b-Değeri — Kayan Pencere Analizi (Time–Magnitude Panel)

Yukarıdaki b-değeri ızgarası tek bir sabit değer verir — 126 yıllık kataloğun tamamına ait, zamanla değişmeyen bir özet. Canlı haritaya eklenen Zaman–Magnitude (Time–Magnitude) paneli ise farklı bir soruya cevap arar: seçili bölge ve pencerede b-değeri zaman içinde nasıl değişiyor?

Kaynak: Öncel, A. O. & Wilson, T. (2007). Anomalous seismicity preceding the 1999 Izmit event, NW Turkey. Geophysical Journal International, 169(1), 259–270. doi:10.1111/j.1365-246X.2006.03298.x

Yöntem, bu makalenin §3.1'inde uygulanan tekniğin birebir aynısıdır: katalog zaman sırasına dizilir, sabit N=100 olaylık bir pencere tanımlanır, pencere içindeki olaylara Aki (1965) MLE uygulanarak bir b-değeri hesaplanır; ardından pencere 10 olay ileri kaydırılıp işlem tekrarlanır. Sonuç, zaman ekseninde ilerleyen bir b-değeri dizisidir.

⚙️ Neden N=100, neden adım=10?

• İstatistiksel güç: Aki MLE'nin %95 güven aralığı ±1,966/√n ile daralır; n=100 için ±0,196 — kabul edilebilir bir kesinlik. N çok küçük olsaydı (ör. 20-30), tek bir aykırı deprem b-değerini büyük ölçüde oynatabilirdi.
• Zamansal çözünürlük: N büyüdükçe her pencere daha uzun bir zaman aralığını temsil eder, kısa vadeli değişimler bulanıklaşır. N=100, Öncel & Wilson (2007)'da İzmit öncesi 8,5 yıllık dönemi ~70 anlamlı pencereye ayırmaya yetmiştir.
• Adım=10 (pencere N'sinin %10'u): ardışık pencereler arasında güçlü örtüşme sağlar, ani sıçramalar yerine yumuşak bir zaman serisi üretir; komşu pencereler arası korelasyon yüksek kalır.

Global b-değeri ile Kayan (Rolling) b-değeri farkı
Global b: EMSC katalog sorgu bölgesindeki (33–45°K/23–48°D) tüm uygun katalog (N=80 929, M≥Mc) üzerinden hesaplanan tek sayı — "Türkiye ve yakın çevresinin ortalama sismisite karakteri nedir?" sorusuna cevap verir. (b-değeri gridinin kendi, daha dar 34–43°K/25–45°D bölgesi için ayrı bir b=1.095 değeri vardır — bkz. §6.)
Rolling b: N=100'lük kayan pencerelerden üretilen bir dizi — "sismisite karakteri şu anda nasıl değişiyor?" sorusuna cevap verir. İkisi farklı sorulara cevap verir, biri diğerinin yerine geçmez.

Mc (tamamlılık eşiği), kayan pencerede pencere başına değil, görüş alanı için global/sabit olarak hesaplanır (MAXC yöntemi — Wiemer & Wyss 2000). Pencere başına ayrı Mc hesaplamak, küçük örneklemlerde gürültülü ve tutarsız sonuçlar üretirdi. Yöntemin sağlamlığı, kendisine yöneltilen bir eleştiriye (Rydelek & Sacks) verilen doğrudan yanıtta da savunulmuştur (Wiemer 2003).

⚠️ Bu bir deprem tahmin aracı değildir

Scholz (2019, The Mechanics of Earthquakes and Faulting, §4.4.2)'a göre swarm dizileri genellikle yüksek b-değeriyle ilişkilendirilir (pore-fluid diffüzyonu, kendini sınırlayan bir mekanizma), düşük b ise kilitlenme/mainshock-aftershock tipik davranışına işaret eder. Ancak aynı kaynak, Mogi (1963)'nin dizi tiplerini kesin sınıflandırma iddiasını "fazla genellenmiş" bulur — aynı bölgede, aynı fay mekanizmasıyla, birkaç km fark ile tamamen farklı dizi tipleri gözlenebilir. Bu nedenle platform hiçbir zaman "bu swarm'dır" ya da "foreshock tespit edildi" gibi kesin bir sınıflandırma üretmez; yalnızca "swarm-benzeri" veya "artçı-şok-benzeri" gibi geriye-dönük-doğrulanabilir ifadeler kullanır. Foreshock, tanımı gereği ancak daha büyük bir olay gerçekleştikten sonra geriye dönük olarak teşhis edilebilir.

Panelin "Forecast" ve "Marmara FC" katmanları da aynı temkinle okunmalıdır: bunlar deprem zamanı veya yerinin öngörüsü değil, geçmiş dönem verisiyle eğitilip (1998–2019) sonraki dönemde (2020–2030) test edilen istatistiksel bir doğrulama denemesidir (Wiemer & Wyss 2002 yaklaşımı) — b-değeri haritasının öngörü gücünü retrospektif olarak sınamak içindir, gelecekteki bir depremin kesin konumunu vermez.

🆕 GR Bin Genişliği (ΔM) ve Magnitude-Tipi Karışımı — "Hörgüç" Teşhisi (2026-09-14)

Gutenberg-Richter panelinin ΔM=0.1/0.2/0.5 seçenekleri yalnızca bir görsel tercih değildir — kataloğun karma büyüklük ölçekleri (ML/MD/mb/Mw) içermesi durumunda ΔM seçimi, gerçek bir sismolojik özellik ile ölçüm-belirsizliği kaynaklı yapay bir örüntüyü ayırt etmede rol oynayabilir. Marmara bölgesinde (N=1831) gözlenen ve M4.3–4.9 aralığında beliren bir ikincil "hörgüç" üzerinde kontrollü bir deney yapılmıştır: (A/B/C) aynı olay kümesi ΔM=0.1/0.2/0.5 ile; (D) yalnızca mb tipi olaylar (N=106); (E) mb-dışı olaylar (N=1725), ikisi de ΔM=0.1 ile.

✅ Sonuç: hörgüç birincil olarak bin-genişliği etkisi değil

• ΔM=0.5'e çıkınca hörgüç görsel olarak kayboluyor, ama bu yalnızca kaba binin her türlü yapıyı gizlemesi — Mc bölgesi analizine artık uygun olmayan bir çözünürlük.
• Asıl mekanizma magnitude-tipi kompozisyonu: mb-dışı olaylar (E) tek başına M4.3'ten sonra düzgün/monoton azalıyor (b=1.123±0.074, hörgüç yok). Yalnızca mb olayları (D) ise M4.0–4.2'de neredeyse hiç yok (1,3,1) ama M4.3'ten itibaren aniden yoğunlaşıyor (13,15,13) — mb'nin kendi etkin tamlığı ~M4.3–4.6 civarındadır (teleseismik gövde-dalgası genliğinin ancak bu büyüklükten güvenilir ölçülebilmesi, mb'nin bilinen fiziksel bir özelliği, hata değil).
• İki popülasyon (E'nin sönen kuyruğu + D'nin M4.3'te aniden devreye giren gövdesi) üst üste binince, karma katalogda tam olarak bu aralıkta yapay bir "yeniden şişme" oluşuyor.

Bu bulgu, Taroni (2022)'nin tarif ettiği mekanizmanın (farklı ölçüm-belirsizliği yapısına sahip magnitude tiplerinin tek bir GR analizinde harmanlanması sahte "hörgüç" üretir) doğrudan bir örneğidir. ΔM=0.5 gibi kaba bir bin seçimi, karma-hassasiyetli kataloglarda (ör. çok-kaynaklı, çok-ölçekli tarihsel kataloglar) bu tür yapay ayrıntıları gizleyerek daha güvenilir bir genel eğilim verebilir — nitekim yazarın kendi erken çalışması da (Öncel ve ark. 1996, Anadolu fay zonları, ISC+yerel katalog, 1900–1992) tamlık değerlendirmesi için ΔM=0.5 ("bin size of half a magnitude unit") kullanmıştır. Ancak ΔM büyütmek kök nedeni çözmez, yalnızca gizler — asıl çözüm, farklı magnitude tiplerinin kendi tamlık eşiklerinin ayrı ayrı değerlendirilmesidir.

🆕 Dönem-Bağımlı Ölçüm Çözünürlüğü — Basamak-Tercihi Testi ve Literatür Bağlamı (2026-09-14)

Yukarıdaki hörgüç teşhisi, aynı dönem içinde karışan magnitude tiplerinin etkisini gösterdi. Ayrı bir soru ise şudur: aynı tip içinde bile, ölçüm dönemine (ve o dönemin istasyon yoğunluğuna) bağlı olarak gerçek ölçüm çözünürlüğü değişebilir mi? 1900–1992 arası Türkiye'de yaklaşık 100 sismik istasyon varken, modern EMSC dönemi çok daha yoğun bir ağa dayanmaktadır — bu fark, ondalık basamak düzeyinde bir "basamak-tercihi" (digit-preference) örüntüsü olarak sınanabilir: yüksek ölçüm çözünürlüğü olan bir dönemde ondalık basamak dağılımı (.0'dan .9'a) GR'nin üstel azalışını yansıtarak düzgün/monoton azalmalıdır; düşük çözünürlüklü dönemde ise belirli basamaklara (.0, .5 gibi) yapay bir yığılma beklenir.

✅ Bulgu: eski ISC dönemi düzensiz, modern EMSC dönemi monoton basamak dağılımı gösteriyor

• Eski ISC dönemi (1900–1992, N=3 427): ondalık basamak dağılımı düzensiz — .6 basamağında %18,2 tepe, .0+.5 basamaklarının toplamı %24,0 (eşit dağılımda beklenen %20'nin belirgin üzerinde); doğal, monoton bir azalış izlemiyor.
• Modern EMSC dönemi (2016–2026, N=24 106): ondalık basamak dağılımı düzgün ve monoton azalıyor — .0'da %21,3'ten .9'da %3,1'e, yüksek ölçüm hassasiyetiyle ve GR'nin üstel azalış imzasıyla tutarlı.
• Bu, Mc merdiveninin (Tablo 2) yalnızca tamlık eşiği değil, aynı zamanda dönem başına gerçek ölçüm çözünürlüğünün de değiştiğine dair ek, bağımsız bir gösterge sunar — henüz platformun ΔM seçimine kodlanmış bir "dönem-bağımlı ΔM merdiveni" değildir; bir tasarım notu olarak kayda geçirilmiştir.

Bu bulgu, EQ-LiveTürkiye kataloğuna özgü, bağımsız bir gözlemdir. Aynı genel çerçeveyi (gözlem sisteminin zaman içindeki evrimi → magnitude tutarlılığı → tamlık ve b-değeri kestirimleri) literatür düzeyinde destekleyen ayrı ve bağımsız bir kaynak, D'Alessandro (2026)'nın Yeni Zelanda GeoNet kataloğu (2003–2025, N=484 306) üzerinde yaptığı zaman-bağımlı magnitude homojenizasyon çalışmasıdır: yazar, moment-tensör kalibrasyonuna dayanan kayan-pencereli (5 yıl, 0,25 yıl adım) bir regresyonla katalog büyüklüğünü Mw*'a dönüştürmüş ve (i) homojenize ölçekte Mc'nin orijinal katalogdan yerel olarak 1 büyüklük birimine kadar daha yüksek çıkabildiğini, (ii) b-değerinde Δb≈0,1 mertebesinde, sıklıkla stres/tektonik rejime atfedilen farklara benzeyen ama aslında magnitude ölçek tutarsızlığından kaynaklanan sistematik sapmalar bulunduğunu göstermiştir.

Önemli metodolojik ayrım: D'Alessandro (2026) ile buradaki basamak-tercihi bulgusu aynı sonucu kanıtlamaz — farklı kataloglar (GeoNet/Yeni Zelanda vs. ISC+EMSC/Türkiye), farklı yöntemler (moment-tensör kalibrasyonlu kayan regresyon vs. ondalık basamak histogramı) ve farklı ölçekler (Mc/b-value sistematik kayması vs. ham ölçüm çözünürlüğü) kullanır. Bu iki bulgu, "era/ağ-bağımlı ölçüm çözünürlüğünün Mc ve b-değerini etkileyebileceği" genel çerçevesini birbirinden bağımsız olarak destekleyen ayrı kanıtlar olarak okunmalıdır. Özellikle, Q3 deneyinde gözlenen Δb işaret değişimi (Mc/dönüşüm seçimine göre −1,27 ↔ +0,47 arası) tamamen EQ-LiveTürkiye'nin kendi K&K-duyarlılık deneyine ait bir sonuçtur ve D'Alessandro (2026)'ya atfedilmemelidir.

Üçüncü bağımsız literatür referansı: Llenos, Shelly & Shumway (2026, Magnitude Conversion Relations Create Substantial Differences in Seismic Hazard Models, Seismol. Res. Lett. 97(4), 2477–2490, doi:10.1785/0220250231), bambaşka bir katalogda (ComCat/CEUS) MD (coda-süresi magnitüdü) davranışının düşük büyüklüklerde doygunluğa benzer bir etki gösterebildiğini ve bunun görünür sismisite oranını şişirebileceğini rapor eder ("apparent saturation... likely leading to overestimation of MD at small magnitudes, inflating the apparent seismicity rate"). Bu, buradaki basamak-tercihi bulgusunu veya D'Alessandro (2026)'yı kanıtlamaz — üçü de farklı kataloglar, farklı yöntemler kullanır. Ancak üçü birlikte, "ölçüm çözünürlüğü/magnitude-tipi etkilerinin M_c ve b-değerini sistematik olarak etkileyebileceği" genel hipotezine bağımsız, birikimli literatür desteği sağlar.

🆕 5.x Type-Aware Combined Magnitude Homogenization — Zaman-Bağımlı Kapsam ve Rejim Bağımlılığı (2026-09-16)

Statik vs dinamik M_c: Bu belgede M_c iki farklı şekilde kullanılır ve bunlar birbirinin yerine geçmez. (i) Statik M_c — bir katalog kesitine (ör. sabit bir dönem/bölge) ait, sabit tek bir tamamlılık eşiği; §5'teki Sabit Alan Yöntemi, Time–Magnitude panelinin b(t) serisi (M_c tüm pencereler için SABİT tutulur, yalnızca b zaman içinde izlenir) ve aşağıdaki rejim-bölünmüş test bu türdendir. (ii) Dinamik M_c(t) — kayan zaman penceresinde M_c'nin KENDİSİNİN yeniden hesaplandığı, zamanla değişen bir eşik. Aşağıdaki analiz, "hangi zaman aralığı için tek bir M_c alırsak sonuç ne olur" sorusuna statik M_c çerçevesiyle cevap arar. Dinamik M_c(t), kayan zaman pencerelerinde M_c'nin yeniden hesaplandığı ayrı bir analiz sorusudur. Bu yaklaşım RQ-Mc-EMSC Faz 3/3b kapsamında offline/scratchpad bir Python analizi olarak test edilmiştir; mevcut EQ-LiveTürkiye arayüzünde henüz ayrı bir Time-Mc paneli olarak uygulanmamıştır — index.html içinde buna karşılık gelen, çalışan bir JS fonksiyonu veya panel bulunmamaktadır.

Type-aware combined_dispatch

Time-Mag panelindeki MAG_CONVERSIONS kaydına, iki tekil dönüşüm bağıntısını (silmeden) tamamlayan bir dispatch stratejisi eklendi: her olay yalnızca kendi magnitude type'ına göre yönlendirilir —

• Scordilis (2006): mb/Ms → Mw, geçerlilik aralığı mb∈[3.5,6.2], Ms∈[3.0,8.3]
• Çıvgın & Scordilis (2019): ML → Mw, geçerlilik aralığı ML∈[1.7,6.7]
• native Mw: olduğu gibi korunur, hiçbir zaman yeniden dönüştürülmez
• geçerlilik aralığı dışı kalan veya bu üç tipe girmeyen (ör. MD) olaylar: Original magnitude retained — sessizce dönüştürülmez

combined_dispatch yeni bir ampirik bağıntı DEĞİLDİR; iki tekil, ayrı ayrı doğrulanmış bağıntı arasında bir yönlendirme katmanıdır. İki tekil seçenek (Scordilis-only, Çıvgın-only) arayüzden kaldırılmadı — bunlar kontrol/karşılaştırma senaryosu olarak kalmaya devam eder, combined_dispatch üçüncü, bütünleşik bir senaryodur. Ayrıca bir combined_dispatch_highmag_exclusion duyarlılık/QC varyantı vardır (M≥6.0 hariç) — bu bir ANA model değildir.

Kaynak-içi doğrulama: Çıvgın & Scordilis (2019, s.1262), kendi ML→Mw regresyonunu türetmeden önce, kendi mb/Ms→Mw homojenizasyon adımı için Lolli ve ark. (2014/2015) ve Zare ve ark. (2014) ile karşılaştırmalı test yapmış ve doğrudan şunu yazmıştır: "After these tests, we decided that the conversion formulas of Scordilis (2006)... are the most appropriate for our data set" (Eş. 19-20 — buradaki Scordilis (2006) kaydıyla birebir aynı formüller). Bu, iki bağıntının dispatch içinde birlikte kullanılmasının makalenin kendi iç referans çerçevesiyle tutarlı olduğunu gösterir.

Gerçek katalog testi — Marmara/Ambraseys (2002) Bölgesi, 1998–2026

Ambraseys (2002)'in Şekil 1'inden dijitalleştirilmiş "Region A" çalışma alanı sınırı (bkz. data/marmara_ambraseys_2002_study_areas.geojson) + EMSC 1998–2026 tarihsel pencere kullanılarak N=5203 olaylık gerçek bir katalog kesiti üzerinde dört senaryo test edildi (bin=0,1; Aki MLE + MAXC + Wiemer&Wyss(2000) GoF, doğrulanmış diag_mc_comparison.py yöntemiyle):

Tablo 7. Marmara/Ambraseys 1998–2026 (N=5203) — dört dönüşüm senaryosu

Senaryo	Dönüşen / %	Mc	bGR	N≥Mc	Mmax	GoF@Mc	Mc-GoF90
Scordilis (2006)	195 (%3,7)	3,0	1,269	5203	6,3	%86,4	3,4 (R=90,2)
Çıvgın & Scordilis (2019)	1889 (%36,3)	3,1	1,094	3564	6,3	%86,1	3,5 (R=90,9)
combined_dispatch	2084 (%40,1)	3,1	1,094	3564	6,3	%86,2	3,5 (R=90,6)
combined_dispatch_highmag_exclusion	2084 (%40,1)	3,1	1,094	3564	6,3	%86,2	3,5 (R=90,6)

Olay-ID bazında doğrulama: Scordilis-uygulanabilir küme (195) ile Çıvgın-uygulanabilir küme (1889) kesişimi = 0; 195+1889=2084=combined_dispatch'in tam uyguladığı sayı. M_c-GoF95 hiçbir senaryoda ulaşılamadı — bu, mevcut bin/aralık seçimiyle %95 QC eşiğinin bu bölge/dönem için karşılanamadığını, ayrıca bir sınırlama olarak not eder.

Yorum notu — M_c stabilitesi ile b-değeri stabilitesi aynı değildir: Dönüşüm sonrasında M_c ve N≥M_c aynı kalabilirken, Aki MLE ile hesaplanan b_GR ve GoF belirgin biçimde değişebilir (ör. başka bir bölge/pencere testinde M_c=1,6 ve N≥M_c=5402 üç senaryoda da birebir aynı kalırken, b_GR 0,77→0,65'e, GoF %95,8→%88,0'e düşmüştür). Bu durum bir hesaplama hatası değil, dönüşümün M_c eşiğini değiştirmeden M_c üzerindeki büyüklük-frekans dağılımını değiştirebildiğini gösterir. Dolayısıyla katalog kapsamındaki değişim ile katalog istatistiğindeki değişim ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Zaman-bağımlı homojenizasyon kapsamı

Yıllık kırılımda, Mw kapsamı (native + dönüştürülmüş) düz bir eğim değil, belirgin bir rejim geçişi gösterir: 1998–2010 arası düşük ve düzensiz (%0,9–25,2), 2011'de %63,6'ya, 2012'de %99,2'ye sıçrıyor, 2013'ten itibaren yaklaşık %100'de kalıyor. Bu geçiş, aynı pencerede kataloğun magnitude type kompozisyonundaki değişimle (MD baskınlığından ML baskınlığına) zamansal olarak örtüşüyor.

Rejim-bölünmüş M_c–b_GR–GoF (statik M_c, her alt-dönem için ayrı hesaplanmıştır)

Tablo 8. Üç magnitude-type rejimi — statik M_c karşılaştırması (combined_dispatch homojenizasyonu)

Rejim	Yıllar	N	Mw Coverage	Mc	bGR	GoF@Mc
P1	1998–2010	3435	%12,0	3,0	1,421	%83,4
P2	2011–2013	366	%89,9	3,1	1,077	%87,1
P3	2014–2026	1402	%99,9	3,1	0,845	%89,7

✅ Gözlenen yapı (nedensellik iddia edilmez)

• M_c üç rejim arasında görece kararlı (3,0→3,1→3,1); kataloğun "aynı istatistiksel yapıya sahip olduğu" anlamına GELMEZ.
• b_GR monoton ve belirgin biçimde değişir (1,421→1,077→0,845, ~%40 azalış), Mw coverage'ın %12'den %100'e çıktığı pencereyle zamansal olarak örtüşür.
• Afin-dönüşüm kontrolü: Çıvgın&Scordilis (2019) eğimi α=0,93<1 olduğundan, basit M'=αM+β ölçeklemesi altında beklenen yön b'=b/α > b'dir (b'nin ARTMASI beklenir) — gözlenen ise TERSİ yönde bir azalıştır. Bu nedenle gözlenen b düşüşü, tek başına dönüşüm bağıntısının eğimiyle açıklanamaz; kompozisyon değişiminin (hangi magnitude type'ların hangi oranlarda kataloğa girdiğinin) payı olası bir alternatif açıklamadır, ama bu ayrım bu testin kapsamında İZOLE EDİLMEMİŞTİR.
• P1'de GoF hiçbir M_c'de %90'a ulaşmıyor; bu, aynı dönemin %88 MD-ağırlıklı olmasıyla zamansal olarak örtüşüyor — ama nedensel bağ henüz gösterilmedi.

1999 artçı yoğunluğu ile 2011–2013 rejim geçişinin ayrılması

1999'da (İzmit ana şoku + artçı serisi) N_total=934 ile kataloğun tek-yıllık zirvesi görülür; bunun %89,1'i (832) MD'dir. Aynı yıl Scordilis-uygulanabilir olay sayısı 85 ile 1998–2010 döneminin en yüksek yıllık değerine ulaşır. Ancak MD hacmi de orantılı biçimde şiştiğinden, yıllık Mw coverage düşük kalır (%10,7).

📊 Gözlenen zamansal ayrışma: 1999 artçı dizisi ve 2011–2013 magnitude-type geçişi

2000–2010 arasında toplam olay sayısı 934'ten 113–282 aralığına düşerek 1999-sonrası artçı yoğunluğunun belirgin biçimde azaldığını gösterir; buna rağmen Mw coverage bu dönem boyunca düşük kalmaya devam eder (%0,9–25,2). Coverage'daki belirgin sıçrama ancak 2011–2013 döneminde, MD-dominant katalog yapısından ML-dominant katalog yapısına geçişle birlikte ortaya çıkar (2011: ML 59/MD 36 → %63,6; 2012: ML 121/MD 1 → %99,2; 2013: ML 137/MD 0 → %100). Artçı aktivitesindeki 1999-sonrası azalma ile Mw homojenizasyon kapsamındaki artış aynı zaman ölçeğinde gerçekleşmemiştir — bu, iki zaman serisinin gözlenen zamansal ayrışmasının doğrudan bir tanımıdır, aralarında bir mekanizma iddia edilmez. Coverage ve MD→ML oranı aynı magnitude-type verisinden türetildiğinden istatistiksel olarak tam anlamıyla bağımsız iki ölçüm değildir; bu nedenle burada "bağımsız değişim" değil, ayrı bir katalog-rejim değişimi ifadesi tercih edilir.

High-magnitude QC — mb doygunluğu / geçerlilik-aralığı koruması

Bu katalog kesitinde M≥6,0 yalnızca 3 olaydır: ikisi zaten native Mw (2022 M6.1, 2025 M6.2), üçüncüsü ise 17 Ağustos 1999 İzmit ana şoku (mtype=mb, mag=6,3). Bu son olay, Scordilis (2006)'nın mb geçerlilik üst sınırını (6,2) aştığından yeni eklenen aralık-kontrolü tarafından dönüşüm dışı bırakılır — Original magnitude retained (kayıtlı mw=6,3 korunur). Bu, gerçek verideki bir mb doygunluk örneğidir: teleseismik mb ölçeği büyük depremlerde doygunlaşır, bir M7,4 olay mb'de yalnızca ~6,3 olarak görünebilir — aralık-kontrolünün tam olarak önlemesi gereken durum budur.

Bu alt-kümede combined_dispatch ile combined_dispatch_highmag_exclusion arasında M_c/b_GR/GoF/N≥M_c/M_max farkı SIFIRDIR — çünkü dışlanacak 3 olayın hiçbiri zaten hiçbir senaryoda dönüştürülmüyordu. Bu sonuç yalnızca BU bölge/dönem alt-kümesi için geçerlidir; Türkiye-geneli 1998–2026 kataloğunda M≥6,0 olaylarının %27'si (11/41) hâlâ mb/ms etiketli ve dönüşüme uygundur (bkz. yukarıdaki genel katalog istatistiği) — bu nedenle duyarlılık testi genel bir "M≥6 hiç önemli değil" sonucuna genellenmemelidir.

Terminoloji notu: Bu bölümde "en güvenilir katalog" ifadesi kasıtlı olarak kullanılmaz. Doğru ifade: type-aware combined_dispatch, mevcut dönüşüm bağıntılarının geçerlilik sınırları içinde daha yüksek Mw coverage sağlayan bütünleşik bir katalog senaryosu oluşturur — bunun "güvenilirlik" anlamında üstünlüğü ayrı QC/validasyon/duyarlılık testleriyle henüz gösterilmemiştir.

🆕 b(t) Hareketli Ortalama Trend Katmanı — Görsel, Hesaplama-Dışı (2026-09-17)

Yoğun/heterojen kataloglarda (ör. global "Ring of Fire" sorguları, 90 günde 9000+ olay/800+ kayan pencere) ham b(t) serisi dalgalanmayı okunmaz kılabilir. Buna karşılık, ham seri (N=100/adım=10, Aki MLE, §5'teki mevcut yöntem) DEĞİŞTİRİLMEDEN, zaten hesaplanmış b-değeri dizisinin üzerine 21-pencere (±10) merkezi hareketli ortalama çizilir — bu yeni bir b-değeri kestirimi DEĞİLDİR, yalnızca mevcut serinin görsel bir özetidir.

Kaynak: Trauth, M. H. (2007). MATLAB Recipes for Earth Sciences (2. baskı). Springer, Berlin Heidelberg. Bölüm 6 ("Signal Processing"), §6.4–6.5 ("Convolution and Filtering" / "Comparing Functions for Filtering Data Series"), s.138–142 — "running mean" (hareketli ortalama), eşit-ağırlıklı (boxcar), rekürsif-olmayan (nonrecursive) doğrusal bir filtre olarak tanımlanır: pencere içindeki n eleman, kendi aritmetik ortalamasıyla değiştirilir.

Kullanılan filtre Trauth (2007)'nin tarif ettiği ilkeyle birebir aynıdır — yalnızca kitaptaki örnek pencere uzunluğu (n=3 veya 5) yerine burada n=21 (±10) kullanılmıştır; bu değer, mevcut kayan-pencere b(t) serisinin kendi N=100/adım=10 çözünürlüğüne göre pratik olarak seçilmiştir, ayrı bir istatistiksel optimizasyon (ör. en uygun pencere genişliğini bulma) yapılmamıştır. Serinin ilk/son 10 penceresinde simetrik pencere tam dolduramadığından, mevcut kısmi pencerenin ortalaması alınır — bu, resmi bir "edge correction" yöntemi değil, basit bir kısmi-pencere yaklaşımıdır.

Bu katman computeBvalueTimeSeries, N=100/adım=10 pencereleme veya Aki (1965) MLE hesaplamasına HİÇ dokunmaz — yalnızca uygulamanın görselleştirme adımında (renderBvalueTS) eklenen bir katmandır. Grafikte ham seri (turkuaz, bilinçli olarak soluk/ince — "arka plan dokusu"), hareketli ortalama (pembe/magenta, kalın/belirgin) ve tüm-seri sabit ortalaması ("b ort.", sarı kesikli, zamanla değişmeyen tek bir referans değeri) birlikte, ayrı renk ve kalınlıklarla gösterilir; hiçbiri diğerinin yerine geçmez veya diğerini gizlemez.

🆕 Tamlık Basamakları — Zamana Bağlı M_c ile Alt Katalog Birleştirme ve Weichert (1980) Kestirimi (2026-09-27)

Time–Magnitude panelinin önceki sürümü, seçili olay kümesinin tamamına tek bir M_c uyguluyordu. Bu varsayım, sismik ağın yoğunlaştığı bölgelerde bozulur: Oklahoma (USGS, 34.64–36.44°K, 98.63–96.41°B) için yapılan ön analizde zaman–büyüklük dağılımı 2015–2019 döneminde yaklaşık M≥2.0, 2019–2024 döneminde M≥1.0, 2025 sonrasında M≥0.5 düzeyinde tamlık gösterirken, sabit M_c=1.4 ile kümülatif GR eğrisinde M≈2.5 civarında belirgin bir kırık ve b_GR=0.50 elde edildi; kayan pencere b(t) serisi ise 2019 öncesinde fiziksel anlamı olmayan b≈0.3 değerleri verdi. Kramer (1996, s. 122–123) bu durumu açıkça tanımlar: küçük depremlerin eksik kaydedildiği bir veri setine düz bir Gutenberg-Richter doğrusu çekmek doğruyu yatıklaştırır; küçük depremlerin oranı düşük, büyüklerin oranı yüksek tahmin edilir. Tamlığın zamanla değişmesi çoğu katalogda beklenen bir durumdur (Wiemer & Wyss 2000) ve kataloglarda sahte depremsellik değişimleri üretebilir (Scholz 2019).

Uygulanan yöntem (panel içi, üretim ızgarasından bağımsız):

1. Basamak tablosu (Stepp 1972 tarzı): kullanıcı, her biri bir başlangıç tarihi ve M_c eşiğinden oluşan basamaklar tanımlar (ör. 2015-01-01 → 2.0; 2019-01-01 → 1.0; 2025-01-01 → 0.5). Bir olay, meydana geldiği andaki basamağın eşiğine eşit ya da üstündeyse analize girer; eşik altındaki olaylar grafikte soluk gösterilir, silinmez. Tablo, Adım 2'deki üretim kataloğu merdiven birleştirmesiyle aynı ilkeyi panel düzeyinde kullanıcıya açar.
   Dönemler yarı açık aralıklardır: her tarih yeni basamağın başlangıcıdır; başlangıç anı o basamağa dahil, bir sonraki basamağın başlangıcı hariçtir. Böylece her olaya tek bir M_c atanır ve sınır anındaki bir olay iki döneme birden giremez:

   2015-01-01 ≤ t < 2019-01-01   →  Mc = 2.0
   2019-01-01 ≤ t < 2025-01-01   →  Mc = 1.0
   2025-01-01 ≤ t                →  Mc = 0.5

   Uygulama (csBuild, csMcAt) olay listesini tek geçişte dolaşır; ayrı alt kataloglar oluşturup birleştirmez. Sınırlar UTC 00:00'dır. Doğrulama (2026-09-27): 200.006 sentetik olaydan tutulan 132.310 olayın tamamı benzersiz kimliklidir ve bağımsız bir if/else uygulamasıyla aynı kümeyi verir; tam sınır anındaki olay yalnızca yeni basamağa, 1 ms öncesindeki olay yalnızca önceki basamağa atanır.
   Kapsam notu: basamak mantığının dublikasyon üretmemesi, kaynak katalogda aynı fiziksel depreme ait mükerrer kayıt bulunmadığı anlamına gelmez; ajanslar arası mükerrer kayıtlar Adım 3 (Tekrar Temizleme) kapsamındadır.
2. b(t), olay başına eşik: üstel dağılımın hafızasızlığı nedeniyle her olayın kendi eşiğinin üzerindeki fazlalığı (M − M_c,i) aynı β ile dağılır; Aki (1965) tahmincisi b = log₁₀(e) / [ort(M − M_c,i) + ΔM/2] olarak genelleşir. N=100/adım=10 pencereleme (Öncel & Wilson 2007) değişmedi.
3. GR, eşit olmayan gözlem süreleri: her büyüklük bini, yalnızca o binin tam olduğu toplam süreye (T_i, yıl) bölünerek yıllık orana çevrilir; kümülatif oran λ(≥M) bu oranların toplamıdır. b, Weichert (1980) en çok olabilirlik denklemiyle bulunur: Σ n_i m_i / N = Σ T_i m_i e^−βm_i / Σ T_i e^−βm_i, b = β / ln10; standart hata aynı yöntemin varyans ifadesinden, λ(M≥m_min) = N·Σe^−βm_i / ΣT_ie^−βm_i ile verilir. Stepp (1972) ve Weichert (1980), Kramer (1996) üzerinden atıfla verilmiştir. Gözlem süresi analiz penceresine kırpılır (düzeltme, 2026-09-27): her basamağın dönemi [t₀, t₁) olarak t₀ = max(basamak başı, pencere başı), t₁ = min(sonraki basamak başı, pencere sonu) ile hesaplanır. Pencere başı olarak öncelikle sorgu/analiz penceresinin başlangıcı kullanılır; yalnızca pencere bilgisi yoksa (bölge seçilmemiş canlı akış) en erken olay zamanı alınır, çünkü ilk olayın geç gelmesi gözlemin geç başladığı anlamına gelmez. İlk sürümde dönemler yalnızca sonda kırpılıyordu; 90 günlük bir pencerede 2015 basamağı T(M≥2) ≈ 11,7 yıl sayıldığından oranlar 7–48 kat düşük, b yukarı yanlı çıkıyordu (Tablo 8c). Kırpma yapıldığında tablonun altında "gözlem süresi analiz penceresine kırpıldı" notu gösterilir (1 günden küçük farklar uyarı üretmez). İki istisna: (i) bölge sorgusu limite takıldıysa (ör. 20000 olay, en yeniler), katalog fiilen en erken dönen olayda başlar; bu durumda pencere başı yerine o olayın zamanı kullanılır ve ayrı bir uyarı gösterilir. Aksi hâlde, örneğin 1970 başlangıçlı bir sorgunun 2014'e kadar geri gelebildiği Oklahoma örneğinde, M≥2 kutuları için T 57 yıl sayılır (gerçekte ≈12,7 yıl) ve GR'de M=2'de yapay bir kırılma oluşur; sentetik testte b 1.00 yerine 1.26 çıkmıştır. (ii) Pencere sonu şimdiki zamandan ileri olamaz (gelecekteki bir bitiş tarihi T'yi şişirmez). Sorgu büyüklüğe göre sıralanıp limite takıldıysa katalog büyüklükten kesilmiş olur; bu durumda T, Weichert b ve λ geçersiz sayılır ve 🔴 uyarı verilir. GR panelinde tamlık basamakları dikey çizgi olarak tekrarlanmaz — Zaman–Magnitude panelindeki basamak eğrisinde gösterilir, GR alt yazısında metin olarak korunur.
4. Otomatik öneri (isteğe bağlı): takvim yılı başına maksimum eğrilik M_c (+0.2; mevcut computeMc) hesaplanır; M_c'nin ≥0.3 değiştiği yılda yeni basamak açılır, basamak eşiği grubun en büyük yıllık M_c'si olarak (muhafazakâr) alınır; 50'den az olaylı yıllar önceki basamağa katılır. Öneri, zaman–büyüklük grafiğinde gözle doğrulanmak üzere sunulur.
5. Kalite kontrol katmanı (hesaplamayı engellemez): basamak sayısı için sabit bir üst sınır yoktur — Adım 2'deki 5 basamaklı ISC+EMSC merdiveni, sabit bir 3 basamak sınırının kendi üretim kataloğunu bile dışlayacağını gösterir. Bunun yerine basamak tablosunun altında tanı iletileri gösterilir: 2–5 basamak önerilen aralıktır, 5'in üzeri ⚠️, 6'nın üzeri 🔴 ayrıntılı gözden geçirme uyarısı verir; basamak başına 50'den az olay ve 1 yıldan kısa dönem ayrıca işaretlenir. Bu eşikler geçerlilik koşulu değil, gözden geçirme göstergesidir; uygulama basamakları otomatik birleştirmez veya değiştirmez — metodolojik karar kullanıcıda kalır, sistem yalnızca karar desteği sağlar. Veri-temelli M_c denetimi (2026-09-27): her dönemin pencere içindeki tüm olaylarından (basamak altı dahil, en az 50 olay) maksimum eğrilik M_c'si (+0.2; Wiemer & Wyss 2000) hesaplanır. Basamak M_c'si bu değerin 0.2'den fazla altındaysa, yani maksimum eğrilik tepesinin de altındaysa, “eşik altı eksik tamlık nedeniyle b aşağı yanlı olabilir” uyarısı verilir (eksik katalog GR doğrusunu yatıklaştırır; Kramer 1996). Tam 0.2 fark +0.2 düzeltmesinin kendisi olduğundan uyarı üretmez; aksi hâlde doğru basamaklar da yanlış alarm verir. Uyarı basamağı değiştirmez. Kırpılmış dönemler etkin başlangıç ve tanım tarihiyle etiketlenir (ör. “2026-06-29→Mc0.5 (basamak 2025-01-01)”), böylece eksen başlangıcı ile basamak tanım tarihi karıştırılmaz.
6. b(t) gösterimi ve sabit-M_c duyarlılık testi (2026-09-27): 150'den fazla pencerede %95 aralıkları (±1.96·b/√n) üst üste binen dikey çubuklar yerine yarı saydam bir bant olarak çizilir; ham b noktaları sönükleştirilir, 21 pencerelik hareketli ortalama ana çizgidir. Tamlık basamakları etkinken b(t), tüm pencere için tek bir sabit M_c ile de hesaplanır (gri kesikli çizgi); varsayılan değer dönemlerin max(basamak M_c, veri M_c) değeridir, yani pencerede doğrulanabilen en yüksek güvenilir M_c — kullanıcı değiştirebilir. b(t)'nin altında aynı zaman ekseninde bir M_c(t) şeridi (veri M_c'si, 250 olay kayan pencere; basamaklar; sabit M_c) gösterilir. Sınır: yüksek sabit M_c daha az olay, dolayısıyla daha uzun pencere demektir; iki serinin medyan pencere süresi raporlanır ve gri seri 3 kattan daha kaba ise uyarı verilir. Gri serinin düz kalması kısa süreli bir değişimi çürütmez; yalnızca gri seride de görülen değişimler tamlıktan bağımsız sayılabilir (Tablo 8e).
7. b(t) grafiğindeki çizgiler: (i) ham b noktaları (camgöbeği): olaylar zamana göre sıralanır, her pencere N = 100 ardışık olaydan Aki (1965) MLE ile bir b verir, pencere 10 olay kaydırılır (Öncel & Wilson 2007); nokta pencerenin ortadaki olayının zamanına çizilir. (ii) pembe çizgi: ham b değerlerinin 21 pencerelik merkezî hareketli ortalaması — i. nokta, i−10 … i+10 pencerelerin aritmetik ortalamasıdır; seri uçlarında pencere kısalır (ilk ve son 10 noktada 11–20 değerin ortalaması). 21 pencere, adım 10 ile, 100 + 20×10 = 300 ardışık olayı kapsar. Yeni bir b kestirimi değil, görsel bir özet katmanıdır; ardışık pencereler olayları paylaştığından bağımsız değildir. (iii) beyaz kesikli çizgi: sabit-M_c karşılaştırma serisinin (tüm pencere için tek M_c, ör. 2,7 veya 3,0) aynı 21 pencerelik hareketli ortalaması; ham değerleri gri noktalardır. (iv) turuncu kesikli yatay çizgi: tüm ham b değerlerinin genel ortalaması; gri noktalı yatay çizgi: b = 1,0 görsel referansı. (v) Bant: her pencerenin ±1,96·b/√100 aralığı.
8. %95 katsayısı ve M_c-eşik duyarlılık tablosu (2026-09-27): b'nin %95 yaklaşık güven aralığı tüm uygulamada ±1.96·b/√N'dir (SE_b ≈ b/√N, Aki 1965; standart normal %95 katsayısı). Önceki proje katsayısı 1.9 bir kaynağa bağlanamadığı için bırakılmıştır. b(t) grafiğinin altında, kullanıcının girdiği sabit M_c düzeyleri × dönem sınırları için bir tablo üretilir: her hücre bağımsız hesaplanır (dönem [a, b) içinde M ≥ sabit M_c olayları → Aki MLE b, kendi N'i ile ±1.96·b/√N). “—” yalnızca sabit M_c, o dönemin geçerli M_c'sinin (dönemle örtüşen basamakların en büyüğü) altında kaldığında gösterilir; N<50 hücreler hesaplanır ama soluk ve ⚠ ile işaretlenir. Aynı dönem sınırları tüm M_c düzeylerinde kullanılır; böylece sabit-M_c b(t) serisindeki çözünürlük sorunu ortadan kalkar. Tablo yorum üretmez; hangi eşiğe kadar bir değişimin korunduğunu gösterir, yorum kullanıcıya aittir (Tablo 8f).
9. Limit tespiti ve büyüklük türü denetimi (2026-09-27): sorgunun limite takılıp takılmadığı artık ayrıştırmadan önceki ham kayıt sayısıyla belirlenir; USGS ayrıştırıcısı büyüklüğü boş ya da ≤0 olan kayıtları attığı için Oklahoma sorgusunda 20000 ham kayıt 19985 olaya inmiş, limit algılanmamış ve gözlem süresi 1970'ten sayılmıştı. USGS GeoJSON'daki magType alanı da artık korunur (önceden atılıyordu; bu nedenle USGS verisinde tür tabanlı M_w dönüşümü çalışamıyordu). GR panelinin altında 0.5 birimlik bantlarda baskın büyüklük türü ve payı gösterilir; bitişik bantlarda (≥20 olay) baskın tür değişiyorsa (ör. ML → mb_Lg) GR'de kırılma ve b yanlılığı üretebileceği uyarısı verilir. Not: uygulamadaki ML→M_w bağıntıları (Çıvgın & Scordilis 2019; Scordilis 2006) Türkiye/Avrupa verisiyle kalibre edilmiştir, Oklahoma gibi başka bölgelere aktarılmaları doğrulanmamıştır.
10. USGS parçalı sorgu — 20.000 kayıt sınırının aşılması (2026-09-27): USGS FDSN tek sorguda en fazla 20.000 olay döndürür; “en yeni” sıralamasıyla bu, yoğun bölgelerde kataloğun yalnızca son yıllarını getirir (Oklahoma genişletilmiş kutusunda 20.000 kayıt ancak 2020-11-17'ye uzandı). “Parçalı” seçeneği açıkken: (1) USGS count servisiyle aynı kutu, tarih, büyüklük ve derinlik süzgeçleri için toplam N alınır; (2) aralık, her alt aralığın count'u ≤18.000 olana dek dinamik olarak ikiye bölünür — sabit “yıl = parça” kullanılmaz, her alt aralığın sayısı ayrıca sorgulanır; parçalar örtüşmez ([t₀, t₁], sonraki parça t₁+1 ms'de başlar); (3) N > 20.000 ise kullanıcıdan onay istenir; (4) her parça orderby=time-asc, limit=20000 ile ayrı indirilir, ham kayıt sayısı ve ayrıştırılan olay sayısı parça günlüğüne yazılır; (5) olaylar USGS eventid ile tekilleştirilir. Bölge panelinde toplam N, parça sayısı, birleştirilmiş N, benzersiz eventID ve gerçek katalog başlangıç/bitişi gösterilir. Query-limit QC'si korunur: bir parça beklenmedik biçimde yine 20.000 kayda ulaşırsa (ör. count ile indirme arasında yeni olay eklenmesi) 🔴 uyarı verilir; bu durumda kesilme parçanın içindedir, bu yüzden “en erken dönen olay” kuralı uygulanmaz ve T, Weichert b ve λ güvenilir sayılmaz. Sahte USGS yanıtlarıyla test: 60.000 olay → 9 parça, 17 count sorgusu, 60.000 benzersiz olay; sınırda eklenen 3 tekrar atıldı; count'un eksik bildirildiği durumda parça limiti yakalandı.

Tablo 8b. Sentetik doğrulama — gerçek b=1.00, λ(M≥0.5)=3000/yıl, 2015-01-01–2026-09-01, gerçek tamlık basamakları 2.0 / 1.0 / 0.5 (eşik altında kısmi tespit bandı); tek tohumlu tek gerçekleştirme

Yöntem	Kullanılan eşik	b	Not
Tek Mc, Aki MLE (önceki davranış)	Mc=1.2 (otomatik)	0.87	Tamlık karışımı → b düşük
Basamaklı, Weichert (1980)	2.0 / 1.0 / 0.5 (gerçek)	1.00 ± 0.01	λ(M≥0.5)=3017/yıl
Basamaklı, b(t) ortalaması (olay başına eşik)	2.0 / 1.0 / 0.5 (gerçek)	1.01	Tek Mc ile 0.94
Otomatik öneri + Weichert	2.4 / 1.2 / 0.7 (önerilen)	0.99 ± 0.01	Öneri muhafazakâr (eşikler gerçekten yüksek)

Tablo 8c. Pencere kırpma testi — sentetik katalog, gerçek b=1.00, λ(M≥0.5)=1150/yıl, bölge penceresi 2026-06-29–2026-09-27 (0,246 yıl), basamaklar 2015→2.0 / 2019→1.0 / 2025→0.5; N=283

Sürüm	T(M=0.5) / T(M=1.0) / T(M≥2.0), yıl	Weichert b	λ(M≥0.5), /yıl
Kırpmasız (ilk sürüm)	1,736 / 7,737 / 11,737	1.60 ± 0.07	104.6
Pencereye kırpılmış	0,246 / 0,246 / 0,246	0.93 ± 0.06 (Aki: 0.94)	1148.5
2015-01-01–2026-09-01, λ=3000/yıl (kontrol)	1,664 / 7,665 / 11,662	1.00 ± 0.01 (değişmedi)	3010.5

Tablo 8d. Veri-temelli M_c denetimi — sentetik katalog, gerçek b=1.00, bölge penceresi 2026-06-29–2026-09-27 (0,246 yıl). C ve D'de pencere içinde gerçek tamlık 1.0, E'de 0.5; F: 2015–2026, doğru basamaklar 2.0 / 1.0 / 0.5. Oklahoma'daki gerçek 90 günlük raporda (Mc=0.5 basamağı, otomatik tek-M_c=1.0) Weichert b=0.61 bulunmuştu; C senaryosu aynı örüntüyü üretir.

Senaryo	Basamak Mc	Veri Mc	Weichert b	QC
C — gerçek 1.0, basamak çok düşük	0.5	1.2	0.44 ± 0.06	⚠️ b aşağı yanlı olabilir
D — gerçek 1.0, basamak düzeltilmiş	1.0	1.2	0.90 ± 0.10	✓ uyumlu
E — gerçek 0.5, basamak doğru	0.5	0.7	0.93 ± 0.06	✓ uyumlu (yanlış alarm yok)
F — 2015–2026, üç doğru basamak	2.0 / 1.0 / 0.5	2.2 / 1.2 / 0.7	1.00 ± 0.01	✓ uyumlu

Tablo 8e. Sabit-M_c duyarlılık testi — sentetik katalog 2014–2026, limitli sorgu, basamaklar 1970→2.0 / 2019→1.0 / 2024→0.5; otomatik sabit M_c=2.2

Senaryo	Değişken-Mc b(t)	Sabit-Mc b(t)	Pencere süresi (medyan)	Sonuç
H — b sabit 1.0; 2024 sonrası gerçek Mc 1.0 (basamak 0.5 fazla düşük)	2024'te 1.0 → ≈0.6 düşüş	≈1.0, düşüş yok	0.11 / 1.94 yıl	Düşüş tamlık artefaktı olarak ayırt edildi ✓
I — gerçek b değişimi 2020.5–2023.5 (b=1.4), basamaklar doğru	≈1.45'e yükselme	≈1.0, düz	0.04 / 2.03 yıl	Gerçek değişim gri seride görünmedi — düşük çözünürlük; uyarı verildi

Tablo 8f. M_c-eşik duyarlılık tablosu — Tablo 8e'deki I senaryosu (gerçek b=1.0; 2020-06 – 2023-06 arasında b=1.4). Değerler b ± %95 (N). Sabit-M_c=2.2 b(t) serisinin göremediği değişim, aynı dönem sınırlarıyla her eşikte görülüyor.

Sabit Mc	2019-01 → 2020-07	2020-07 → 2023-07	2023-07 → 2026-10
1.0	0.96 ± 0.06 (1169)	1.39 ± 0.07 (1518)	1.00 ± 0.04 (2565)
1.2	0.97 ± 0.07 (749)	1.44 ± 0.10 (813)	0.98 ± 0.05 (1580)
1.5	0.94 ± 0.10 (371)	1.44 ± 0.17 (291)	0.99 ± 0.07 (806)
2.0	0.96 ± 0.16 (131)	1.45 ± 0.41 (49 ⚠)	0.91 ± 0.12 (240)
2.2	0.99 ± 0.21 (86)	1.44 ± 0.56 (25 ⚠)	0.91 ± 0.14 (159)

Oklahoma uygulaması — ilk çalıştırma (2026-09-27)

Şekil 8a. EQ-Live Türkiye analiz raporu, Oklahoma (daire bölge: merkez 35,540°K, 97,520°B, R = 200 km; kapsayan dikdörtgen 33,74–37,34°K, 99,73–95,31°B). Kaynak USGS; parçalı sorgu (5 parça), gerçek katalog 1974-12-16 – 2026-09-25; daire içinde N = 39.787 olay (kapsayan dikdörtgende 40.898 benzersiz eventID; tek sorgunun 20.000 sınırının üzerinde); büyüklük dönüşümü: Birleşik Dispatch (bu kutuda pratikte etkisiz). Tüm parametreler Tablo 8g'dedir. Tamlık basamakları: 1971→M_c 2,5 · 2013→1,7 · 2020→1,3 · 2026→0,5; basamaklardan geçen N = 25.889. (a) Zaman–Magnitude dağılımı ve basamak eğrisi (soluk noktalar basamak altında). (b) b(t), N = 100 kayan pencere, adım 10 (Öncel & Wilson 2007): %95 yaklaşık güven bandı (±1,96·b/√N), 21 pencerelik merkezî hareketli ortalama (pembe; ≈300 ardışık olay), sabit M_c = 2,7 karşılaştırma serisinin aynı hareketli ortalaması (beyaz kesikli; ham değerleri gri noktalar); altta M_c(t) şeridi: veri M_c'si (maksimum eğrilik +0,2, 250 olay kayan pencere), tamlık basamakları ve sabit M_c. (c) Gutenberg–Richter: kümülatif yıllık oran λ(≥M) ve bin-içi oran n/T (T = binin analiz penceresi içinde tam olduğu süre); Weichert (1980) b = 0,75, λ(M≥0,5) = 5798/yıl; büyüklük türleri ml %93, mb_lg %4, mwr %2, mblg %1 (M≈4,0'da baskın tür ml → mwr).
Kalite kontrol notu: bu ilk çalıştırmada 2. basamak (2013→1,7) ve 4. basamak (2026→0,5), M_c(t) şeridindeki veri M_c'sinin (2014–2019 ≈ 2,7–3,0; 2026 ≈ 1,3) belirgin biçimde altındadır. Bu nedenle 2014–2018 aralığındaki b ≈ 0,45, 2026'daki düşüş ve Weichert b = 0,75 aşağı yanlıdır: aynı dönemde sabit M_c = 2,7 serisi b ≈ 1,0–1,3 verir (pencere süresi medyanı 0,07 yıl; çözünürlük uyarısı yok). Şekil, kalite kontrol katmanının gerçek katalogda eksik tamlığı nasıl görünür kıldığını göstermek için verilmiştir; nihai Oklahoma değerleri veri M_c'siyle uyumlu basamaklarla yinelenen çalıştırmadan alınacaktır.

Tablo 8g. Şekil 8a'nın üretildiği EQ-Live çalıştırmasının parametreleri ve kapsam özeti (bölge panelindeki “USGS parçalı sorgu” özetinden ve rapor başlığından; 2026-09-27)

Parametre	Değer
EQ-Live bağlantısı	aliosmanoncel.github.io/EQ-LiveTurkiye/?…&rsource=usgs&rchunk=1
Kaynak / mod	USGS FDSN (canlı), parçalı sorgu açık (rchunk=1)
Araştırma bölgesi	Daire: merkez 35,540°K, 97,520°B, R = 200 km (olay–merkez uzaklığı ≤ 200 km)
Sorgu kutusu (daireyi kapsayan dikdörtgen)	33,741–37,339°K, 99,731–95,309°B
Sorgu tarih aralığı	01.01.1971 – 01.01.2027 (yerel saat; UTC 1970-12-31 21:00 – 2027-01-01 20:59); analizde bitiş şimdiki zamana kırpılır
Büyüklük / derinlik süzgeci	Yok (minmagnitude=0; derinlik sınırsız)
Limit / Sırala	20000 / En yeni — parçalı modda kullanılmaz (her parça time-asc, limit 20000)
Mc (elle)	Otomatik (maksimum eğrilik +0,2)
Büyüklük dönüşümü	Birleşik Dispatch: Scordilis (2006) mb/Ms + Çıvgın & Scordilis (2019) ML — ML kolu Türkiye kutusu dışında uygulanmaz; mb_lg dönüştürülmez
USGS count toplamı (kutu)	40.916
Parça sayısı	5 (9 count sorgusu); hiçbir parça 20.000'e ulaşmadı
Birleştirilmiş N / benzersiz eventID	40.898 / 40.898 (tekrar yok)
count − birleştirilmiş	18 — büyük olasılıkla büyüklüğü boş veya ≤0 olduğu için ayrıştırmada atılan kayıtlar (parça günlüğünde ham/ayrıştırılan ayrımı)
Daire içindeki olay	39.787 (40.898'in içinden)
Gerçek katalog başlangıcı / bitişi	1974-12-16 / 2026-09-25
Analiz penceresi (T için)	1970-12-31 – 2026-09-27 (55,74 yıl); limit aşılmadığı için başlangıç sorgu penceresidir, ilk olay değil
Tamlık basamakları (rcs)	1971-01-01→2,5 · 2013-01-01→1,7 · 2020-01-01→1,3 · 2026-01-01→0,5
Basamaklardan geçen N	25.889 (13.898 olay basamak altında)
Declustering (GK74)	Uygulanmadı (rapor N'i daire içindeki tüm olaylara, 39.787'ye eşit)
b(t) / GR ayarları	N = 100 kayan pencere, adım 10; %95 ±1,96·b/√N; sabit Mc karşılaştırması 2,7 (otomatik: en yüksek güvenilir Mc) · GR: ΔM = 0,1, bin başına n/T, Weichert (1980)
URL'de saklanmayan ayarlar	Tarih aralığı, daire filtresi (bağlantı yalnızca kapsayan dikdörtgeni saklar), büyüklük dönüşümü, GK74 — yeniden üretmek için elle girilmelidir

⚠️ Kapsam ve sınırlar

Durağanlık: istatistiksel tamlık yöntemleri, Stepp (1972) dahil, depremselliğin durağan olduğunu varsayar (Sørensen vd. 2026). İndüklenmiş depremselliğin gözlendiği bölgelerde (ör. Oklahoma; Keranen vd. 2014; Walsh & Zoback 2015) oran zamanla değiştiği için Weichert'ten çıkan λ, tehlike için anlamlı bir ortalama oran değildir; birleştirilmiş b ise ancak b'nin zamanla değişmediği varsayımıyla yorumlanabilir.

Büyüklük türü: tamlık kırılmaları ağ yoğunlaşmasının yanı sıra katalogdaki büyüklük türü ya da katkı veren ajans değişiminden de kaynaklanabilir; zamana bağlı büyüklük homojenleştirmesi tamlığı ve b-değerini doğrudan etkiler (D'Alessandro 2026). Basamak tablosu bu etkiyi düzeltmez; mevcut Magnitude Conversion seçimiyle birlikte kullanılmalıdır.

Paylaşım ve dışa aktarma: basamaklar URL'de rcs=YYYY-MM-DD_Mc~… parametresiyle korunur; GR CSV çıktısına her bin için T (yıl), bin-içi ve kümülatif yıllık oran sütunları eklenir. Üretim b-değeri ızgarası ve kriging katmanları bu seçimden etkilenmez. Alternatif olarak, tamlığı geçici değişen kataloglar için b-positive tahmincisi (van der Elst 2021; özetleyen Chang vd. 2025) ileride karşılaştırma katmanı olarak eklenebilir — henüz uygulanmadı.

🆕 Time–Magnitude Algoritması — Tarihsel Benchmark Testi (2026-09-15)

Yukarıdaki N=100/adım=10 kayan pencere yöntemi Öncel & Wilson (2007)'un doğrudan uyarlamasıdır (bkz. yukarı). Bu, yöntemin kaynağını belgelemekle birlikte, EQ-LiveTürkiye'nin kendi uygulamasının aynı girdilerle aynı yayımlanmış sonucu üretip üretmediğini kanıtlamaz. Bu boşluğu kapatmak için, makalenin kendi çalışma alanı/dönemi/parametreleriyle önceden tanımlanmış bir PASS/FAIL testi yürütülmüştür.

Tablo 4b. Tarihsel Benchmark Testi — parametreler (Öncel & Wilson 2007 ile birebir)

Parametre	Benchmark değeri
Test alanı	40.5–41.0°K, 29.0–31.0°D (İzmit–Sapanca fayı)
Başlangıç	1991-01-05
Bitiş	1999-06-06 (makalenin kendi kesim tarihi — 17 Ağustos 1999 depreminin ~2 ay öncesi, deprem tarihinin kendisi DEĞİL)
Magnitüd eşiği	Mc = 2.9 (sabit, otomatik yeniden tahmin edilmedi)
Hareketli pencere	N = 100 olay
Kaydırma	10 olay
b-değeri yöntemi	Aki (1965) MLE
Referans çıktı	Öncel & Wilson (2007), Figure 6(a) b(t) serisi

⚙️ Önceden tanımlanmış PASS/FAIL kriteri

Test çalıştırılmadan önce sabitlenen kriter: algoritma (1) N=100 pencereleri dolduracak yeterli olay yoğunluğu bulabiliyorsa, (2) b(t) serisinin ana zamansal örüntüsünü yeniden üretebiliyorsa, (3) özellikle Phase III'teki b≈1.6→b≈2.26 yükselişini yakalayabiliyorsa, (4) genel faz yapısı Fig. 6(a) ile uyumluysa → PASS.

Test kapsamı donmuştur: bu PASS/FAIL testi yalnızca sabit 1991-01-05 → 1999-06-06 penceresinde tanımlıdır ve bir regresyon testi olarak korunur — Time–Magnitude algoritmasının hesaplama zincirinde (M_c, pencereleme, Aki MLE) gelecekte bir değişiklik yapıldığında, bu sabit tarihsel pencere yeniden çalıştırılarak davranışın korunduğu doğrulanır. 1999-06-06 sonrası hiçbir veri bu PASS/FAIL puanına dahil edilmez veya testi yeniden tetiklemez — aşağıdaki Live Pilot Monitoring tamamen ayrı bir amaca hizmet eder.

⚠️ Kritik ön-koşul: üretim kataloğu bu testi desteklemez

data/eq_historical.json bu kutuda/dönemde yalnızca 57 olay içeriyor (ISC'nin bu dönem için Mc≈3.5 eşiği + EMSC'nin 1998 öncesi neredeyse boş olması nedeniyle) — tek bir N=100 penceresi bile dolduramaz. Bu nedenle test, üretim kataloğuyla yürütülmedi; böyle bir denemenin "başarısızlığı" algoritmaya değil veri yoğunluğuna atfedilecekti. Bunun yerine, KOERI'nin kamuya açık ZEQDB arşivinden (koeri.boun.edu.tr/sismo/zeqdb) ayrı, tek seferlik bir sorguyla 372 olay çekildi (makalenin ~400 olayına çok yakın) — bu veri seti EQ-LiveTürkiye'nin üretim kataloğuna eklenmedi, yalnızca bu doğrulama testi için scratchpad'de kullanıldı.

✅ Sonuç: Historical Benchmark Reproduction — PASS

	Öncel & Wilson (2007), Fig. 6(a)	EQ-LiveTürkiye algoritması (KOERI ZEQDB, N=372)
1992.5 zirvesi	b≈2.1	b=2.09 (1992-08-20)
1995 minimumu	b≈1.6	b=1.50–1.64 (1994–1996)
1998 başı maksimumu (Phase III)	b≈2.25–2.26	b=2.26 (1998-06-03)

Dört kriterin dördü de sağlandı. Önemli terminolojik not: KOERI'nin bugünkü ZEQDB arşivinin, makalede kullanılan orijinal MARNET/IZINET işlenmiş kataloğuyla piksel-piksel aynı olduğu varsayılmamalıdır — bu nedenle sonuç "aynı ham dosyadan yeniden hesaplama" değil, "KOERI'nin ayrı bir güncel arşiv sorgusuyla elde edilen bağımsız bir veri çekiminden aynı yayımlanmış örüntünün yeniden üretilmesi" olarak okunmalıdır.

📋 Doğrulama Matrisi — Software Validation Suite

Öncel & Wilson (2007), tek bir "b-value PASS'i" değil, Time–Magnitude analizinin her hesaplama bileşeni için ayrı ayrı test edilebilen bir bilinen-sonuçlu benchmark veri setidir (b-değeri, Log N, a-parametresi, ve mekansal/zamansal fraktal boyutlar D_c, D_t, D₂, D₁₅ — makalenin Figure 6-11'inde raporlanmıştır). Her bileşen, kendi PASS/kısmi/planlanan durumuyla izlenir; "program genel olarak çalışıyor" gibi tek bir iddia yerine, izlenebilir bir doğrulama matrisi:

Tablo 4d. Time–Magnitude Software Validation Suite — bileşen bazlı durum

Bileşen	Makale (Fig. 6-9)	EQ-LiveTürkiye reprodüksiyonu	Durum
b(t)	1992.5≈2.1 · 1995≈1.6 · 1998≈2.26	2.09 (1992-08-20) · 1.50–1.64 · 2.26 (1998-06-03)	✅ PASS
Log N maksimum zamanı	~1997.7	1997-09-30 (logN=1.898)	✅ PASS
Log N – b korelasyonu (geç dönem, 1995.4–1998.4)	r=+0.85	r=+0.90	✅ PASS — güçlü eşleşme
Log N – b korelasyonu (erken dönem, 1992.1–1993.4)	r=−0.62	r=−0.27 (n=6 pencere)	🟡 Kısmi — aynı yön, küçük örneklem
a-parametresi	a ≡ log10(N) (makalenin eş. 3'ü)	Log N testiyle özdeş — ayrı bir test gerekmez (bkz. aşağıdaki not)
Dc (korelasyon boyutu, mekansal/zamansal)	Fig. 6(c-d), 8-9	—	⏸ Planlanan — Grassberger-Procaccia gerektirir
D2, D15 (çoklu-fraktal, q=2/15)	Fig. 6(c-d), 8-9	—	⏸ Planlanan

Log N için "genel PASS" yerine bilinçli olarak iki alt-ölçüt ayrıştırılmıştır: zirve zamanlaması ve geç-dönem korelasyonu güçlü eşleşiyor (PASS), erken-dönem korelasyonu aynı yönde ama zayıf kalıyor (küçük örneklem, n=6 pencere — bu bir FAIL değil, ayrı bir QC notudur). D_c/D_t/D₂/D₁₅ için henüz hiçbir PASS iddiası yapılmamıştır — bu hesaplamalar (Grassberger & Procaccia 1983 korelasyon integrali, mekansal+zamansal, q=2'den 15'e) sıfırdan kodlanmayı gerektirir ve ayrı bir mühendislik/analiz aşamasıdır.

🔎 Düzeltme: "a-parametresi" ayrı bir algoritma değildir

Öncel & Wilson (2007)'ın kendi eş. (3)'ü açıkça N = n/T = 10a tanımlar (n=100 sabit, T pencere süresi) — yani a = log₁₀(N), Şekil 6(b)'de çizilen Log(N) serisiyle birebir aynı sayıdır. Bu nedenle önceki sürümdeki "a-parametresi: Planlanan" satırı hatalıydı; Log N testi zaten a-parametresini de test etmiş sayılır — gereksiz bir ikinci doğrulama testi kaldırılmıştır.

a = log₁₀(N) kimliğinin türetimi: Gutenberg–Richter ilişkisinden doğrudan cebirsel olarak elde edilir: log N = a − bM eşitliğinde M=0 için log N = a − b(0) = a, yani a = log₁₀(N). Öncel & Wyss (2000)'de Mc=2.9 ile sınırlanan tamamlanmış katalogdan elde edilen bu ilişkide a, M=0'a ekstrapole edilmiş kesişim değeridir — N(0), gözlenmiş bir olay sayısı değildir (Mc=2.9 altındaki olaylar kataloğa dahil değildir).

Öncel & Wilson (2007)'de durum ikilidir: makalenin örnek frekans-magnitüd grafiklerinde (Fig. 10, 170 olayluk pencereler; ör. b=1.75, a=7.32, Mc=2.9) gösterilen a değerleri aynı şekilde ekstrapole edilmiş bir kesişimdir (doğrulama: log₁₀(170)+1.75×2.9≈7.30). Ancak EQ-LiveTürkiye'nin N=100/kaydırma=10 algoritmasının doğrudan kaynağı olan eş. (3)'teki a (N=n/T=10a) bir ekstrapolasyon değildir — doğrudan pencere olay oranının (n/T) logaritmasıdır, Mc veya b düzeltmesi içermez.

Sonuç: a=log₁₀(N) kimliği her iki tanımda da cebirsel olarak doğrudur, ancak N ikisinde farklı şeyi temsil eder — Öncel & Wyss (2000) ve Öncel & Wilson (2007)'ün Fig. 10 örneklerinde tamamlanmış katalogdan ekstrapole edilmiş bir yoğunluk; eş. (3)'teki ana zaman-serisinde ise ham bir pencere-oranı. "a-parametresi" için ayrı bir doğrulama algoritması gerekmez; ancak hangi "a" kastedildiği (ham oran mı, ekstrapole edilmiş kesişim mi) her seferinde açıkça belirtilmelidir.

Alan (A) normalizasyonu neden yok: Makale sabit tek bir çalışma kutusu (40.5–41°K/29–31°D) kullandığından, A analiz boyunca sabit bir çarpan olurdu ve zamansal değişimi açıklamazdı — bu yüzden N=n/T'ye bilinçli olarak A eklenmemiştir. Standart PSHA pratiği de aynı ayrımı yapar: Kramer (1996, Geotechnical Earthquake Engineering, §4) bir kaynak-bölgesinin toplam aktivite oranını (a-değeri) bölge-bütünü bir nicelik olarak tanımlar; "depremler kaynak bölgesi içinde tekdüze dağılmış kabul edilir" — alan-normalizasyonu yalnızca farklı büyüklükteki bölgeleri karşılaştırırken ayrı bir adım olarak devreye girer. Bu projenin kendi Öncel & Wyss (2000) Sabit Alan Yöntemi (§5, Tablo 4) zaten bu ilkeyi uyguluyor — sabit R=100 km arama yarıçapıyla alansal örneklem büyüklüğünü kontrol ederek alan kaynaklı önyargıyı azaltıyor.

Metodolojik köken notu — Öncel & Wyss (2000) ile Öncel & Wilson (2007) doğrudan karşılaştırılabilir değildir: a=log₁₀(N) kimliğinin her iki çalışmada da geçerli olması, iki çalışmanın sonuçlarının doğrudan karşılaştırılabilir olduğu anlamına gelmez. Dört ayrı metodolojik fark mevcuttur: (1) Bölge — Öncel & Wyss (2000) geniş Marmara Denizi bölgesini (~26.5–31°E, 40–41°N), Öncel & Wilson (2007) bunun içindeki İzmit–Sapanca fay-odaklı alt bölgeyi (29–31°E, 40.5–41°N) kapsar; (2) Dönem — Öncel & Wyss (2000) 1983–1998/99 (1990 düzeltme sınırını kapsar), Öncel & Wilson (2007) 1991-01-05–1999-06-06 (1990 sonrası); (3) Katalog işleme — Öncel & Wyss (2000) declustered (Reasenberg 1985, ZMAP), Öncel & Wilson (2007) bilinçli olarak raw/ham katalog kullanır; (4) Magnitude-shift düzeltmesi — Öncel & Wyss (2000) 1990'daki dM=0.3 kaymasını düzeltir (dönemi bu sınırı kapsadığı için gereklidir); 1991'de başlayan analiz penceresi ise 1990 öncesi magnitude-shift etkisini kapsam dışında bırakır, bu nedenle Öncel & Wilson (2007)'de Öncel & Wyss (2000)'deki 1990 düzeltmesinin ayrıca uygulanmasına gerek kalmaz. Mc bu farklardan biri değildir — her iki çalışma da Mc=2.9 kullanır (Öncel & Wilson 2007 kendi yerel tahminlerinin 2.5–2.8 arasında değiştiğini göstermesine rağmen, karşılaştırılabilirlik için 2.9'u "conservative threshold" olarak korur). Bu dört fark, iki çalışmanın b/N değerlerindeki farklılıkları açıklar (yazarların kendi ifadesiyle: "the shorter period of analysis... combined with use of the raw catalogue leads to differences") — a=log₁₀(N) cebirsel kimliğini geçersiz kılmaz.

⚠️ Kapsam netleştirmesi (yöntem değişikliği DEĞİL): N vs N/A

Pilot Bölge benchmark'ında yalnızca N = n/T_obs kullanılır ve kullanılmaya devam edecektir — makalenin yayımlanmış yöntemini değiştirmeden yeniden üretmek amacıyla. Bu, "parametre değil, algoritma taşınır" ilkesiyle tam tutarlıdır: Pilot'tan taşınan şey N=n/T_obs algoritmasıdır. Alan-normalize yoğunluk (N/A = n/(T_obs×A)) Öncel & Wilson (2007)'ye eklenmez — bunun yerine, gelecekte Araştırma Bölgesi katmanında farklı büyüklükteki bölgeleri karşılaştırmak için (örn. Marmara'nın 15 zonu) ayrı, türetilmiş bir gösterge olarak tanımlanabilir. Bu henüz uygulanmamış bir tasarım notudur, mevcut bir özellik değildir.

📍 Heat Map → "Deprem Olay Yoğunluğu Haritası": doğru bilimsel adlandırma

Mevcut uygulamanın gerçekte ne yaptığı (renderHeat(), index.html, kod-doğrulanmış): Leaflet.heat tabanlı bir kernel-yoğunluk katmanı; her olay Math.max(0.05, Math.min(1, (mag-1)/(maxMag-1))) ile magnitude-ağırlıklı bir yoğunluk puanı alır; kernel yarıçapı ve bulanıklık (radius/blur, varsayılan 18/15) ekran pikseli cinsindedir — fiziksel bir alan (A, km²) tanımlamaz, aynı piksel yarıçapı yakınlaştırma seviyesine göre çok farklı km²'yi kaplar; seçilen 1 gün/1 hafta/1 ay/1 yıl/tarihsel zaman penceresi yalnızca haritada gösterilen olay kümesini değiştirir, hiçbir noktada T_obs'a bölünerek bir oran hesaplanmaz. Renk skalası tavanı (heatMax = max(1, N/1000)) yalnızca ekran doygunluğu için kalibre edilir, bir alan/zaman normalizasyonu değildir.

Bu nedenle Heat Map üç ayrı büyüklükle karıştırılmamalıdır: Heat Map ≠ N = n/T_obs (Öncel & Wilson 2007'deki zamansal olay oluşum hızı); Heat Map ≠ N/(A×T_obs) (alan-zaman normalize edilmiş yoğunluk); Heat Map ≠ Gutenberg–Richter a-haritası (Öncel & Wyss 2000 tarzı, bkz. yukarı).

Çıktı	Temsil ettiği parametre	EQ-Live durumu
Heat Map	Göreli mekânsal deprem olay yoğunluğu	✅ Mevcut
N	Zamansal olay oluşum hızı, n/Tobs	Pilot Bölge'de var, Heat Map'te yok
N/A	Alan-zaman normalize yoğunluk, n/(A×Tobs)	Henüz uygulanmadı
a	Gutenberg–Richter sismisite parametresi (a≡log10N)	Ayrı GR hesabında

Literatür güncellemesi: önceki sürümde bu bölüm, smoothed-seismicity/kernel-yoğunluk haritalaması için literatürde hiçbir kaynak bulunamadığını belirtiyordu — bu artık güncel değildir. Frankel (1995, Mapping Seismic Hazard in the Central and Eastern United States, Seismol. Res. Lett. 66(4), 8–21, doi:10.1785/gssrl.66.4.8) tam olarak bu tarz bir yöntemi tanımlar: grid hücresi başına olay sayısı, o hücrenin 10^a maksimum-olabilirlik kestirimi kabul edilir, ardından mekânsal smoothing uygulanır. Önemli: Frankel (1995) EQ-LiveTürkiye'nin kullandığı yöntem değildir — literatürdeki gerçek bir gridded/smoothed-seismicity analogudur; mevcut Heat Map bu yöntemi uygulamaz (fiziksel grid hücresi, T_obs bölücü, veya km² başına oran hiçbirinde yoktur).

Gelecekte fiziksel A (km²) ve T_obs ile normalize edilmiş bir sismisite-yoğunluk metriği eklenecekse, bu Heat Map'in görsel gösteriminden ayrı bir algoritma/çıktı olmalı ve kendi başına doğrulanmalıdır — mevcut Heat Map koduna örtük bir "yükseltme" olarak eklenemez. Öncel & Wyss (2000)'deki sabit alan yaklaşımı (R=100 km) bu amaç için metodolojik bir adaydır, kesin bir tasarım kararı değildir. Sonuç: mevcut Heat Map'in bilimsel rolü, seçilen deprem kataloğundaki olayların mekânsal deprem olay yoğunluğunun görsel/kartografik gösterimidir — ne bir sismisite oranı, ne bir Gutenberg–Richter haritasıdır.

📐 z-değeri (Habermann/Wiemer) — Heat Map'in "gelişmiş hali" DEĞİL, farklı bir soru

Wiemer, S. (2001). A Software Package to Analyze Seismicity: ZMAP. Seismological Research Letters, 72(3), 373–382, doi:10.1785/gssrl.72.3.373 (Zotero/Crossref kaydı ve Tan (2021, NHESS 21:2059-2073)'in kendi kaynakçasındaki atıfıyla bağımsız olarak doğrulanmıştır — önceki sürümde belirtilen "373–383/sayı uyuşmazlığı" düzeltilmiştir: bu, PDF altbilgisindeki bir basamağın yanlış okunmasından kaynaklanan bir okuma hatasıydı, gerçek bir kaynak uyuşmazlığı değildi), ZMAP yazılımının z-değeri (Habermann 1981, 1988) ve β-değeri (Matthews & Reasenberg 1988; Reasenberg & Simpson 1992) araçlarını tanımlar. Bunlar Heat Map'ten tamamen farklı bir soruya cevap verir: "Bu noktada, sonraki dönemdeki deprem oluşum hızı önceki döneme göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde değişti mi?" — bir anlık yoğunluk değil, iki zaman dönemi arasındaki oran değişiminin anlamlılık testidir.

Wiemer (2001)'in kendi örneği (1992 Landers depremi, Plate 1B): sabit 20 km yarıçaplı örnekleme hacimleri, 5 km grid aralığı, iki dönem karşılaştırması (1985–1992.48 vs. 1992.6–1999.8), her düğüm noktasında z-değeri hesaplanıp haritalanmış. Bu parametreler (20 km/5 km, dönem sınırları) doğrudan EQ-LiveTürkiye'ye aktarılmamalıdır — yalnızca yöntemin nasıl uygulandığına dair yayımlanmış bir örnektir.

İşaret kuralı üzerine ihtiyat: Wiemer (2001)'in Plate 1B alt yazısı aynen şöyle der: "Red colors, or negative z values, indicate an increase in the seismicity rate in the latter periods and vice versa." Bu, kaynakta verildiği haliyle belgelenmiştir (negatif z = oran artışı, pozitif z = oran azalışı, bu makalenin kullanımında). Habermann'ın (1981, 1988) orijinal işaret konvansiyonu bu turda ayrıca doğrulanmamıştır — genelleme yapılmamalıdır.

Yöntem	Ne ölçer?
Heat Map	Mekânsal olay yoğunluğunun görsel gösterimi
N = n/Tobs	Olay oluşum hızı
N/(A×Tobs)	Alan-zaman normalize edilmiş olay yoğunluğu
a	Gutenberg–Richter aktivite/intercept parametresi
z-değeri	İki zaman dönemi arasındaki sismisite oranı değişiminin istatistiksel anlamlılığı

Kapsam netleştirmesi: z-değeri, mevcut Heat Map algoritmasının bir uzantısı veya "daha gelişmiş hesaplama şekli" değildir — EQ-LiveTürkiye şu an bunu uygulamamaktadır, kod değişmemiştir. Bu, ileride ayrı bir "Rate Change / Sismisite Oranı Anomalisi" katmanı olarak tasarlanabilecek bir literatür adayıdır — mevcut Heat Map metodolojisiyle karıştırılmamalıdır.

⚠️ Yan bulgu: ana şok geçişi pencereleri "kirletir" — kesme kararının gerekçesi doğrulandı

Test, kesme tarihinden (1999-06-06) sonrasına — ana şoku ve artçı diziyi kapsayacak şekilde — kesintisiz uzatıldığında, pencere-ortalama-zamanının takvim gününe göre hesaplanması (olay sayısına göre değil) bir etiketleme artefaktı ortaya çıkarmıştır: ana şoktan hemen önceki 10 pencere, aslında %31–91 oranında artçı-şok verisiyle dolu olmasına rağmen "öncesi" gibi görünmekte ve b yapay olarak 1.66'dan 0.49'a çökmektedir. Bu, gerçek bir öncü sinyal değildir — algoritmanın başarısızlığı değil, canlı kullanım için gerekli bir QC katmanının belirlenmesidir. Bu bulgu, Öncel & Wilson (2007)'ın analizi depremden ~2 ay önce (1999-06-06) kesmiş olmasının rastgele değil, tam olarak bu kirlenmeyi önleyen doğru bir metodolojik seçim olduğunu bağımsız olarak doğrulamaktadır.

Önerilen düzeltme (henüz uygulanmadı, tasarım kararı): pencere-ağırlıklı bir ortalama-zaman yerine, her pencere için açık bir rejim etiketi hesaplanmalı — post_fraction = N(olay zamanı ≥ ana_şok) / 100. post_fraction=0 → PRE-EVENT, 0<post_fraction<1 → MIXED, post_fraction=1 → POST-EVENT. Pencere silinmez/gizlenmez — yalnızca etiketlenir; MIXED pencereler görsel olarak ayrı işaretlenir (gri/kesikli) ve yorum katmanında "geçiş dönemi" olarak okunur, ne öncü sinyal ne de temiz artçı-rejim verisi olarak.

📡 EQ-LiveTürkiye İçinde Üç Ayrı Katman: Algorithm / Validation Evidence / Live Pilot Monitoring

Yukarıdaki test, tek bir pilot bölgenin iki "aşaması" değil — farklı amaçlara, farklı veri kaynaklarına ve farklı sorulara sahip, kardeş (sibling) üç ayrı katman tanımlar. Bunları sıralı bir boru hattı gibi okumak yanlış olur; her biri kendi başına durur:

⚙️ Algorithm
Time–Magnitude Distribution
N=100 / kaydırma=10 / Aki MLE

↓

📜 Validation Evidence
Öncel & Wilson (2007)
PASS ✓ — kapalı, donmuş

↓

📡 Live Pilot Monitoring
ISC+EMSC · 1999→bugün
sürekli bilimsel gözlem

Tablo 4c. Validation Evidence ile Live Pilot Monitoring — kasıtlı olarak farklı iki çalışma

	📜 VALIDATION EVIDENCE (kapalı)	📡 LIVE PILOT MONITORING (sürekli)
Soru	"Algoritma yayımlanmış bir sonucu doğru üretiyor mu?"	"Doğrulanmış algoritma, üretim kataloğundaki uzun-dönemli sismisiteyi nasıl karakterize ediyor?"
Veri kaynağı	KOERI / ZEQDB (yalnız bu test için, scratchpad)	ISC + EMSC — EQ-LiveTürkiye'nin kendi üretim kataloğu
Zaman aralığı	1991-01-05 → 1999-06-06 (sabit, bir daha değişmez)	1999 → bugün (büyüyen)
Magnitude dönüşümü	Yok — makalenin kendi MD/xM tanımı olduğu gibi korunur	Magnitude QC / Unification → Mw* — ISC+EMSC karma ölçekler (ml/md/mb/Mw) içerir; * bkz. aşağıdaki gerçek durum kutusu
Mc	2.9 (makalenin kendi değeri, sabit)	Açık soru — bkz. aşağıdaki uyarı
Sonuç türü	PASS/FAIL (regresyon testi)	Rejim gözlemi (bkz. aşağı)
Kod değişince ne olur	Yeniden çalıştırılır — davranış korunuyor mu diye	Etkilenmez — ayrı, bağımsız bir çalışma

⚠️ M_c=2.9 PASS'i ISC+EMSC kataloğuna otomatik taşımayın

Tarihsel benchmarkın M_c=2.9 ile PASS vermesi, ISC+EMSC tabanlı canlı kataloğun da M_c=2.9 kullanması gerektiği anlamına gelmez — bu iki katalog farklı ağlardan, farklı magnitude ölçeklerinden ve farklı tamlık karakterinden gelir (bkz. §8, Network Effect; ve RQ-Mc-EMSC'nin kendi Mc araştırması). Live Pilot Monitoring'in kendi M_c'si, kendi katalog/dönem karışımına göre ayrıca belirlenmelidir — bu, henüz yapılmamış, açık bir sonraki adımdır.

📥 ISC + EMSC
ham katalog

→

🔧 Magnitude QC / Unification
→ M_w*

→

M_c tayini

→

Time–Magnitude

→

b(t)

⚠️ * Magnitude Unification şu an kısmen tamamlanmış bir adımdır

EQ-LiveTürkiye'nin kendi to_mw() fonksiyonu (scripts/fetch_combined_catalog.py) şu an: mb ve Ms için Scordilis (2006) dönüşümünü M_w'a uygular; ml, md ve mc için ise hiçbir dönüşüm uygulamaz — bu tipler ham (dönüştürülmemiş) değerleriyle kataloğa girer (mw_method: 'unconverted_ml' vb.). Bu, kataloğun büyük çoğunluğunu (ml+md birlikte ~%85) kapsar.

Bu bir bilimsel hata değil, önceki bir denetimde (Stage 2A, bkz. proje geçmişi) bilinçli olarak açık bırakılmış bir uygulama kararıdır — ML/MD→M_w dönüşümü için üç aday kaynak (Kadirioğlu & Kartal 2016, Şahin ve ark. 2018, genel ML≈M_w yaklaşıklığı) birbiriyle çelişen yön/büyüklükte düzeltmeler önerdiği için henüz karara bağlanmamıştır. Bu nedenle Live Pilot Monitoring çıktıları, bu karar tamamlanana kadar "tam M_w-homojenleştirilmiş katalog" olarak adlandırılmamalıdır — pipeline'daki M_w* etiketindeki yıldız bu kısmi durumu işaretler.

Bu tercihin nötr olmadığına dair bağımsız kanıt: Llenos, Shelly & Shumway (2026, Magnitude Conversion Relations Create Substantial Differences in Seismic Hazard Models, Seismol. Res. Lett. 97(4), 2477–2490, doi:10.1785/0220250231) doğrudan bu senaryoyu (kendi çalışmalarındaki "NOCONV" kataloğu — dönüşüm yapılmadan tüm magnitude tiplerinin M_w kabul edilmesi) test eder ve dönüşümsüz kataloğun, düzgün dönüştürülmüş kataloğa kıyasla M_w≥5 oranlarında %30–80 fark ve b-değerinde %20'ye varan sapma ürettiğini gösterir. Bu, EQ-LiveTürkiye'nin mevcut "ml/md/mc'yi dönüştürme" yaklaşımının metodolojik olarak nötr bir varsayılan değil, kendi başına sonuç-etkileyici bir seçim olduğunu bağımsız bir kaynaktan doğrular. Önemli sınırlama: bu çalışma CEUS (ABD) ağları ve verisi üzerine kuruludur; katsayıları doğrudan KOERI/AFAD kataloğuna aktarılamaz — yalnızca kararın nötr olmadığını ve Türkiye'ye özgü bir ampirik doğrulama gerektiğini destekleyen bir yöntemsel referanstır.

🔑 Ana ilke: parametre değil, algoritma taşınır

Öncel & Wilson (2007) veri seti, EQ-LiveTürkiye içinde sabit bir yazılım doğrulama ve regresyon-test veri seti olarak korunur. Bu veri seti kullanılarak, makalede tanımlanan algoritmik parametrelerin ve hesaplama adımlarının (N=100, kaydırma=10, Aki MLE, Time–Magnitude motoru) yeniden üretilebilirliği test edilir. Testleri geçen algoritmik bileşenler Live Pilot Monitoring aşamasına aktarılır; ancak tarihsel veri setine özgü, katalog-bağımlı parametreler — özellikle M_c=2.9 — doğrudan aktarılmaz. Live Pilot, ISC+EMSC katalogları üzerinde magnitude homojenizasyonuyla M_w-temelli ve kendi M_c/QC koşulları altında çalışır.

Test edilen bileşen	Sonuç	Live Pilot'a aktarılır mı?
N=100 pencere	PASS	✅ Evet — algoritmik parametre
Kaydırma=10 olay	PASS	✅ Evet — algoritmik parametre
Aki (1965) MLE	PASS	✅ Evet — algoritmik parametre
Time–Magnitude motoru (b(t) hesaplama zinciri)	PASS	✅ Evet — algoritmanın kendisi
Mc=2.9	PASS (bu veri setine özgü)	❌ Hayır — katalog-bağımlı, Live Pilot kendi Mc'sini belirler

🔁 "Öncü Sinyal Dedektörü" Değil, Sismisite Rejim Gözlemevi

Live Pilot Monitoring'in amacı "deprem öncesi b-değişimi ara" değildir — bu, sistemi yanlışlıkla bir tahmin aracına dönüştürür (bkz. yukarıdaki "Bu bir deprem tahmin aracı değildir" uyarısı). Bunun yerine sistem yalnızca şunu söyler: "bu zaman-magnitüd dağılımında istatistiksel bir değişim oldu" — bu değişimin hangi rejime karşılık geldiği (öncü mü, artçı mı, arka plan mı) ayrıca, geriye dönük olarak değerlendirilir:

preseismicity

→

mainshock

→

postseismicity

→

aftershock decay

→

interseismicity

→

yeni döngü…

1999 İzmit ve sonraki büyük Marmara olayları, bu döngünün tek bir sürekli b(t)/M_c(t)/N(t) serisinde birden fazla kez gözlemlenmesine izin verir — pencere-etiketleme (PRE/MIXED/POST-EVENT, yukarıda tanımlı) her geçişte aynı şekilde uygulanır.

SONUÇ EQ-LiveTürkiye'nin Time–Magnitude Distribution algoritması, Öncel & Wilson (2007)'un yayımlanmış sonuçlarına karşı, bağımsız bir KOERI/ZEQDB kataloğu kullanılarak doğrulanmıştır. Yayımlanmış analiz parametreleri (M_c=2.9, N=100, 10-olay kaydırma, Aki maksimum-olabilirlik b-değeri kestirimi, dönüşümsüz MD) altında algoritma, Figure 6'da bildirilen temel zamansal değişimleri — 1992.5 civarında b≈2.1 maksimumu, 1990'ların ortasında b≈1.6 minimumu ve 1998'de b≈2.25–2.26 maksimumu dahil — yeniden üretmiştir. Bu sabit 1991-1999.06 penceresi PASS olarak sınıflandırılmış, kapatılmış ve dondurulmuş bir regresyon kanıtı (Validation Evidence) olarak korunmaktadır. Bundan tamamen ayrı bir çalışma olarak, doğrulanmış algoritma EQ-LiveTürkiye'nin kendi ISC+EMSC üretim kataloğu üzerinde 1999'dan bugüne Live Pilot Monitoring adıyla sürdürülür — kendi magnitude-homojenizasyon QC'sine ve kendi M_c tayinine tabidir, KOERI benchmarkının M_c=2.9'unu miras almaz. Büyük bir depremi kesen pencereler öncü-sismisite olarak değil, açıkça MIXED olarak etiketlenir; amaç bir öncü-sinyal dedektörü değil, preseismicity→mainshock→postseismicity→aftershock-decay→interseismicity döngüsünü izleyen bir sismisite rejim gözlemevidir.

The EQ-LiveTürkiye Time–Magnitude Distribution algorithm was validated against the published results of Öncel & Wilson (2007) using an independent KOERI/ZEQDB catalog, with no magnitude conversion applied. Under the published analysis parameters (Mc=2.9, N=100, 10-event shift, and Aki maximum-likelihood b-value estimation), the algorithm reproduced the principal temporal variations reported in Figure 6, including the b≈2.1 maximum around 1992.5, the b≈1.6 minimum during the mid-1990s, and the b≈2.25–2.26 maximum in 1998. The historical benchmark was therefore classified as PASS and is retained as closed, frozen Validation Evidence. As an entirely separate study, the validated algorithm is applied to EQ-LiveTürkiye's own ISC+EMSC production catalog as continuous Live Pilot Monitoring from 1999 to present — subject to its own magnitude-harmonization QC and its own Mc determination, not inheriting the Mc=2.9 of the KOERI benchmark. Windows crossing a major earthquake are explicitly flagged as MIXED rather than interpreted as pre-event seismicity; the goal is not a precursor detector but a seismicity-regime observatory tracking the preseismicity→mainshock→postseismicity→aftershock-decay→interseismicity cycle.

Durum: Validation Evidence (PASS, kapalı) bu raporda belgelenmiştir. Live Pilot Monitoring (ISC+EMSC, 1999→bugün), rejim etiketleme (PRE/MIXED/POST-EVENT) ve ISC+EMSC magnitude-QC/M_c tayini henüz index.html'e veya üretim kataloğuna kodlanmamıştır — ayrı, sıradaki bir mühendislik adımıdır.

📐 Tasarım İlkesi (Henüz Uygulanmadı) — Gelecekteki AI Destekli Yorumlama Katmanı İçin Sınır

Bu, mevcut bir özellik değildir — Live Pilot Monitoring'e ileride bir AI destekli yorumlama katmanı eklenirse, mimari sınırların baştan belli olması için şimdiden kayda geçirilen bir tasarım ilkesi/guardrail'dır. Herhangi bir çıktı, aşağıdaki üç kategoriden yalnızca birine ait olmalı ve bu kategoriler asla birbirine karıştırılmamalıdır:

SONUÇ	Verinin ve doğrulanmış algoritmanın doğrudan ürettiği bulgu — örn. "b(t) son 20 pencerede yükseliyor."
KARŞILAŞTIRMA	Bulgunun doğrulanmış benchmark'la veya önceki dönemlerle ilişkisi — örn. "bu örüntü, Validation Evidence'taki Phase III'e benziyor."
YORUM	AI destekli bilimsel değerlendirme — belirsizlik ve alternatif açıklamalar her zaman korunur — örn. "bu, tektonik gerilme artışıyla ilişkili olabilir (kesin değil, tek açıklama değil)."

Sınır koşulu: EQ-LiveTürkiye bir deprem tahmin aracı değildir (bkz. yukarıdaki Scholz 2019 uyarısı). Bu ilke, gelecekteki herhangi bir AI katmanına da aynen uygulanır — AI katmanı, b-değeri veya başka bir sismolojik parametreden doğrudan deprem tahmini üretmez; yalnızca doğrulanmış SONUÇ ve KARŞILAŞTIRMA katmanları üzerinde, belirsizliği açıkça koruyan YORUM üretebilir.

🗺️ 6. Etkileşimli b-Değeri Haritası

Aşağıdaki harita 19 685 grid noktasından oluşan b-değeri dağılımını göstermektedir. Her daire, merkezdeki 100 km yarıçaplı alan içindeki depremlere dayanarak Aki (1965) MLE yöntemiyle hesaplanan b-değerini temsil eder. Fareyi bir noktanın üzerine getirerek o bölgenin b-değerini ve kullanılan deprem sayısını (N) görebilirsiniz. Yakınlaştırdıkça ızgara daha yüksek çözünürlüğe geçer.

■ b≈0.5 (yüksek stres)

■ b≈1.5 (düşük stres) Aki (1965) MLE · Utsu (1966) · M_c=2.95 · R=100 km · N≥50 · EMSC 1998–2026

⚠️ Bu harita bir deprem tahmin haritası değildir

b-değeri haritası tek başına deprem tehlikesini veya gelecekteki büyük bir depremin yerini göstermez; sismisite içindeki büyüklük-frekans dağılımının mekânsal değişimini gösterir. Düşük b bölgeleri stres birikimiyle ilişkilendirilen istatistiksel bir örüntüdür, kesin bir öngörü aracı değildir.

Bölgesel Yorumlama

🔴 Düşük b-değeri bölgeleri (b < 0.8) — olası yüksek gerilim/stres ile ilişkili anomaliler

Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) boyunca, özellikle Kahramanmaraş üçlü kavşağı çevresinde belirginleşmektedir. Ancak bu anomalilerin Şubat 2023 Mw7.8–7.7 deprem dizisiyle nedensel olarak ilişkilendirilmesi için artçı kümelerinin giderilmesi (declustering) ve yerel M_c/belirsizlik analizlerinin yapılması gerekmektedir — bkz. Kısıtlar bölümü.

🟢 Yüksek b-değeri bölgeleri (b > 1.3) — Heterojen / Jeotermal

Batı Anadolu genişleme kuşağı (Gediz, Büyük Menderes grabenleri), Orta Anadolu volkanik yayı ve Karadeniz kıyı kuşağının bazı kesimleri. Bu alanlardaki yüksek b-değerleri kabuk heterojenliğini, yüksek gözenek sıvısı basınçlarını veya ısıl olarak zayıflamış fay zonlarını yansıtır.

✅ Doğrulama

• b-değeri grid istatistiği: b = 1.095 (N=65 343, 34–43°K/25–45°D) — literatürle uyumlu (Kalafat vd. 2007: b≈1.0–1.1)
• EMSC katalog sorgu bölgesi (33–45°K/23–48°D, daha geniş): b = 1.030 (N=80 929) — bkz. aşağıdaki açıklama kutusu, ikisi aynı istatistik değildir
• Grid'in kendi b aralığı 0.491–2.212, ortalama 1.168 — tektonik açıdan çeşitli bölge için fiziksel olarak makul
• 2 838 haritalanmamış nokta (N<50) Karadeniz açığı ve düşük sismisiteli Orta Anadolu'da yoğunlaşıyor

Neden 88 333 değil 65 343 / 80 929? İki ayrı, birbirine karıştırılmaması gereken sayı (2026-09-14 netleştirmesi)

88 333, ISC (1900–1997) dönemini de içeren 126 yıllık bileşik kataloğun tamamıdır; farklı dönemler farklı tamamlılık eşikleri taşıdığından (merdiven yöntemi), tutarlı tek bir M_c gerektiren b-değeri hesabında yalnızca en güncel homojen EMSC dönemi (Tablo 2'de 80 929 olay) kullanılır. Ancak bu EMSC alt kümesinin kendisi de iki farklı coğrafi sınırla iki ayrı, geçerli istatistik üretir:

• b-değeri grid (65 343 olay): yukarıdaki harita, Türkiye kara kütlesine sıkı bir kutuyla (34–43°K/25–45°D) sınırlıdır — grid çözünürlüğünü Türkiye'ye odaklamak için Girit, Gürcistan, Suriye gibi uzak sınır bölgelerini kasıtlı olarak dışarıda bırakır.
• EMSC katalog sorgu bölgesi (80 929 olay): fetch_combined_catalog.py'nin kendi, sınır-ötesi sismisiteyi de yakalamak için kasıtlı olarak geniş tutulmuş sorgu kutusudur (33–45°K/23–48°D).

Bu iki sayı aynı istatistiğin farklı yuvarlamaları değildir — farklı coğrafi popülasyonları temsil eder (b=1.095 vs b=1.030). Rapor boyunca hangi sayının hangi kutuya ait olduğu ayrı ayrı belirtilir.

🔶 7. PSHA Entegrasyonu — GEM OpenQuake Engine

Olasılıksal Sismik Tehlike Analizi (PSHA), belirli bir zaman penceresinde bir alanda verilen zemin hareketi yoğunluk ölçütünü (örn. PGA, Sa) aşma olasılığını nicel olarak ortaya koyar. GEM Vakfı'nın OpenQuake Engine'i, Küresel Deprem Modeli'nde ve ulusal tehlike çalışmalarında kullanılan önde gelen açık kaynaklı PSHA platformudur. OpenQuake kaynak modelinde her alan kaynağı veya nokta kaynağı, bir Gutenberg-Richter MFD (Büyüklük-Frekans Dağılımı) gerektirmektedir.

OpenQuake source_model.xml — b-değeri girdisi örneği:
<areaSource id="TR_01" name="Marmara Bölgesi">
  <truncGutenbergRichterMFD aValue="5.2" bValue="0.95"
    minMag="5.0" maxMag="7.5"/>
</areaSource>
bValue alanı, ilgili kaynak zonuyla çakışan b-değeri grid hücrelerinin uzamsal ortalamasından alınır.

bvalue_grid.json
19 685 nokta

→

Zon ortalaması
konumsal birleştirme

→

source_model.xml
zon başına b

→

oq engine
PSHA

→

Tehlike eğrileri
PGA, Sa haritaları

📡 8. Network Effect ve Veri Kökeni — İstasyon Ağı Büyümesinin Gözlemsel Etkisi

EQ-LiveTürkiye'nin üretim kataloğu ve b-değeri ızgarası bu bölümde değiştirilmemiştir; burada özetlenen bulgular, RQ-Mc-EMSC adı verilen ayrı bir iç araştırma programının (EMSC'nin minmagnitude=0 kataloğunun tamamlılık büyüklüğü M_c'yi ve M_c–b ilişkisini ne ölçüde güvenilir biçimde tahmin edebildiğini test eden, canlı-API üzerinde yürütülen bir metodoloji çalışması) sonuçlarıdır. Aşağıdaki zincir bir nedensellik iddiası değil, test edilen bir mekanizma hipotezidir.

8.1 Tarihsel Çıpa — Öncel, Alptekin & Main (1995)

Bu araştırma sorusunun kökeni yeni değildir: Öncel, Alptekin & Main (1995), Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı kesimi ve kuzey Ege'yi (24°–31°D) kapsayan, 1900–1992 arası M_S≥4.5 depremlerden oluşan bir katalogda, 100 olaylık kayan pencerelerle b-değeri ve fraktal korelasyon boyutu D_c'nin zamansal değişimini incelemiştir. Çalışma, olay oranındaki (log N) 1970 sonrası belirgin artışın — 1980–1990 arasında zirveye ulaşan — bölgedeki yerel sismik ağların yoğunlaşmasıyla zamansal olarak örtüştüğünü belgelemiş; b-değeri ile D_c arasında gözlenen negatif korelasyonun (r=-0.56), her iki parametrenin de olay oranıyla güçlü korelasyonu (b ile r=0.61, D_c ile r=-0.64) nedeniyle, altta yatan bir fiziksel süreçten çok, iyileşen istasyon kapsamının bir artefaktı olma ihtimalinin daha yüksek olduğu sonucuna varmıştır; yazarların gerekçesi, daha yoğun istasyon kapsamının daha küçük büyüklükteki olayların da eksiksiz raporlanmasını sağlayarak b-değerini yükseltmesidir.

Metodolojik olarak en dikkat çekici nokta, yazarların aynı yöntemi orta/doğu Anadolu'ya uyguladıkları paralel çalışmada (Öncel, Main, Alptekin & Cowie, 1996, Tectonophysics — bkz. §10 Kaynaklar) 1970 sonrası böyle dramatik bir olay-oranı artışının gözlenmemiş olması ve korelasyonun işaretinin bile tersine dönmesidir — yani istasyon-kaynaklı artefakt bölgeye göre değişkenlik göstermektedir. Bu, §8.5'te ele alınan mekansal ağ-boşluğu bulgusunun 30 yıllık bir emsalidir.

8.2 2026 AFAD/KOERI Veri Keşfi

Bu araştırma sürecinde, AFAD'ın kamuya açık ama belgelenmemiş iki web API'si tespit edilmiştir: EventData/GetEarthquakeStatisticByYear (AFAD'ın resmi yıllık deprem sayısı istatistiği — kullanıcı tarafından paylaşılan resmi "Yıla Göre Deprem Sayısı" grafiğiyle birebir doğrulanmıştır) ve Station/GetStations (istasyon filtre parametreleri üzerinden dolaylı olarak yıl-bazlı kümülatif istasyon sayısı türetilebilmektedir; istasyon bazlı gerçek açılış/kapanış tarihi alanları bu API'nin yanıtında her zaman boş dönmektedir — ayrı bir Station/GetStationDetailFromId uç noktası bireysel sorgularda gerçek tarih döndürse de, toplu/otomatik taramaya karşı sunucu tarafında etkin biçimde sınırlandırılmıştır ve bu nedenle sistematik olarak kullanılmamıştır).

Tablo 4. AFAD istasyon sayısı ↔ AFAD yıllık olay sayısı korelasyonu (2000–2026, ulusal ölçek)

Dönem	n (yıl)	Pearson r (ham N)	Spearman ρ
2000–2012 (hızlı ağ büyümesi: 65→202 istasyon)	13	0.947	0.962
2013–2026 (ağ doygunluğu: 229→259 istasyon)	14	0.407	0.468

🔎 Bağımsız çapraz doğrulama: KOERI istasyon listesi

AFAD'ın türetilmiş eğrisinin, AFAD'ın 2009 kuruluş tarihinde eski KOERI istasyonlarının idari olarak "yeniden etiketlenmesinden" mi, yoksa gerçek fiziksel kurulumdan mı kaynaklandığı sorusu, KOERI'nin kendi kamuya açık istasyon listesiyle (316 istasyon, gerçek kuruluş tarihi alanı) test edilmiştir. Sonuç: KOERI'nin kümülatif büyümesinde 2009'da bir sıçrama yoktur; en büyük iki büyüme atağı 2011 (+56 istasyon, Van depremi sonrası) ve 2024–2025 (+41 istasyon, Kahramanmaraş depremi sonrası) yıllarına denk gelmektedir. Bu, AFAD eğrisinin idari bir yapaylıktan çok gerçek — ve büyük ölçüde deprem-tetiklemeli — fiziksel büyümeyi yansıttığına işaret etmektedir (KOERI(t) ile AFAD(t+1) yıllık artışları arasında r=0.704).

8.3 log₁₀(N) Kontrolü

Ham olay sayısındaki 745→26.977 aralığındaki (~36 kat) büyüme, korelasyon katsayısını yapay olarak şişirebileceğinden, aynı analiz log₁₀(olay sayısı) ile tekrarlanmıştır: 2000–2012 için r=0.852, 2013–2026 için r=0.436. Nitel örüntü (erken dönemde güçlü, doygun dönemde zayıf ilişki) korunmakta, ancak erken dönem korelasyonu bir miktar (0.947→0.852) zayıflamaktadır — bu da ham-sayı korelasyonunun ölçek etkisiyle kısmen şişmiş olduğunu, ama örüntüyü geçersiz kılacak ölçüde olmadığını göstermektedir.

8.4 İstasyon–M_c İlişkisi (2020–2026) — Confound Uyarısı

⚠️ Bu ilişki keşifsel (exploratory) olarak okunmalı, nedensel değil

Yalnızca kendi M_c metodolojimizle (MAXC/GOF) hesaplanmış yılların (2020–2026) kesiştiği dar pencerede, istasyon sayısı ile M_c arasında güçlü bir negatif korelasyon gözlenmektedir (MAXC: r=-0.648; GOF-ilk-geçiş: r=-0.826). Ancak bu 7 yıllık pencerede istasyon sayısı zaten neredeyse takvim yılının kendisiyle özdeştir (255→259 istasyon, yıl ile r=0.923) — yani istasyon sayısı ile takvim zamanı bu dar aralıkta ayrıştırılamamaktadır. Bu nedenle gözlenen ilişki, ulusal ölçekte bağımsız bir "ağ yoğunluğu" sinyali olarak değil, halihazırda bilinen zamansal M_c eğiliminin (RQ-Mc-EMSC Faz 2, 2020–2026: 7/7 yılda b(M_c=2.4→3.8) artışı) yeniden ifadesi olarak okunmalıdır.

8.5 Mekansal Boşluk — Kara İstasyonu Sayısı = Ağ Tamlığı Değildir

Yukarıdaki tüm testler ulusal, kara-ağırlıklı istasyon sayımına dayanmaktadır. Türkiye'nin üç tarafı denizle çevrilidir ve deniz tabanı sismometresi (OBS) ağı neredeyse yoktur; Ege'de komşu Yunan ağının katkısı kısmi, Akdeniz'de ise yalnızca KKTC'deki birkaç istasyon mevcuttur. Kıyıdan uzak/deniz-içi depremler için azimut boşluğu ve en yakın istasyona mesafe sistematik olarak daha büyük olduğundan, bu olayların M_c'sinin karadaki eşdeğerlerinden yapısal olarak daha yüksek olması beklenir — bu, yeni bir test gerektirmeyen, bilinen bir sismolojik ilkedir. Dolayısıyla "istasyon sayısı" ile "ağ geometrisi/tamlığı" birbirinin yerine kullanılmamalıdır; bu ayrım, §8.1'de özetlenen 1995 çalışmasındaki batı/doğu Anadolu asimetrisinin mekansal bir genellemesidir ve henüz ayrı bir test olarak ele alınmamıştır.

8.6 Sentez

📡 Ağ genişlemesi

→

🔍 Algılama kapasitesinde iyileşme

→

📉 Düşen M_c

→

📈 Daha fazla küçük olay tespiti

→

📊 Yükselen gözlenen b

→

🔀 b–M_c / b–D_c ilişkisinde görünür değişim

Oklar nedensellik iddiası değil, test edilen bir mekanizma zinciridir.

✅ Ana mesaj

İstasyon sayısı ile yıllık olay sayısı arasındaki güçlü zamansal örüntü (özellikle 2000–2012 hızlı ağ büyümesi döneminde), kayıtlı deprem sayısındaki artışın değerlendirilmesinde ağın büyümesi ve buna bağlı küçük olayların tespit kapasitesindeki iyileşmenin önemli bir gözlemsel faktör olarak dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Gözlenen katalog evrimi (observed catalog evolution) ≠ altta yatan sismisite evrimi (underlying seismicity evolution).

8.7 Final QC / Araştırma Durumu

🔬 RQ-Mc-EMSC Durumu: AÇIK — Kapsamı Daraltılmış (Open, Narrowed Scope)

Bu bölümde özetlenen testler RQ-Mc-EMSC'yi (EMSC'nin minmagnitude=0 kataloğunun tamlık büyüklüğü ve b(M_c) ilişkisini test eden iç araştırma programı) kapatmamaktadır; sonuç bir "kesin bulgu" değil, dört aday açıklamadan birinin veriyle elenmesiyle daralan bir araştırma alanıdır.

1. Gözlem ile mekanizma birbirinden ayrı tutulmalıdır: 2020–2026 arası 7/7 yılda b(M_c=2.4→3.8) yükselişi gerçek ve tekrarlanan bir gözlemdir (N≥50, ΔM≥2.0 kriterlerinin hiçbiri ihlal edilmemektedir). Bu, tek başına "sistematik bir fiziksel sismisite davranışı" anlamına gelmez — nedeni henüz izole edilmemiştir.
2. Network Effect hipotezi bu spesifik pencere için zayıflamıştır: §8.1–8.2'de gösterilen ağ-büyümesi↔olay-sayısı ilişkisi ulusal ölçekte ve tarihsel olarak (1995 çalışması, 2000–2012 dönemi) gerçek ve güçlüdür. Ancak tam olarak kendi M_c verimizin kapsadığı 2020–2026 penceresinde istasyon sayısı zaten doymuş durumdadır (255→259, §8.4) — bu da ağ büyümesinin, gözlenen 7 yıllık b(M_c) yükselişinin birincil sürücüsü olma ihtimalini zayıflatmaktadır. Diğer bir deyişle, aday açıklamalardan biri veriyle test edilmiş ve bu spesifik örüntü için büyük ölçüde elenmiştir.
3. Test edilmemiş, öncelikli kalan adaylar: (a) katalog heterojenliği/magnitude-tipi karışımı (M_c=2.4–3.8 aralığında yıl-bazlı ml/md/mb dağılımı hiç kontrol edilmemiştir) ve (b) basamak-tercihi (digit-preference) / magnitude çözünürlüğü etkisi — ikisi de RQ-Mc-EMSC'nin bir sonraki aşamasında ayrı ayrı test edilmesi gereken, henüz açık sorulardır. (b) için literatür desteği: Llenos, Shelly & Shumway (2026, doi:10.1785/0220250231), bağımsız bir katalogda (ComCat/CEUS) benzer bir MD-doygunluk etkisi bildirmektedir — bkz. §8 üstü not.

Bu, araştırmanın başarısız olduğu anlamına gelmez: dört aday mekanizmadan biri sistematik olarak test edilip veri ile elenmiş, arama uzayı daraltılmıştır — bu, açık bir araştırma sorusunun beklenen ilerleme biçimidir.

8.8 Association / Canonical Event QC ve M_c/GoF/MBS Testi (2026-09-16)

§8.7'de "test edilmemiş, öncelikli kalan aday" olarak bırakılan katalog heterojenliği sorusu, 2020–2026 EMSC canlı verisi üzerinde tam bir association→canonical-event→M_c/b karşılaştırma zinciriyle sınanmıştır. Amaç, dört ML/MD→M_w dönüşüm bağıntısı adayını (Kadirioğlu & Kartal 2016; Tan 2021; Çıvgın & Scordilis 2019; Şahin ve ark. 2018) test etmeden önce, EQ-Live'ın kendi ML popülasyonunun iç tutarlılığını doğrulayan bağımsız bir ön-QC aşamasıdır. Tüm işlem salt-okunur bir scratchpad üzerinde yürütülmüştür; üretim kataloğuna hiçbir değişiklik uygulanmamıştır.

Ham EMSC kayıtları (13 sütunlu FDSN metin formatı — Author/Catalog/Contributor/ContributorID/MagAuthor alanları dahil, production'ın kendi parse_line() fonksiyonunun attığı provenance bilgisi) üzerinde, production'ın kendi dedup(tol_sec=60, tol_km=50) toleranslarıyla eşleşen bir geçişli (transitive) küme birleştirme (union-find) uygulanarak "canonical fiziksel olay" kümeleri oluşturulmuştur — ikili eşleştirme değil, A~B ve B~C ise tek küme mantığıyla.

Tablo 5. Association / canonical-event sonuçları (2020–2026, EMSC canlı sorgu)

Ölçüt	Değer
Ham kayıt → canonical fiziksel olay	160 837 → 159 194 (sıkıştırma %1,02)
Tek-kurumlu küme	158 773
Çok-kurumlu küme (≥2 ajans-sınıfı)	421 (2 kaynak=415, 3 kaynak=6)
Ajans-çifti dağılımı (AFAD/KOERI/EMSC)	AFAD-KOERI=122 · AFAD-EMSC=252 · KOERI-EMSC=20 · AFAD-KOERI-EMSC=6 (toplam 400)
"Belirsiz" küme (association yöntemiyle çözülemedi)	157 (~%0,1 — kesin duplicate/revizyon sayılmadı, ayrı QC kaydı)

Ajans-çifti dağılımındaki 400, 421 çok-kurumlu kümenin tamamı değildir: kalan 21 küme (EMSC-OTHER=20, AFAD-OTHER=1) AFAD/KOERI/EMSC dışında bir "OTHER" ajans sınıfı içerdiği için bu dağılıma dahil edilmemiştir — 400+21=421 ile tam tutarlıdır. (İlk yayımlanan sürümde bu satır sehven "toplam 278" olarak yazılmıştı; ham `diag_canonical_events_v2.json` verisi yeniden işlenerek düzeltilmiştir.)

⚠️ Ajanslar-arası sistematik ML farkı (aday açıklama, nedensel değil)

278 çapraz-ajans eşleşmesinden N=387 karşılaştırılabilir çift için: EMSC−AFAD ortalama +0,509 (N=248, σ=0,576 — sistematik, gürültü değil), KOERI−AFAD +0,117 (N=127), KOERI−EMSC −0,319 (N=24). Bu fark yalnızca "olası açıklama" statüsünde tutulmalı — B popülasyonunun aşağıdaki M_c/b davranışının nedeni olarak kesinleştirilmemiştir.

Bu canonical yapı üzerinde iki alt küme (subset) tanımlanmıştır — protokol kilitlidir, geriye dönük değiştirilmemiştir:

• Subset A (ajans-kalibreli): her canonical olay için AFAD varsa AFAD, yoksa KOERI değeri (127 olayda her ikisi de mevcuttu; tie-break AFAD lehine yapıldı, KOERI değeri silinmedi, tam loglandı). N=84 803. Dört ML/MD→M_w aday bağıntısının kalibrasyon popülasyonuyla eşleşen küme budur.
• Subset B (production-dedup-faithful, "gerçek EQ-Live"): her canonical olay için kronolojik ilk ML gözlemi — ham 157 987 satırın tamamı DEĞİL, çünkü production'ın kendi dedup() fonksiyonu zaten çoklu-ajans tekrarlarını erittiği için bu, EQ-Live'ın fiilen ürettiği ML popülasyonunu temsil eder. N=156 377.

Tablo 6. M_c/GoF/MBS karşılaştırması — Subset A vs Subset B (bin=0,1, bootstrap N=200, seed=42, GoF aralığı=M_c→subset'in kendi M_max'ı)

Test	Subset A	Subset B
Mc — MAXC	2.0	2.0
Mc — GoF90	1.9 (R=91,8%)	2.5 (R=92,4%)
Mc — GoF95	2.1 (R=95,8%)	3.8 (R=96,7%)
Mc — MBS (b-değeri stabilitesi, Cao & Gao 2002)	2.7	hiçbir Mc'de sağlanmadı

✅ Kilitlenmiş QC sonucu

"B canonical popülasyonunda GoF yöntemi bir M_c eşiği önermesine rağmen, bu eşik üzerinde bağımsız MBS b-stabilitesi doğrulanmamıştır. Dolayısıyla B için tek ve güvenilir bir M_c değeri henüz belirlenememiştir."

Üç bağımsız gösterge birlikte bu sonucu destekliyor: (1) GoF95=3,8 bir eşik öneriyor; (2) MBS hiçbir M_c'de b-stabilitesini doğrulamıyor; (3) N(M≥M_c) tam da b'nin tırmandığı aralıkta çöküyor (M_c=2,5'te N=42 480 → M_c=4,4'te N=177) — yüksek-M_c tarafındaki b artışının ne kadarının gerçek heterojenlik, ne kadarının küçük-örneklem gürültüsü olduğu ayırt edilemiyor.

8.9 Characteristic Earthquake (CE) Modeli Kriterleri — B'nin FMD Düzensizliği CE Kanıtı mı? (5 Kriter)

§8.8'in bulgusu — B'de M_c/b davranışının GoF ile MBS arasında uyuşmaması — akla şu soruyu getirebilir: bu, B'nin gerçek bir characteristic earthquake (CE) popülasyonu (Schwartz & Coppersmith 1984 tarzı, kuvazi-periyodik ve dar/sabit büyüklük aralıklı) sergilediğinin işareti olabilir mi? Bu bölüm, bu soruyu zorlamadan test etmek için birincil literatürden (Kagan, Jackson & Geller 2012; Korkolis ve ark. 2021; Idrissou ve ark. 2025; Ishibe & Shimazaki 2012; Davison & Scholz 1985) çıkarılan beş ölçülebilir kriteri uygular. Temel disiplin: bir FMD düzensizliği/slope-break gözlemi, otomatik olarak characteristic-earthquake kanıtı değildir.

Tablo 7. CE-modeli / slope-break literatür kriterleri — B popülasyonuna uygulanmış

Kriter	B'de durum	Sonuç
GR %95 güven-aralığı-üstü istatistiksel fazlalık testi (Kagan ve ark. 2012, Fig.1 yöntemi)	Hiç yapılmadı	Bilinmiyor/test edilmedi
Prospektif test edilebilirlik (Jordan 2006; Shearer & Stark 2012)	Tamamen retrospektif — 2020–2026 zaten toplanmış veri	Karşılanmıyor
Çoklu döngü/segment (~15–20 olay, tekrar)	Tek 6,7 yıllık pencere	Karşılanmıyor
Association/binning artefaktı riski (Kagan ve ark. 2012)	157 belirsiz küme ayrı QC kaydı, kesin dedup yapılmadı (bkz. §8.8)	Dikkatli yönetildi
Discrete-time-map periyodiklik testi (Dreyer & Hickey 1991; Korkolis ve ark. 2021, lag=1)	Hiç uygulanmadı	Bilinmiyor/test edilmedi
Haritalanmış aktif fay + bağımsız jeolojik/sismolojik kısıt (fay geometrisi, kayma hızı, rupture alanı — Idrissou ve ark. 2025; Ishibe & Shimazaki 2012'nin frekans-oranı/magnitude-gap testleri; Davison & Scholz 1985'in çoklu-segment ölçek gerekliliği)	B için belirli bir fay tanımlanmadı; bağımsız fay geometrisi, kayma hızı veya rupture alanı yok	Karşılanmıyor

Beşinci kriterin kaynağı ve doğru çerçevesi: Idrissou ve ark. (2025, J. Seismol. 29:1395–1425, Bejaia/Cezayir PSHA uygulaması) "pro-CE" bir uygulama makalesidir — kendi kuralları: GR modeli yalnızca haritalanmamış background sismisiteye, characteristic model YALNIZCA "mapped, active faults with sufficient geological and seismological constraints"a uygulanır; fay geometrisi/kayma hızı/rupture alanı FMD şeklinden değil bağımsız jeolojik/sismik-moment verisinden türetilir. Korkolis ve ark. (2021) — aynı sonuca laboratuvar cam-boncuk sürtünme deneyinden ulaşır: kısıtlı gözlem pencereleri CE-tipi ve GR-tipi davranış arasında görünürde geçiş üretebilir, dolayısıyla FMD şekli tek başına hiçbir rejimi kanıtlayamaz; bilinen faylar için maksimum deprem büyüklüğü ancak bağımsız fay boyutlarından (ör. Trippetta ve ark. 2019, FLEM yöntemi) kısıtlanabilir. Ishibe & Shimazaki (2012), 172 haritalanmış Japon fayında HERP jeolojik veritabanına (uzunluk/kayma hızı/tekrarlanma aralığı) dayanan iki somut ölçülebilir test sunar — frekans oranı (gözlenen/GR-beklenen olay sayısı; %95'inde <1) ve magnitude gap (maks. deprem ile ikinci-en-büyük arası fark) — ikisi de bağımsız fay verisi gerektirir. Davison & Scholz (1985), Aleut yayında b-value modelinin TEK segment ölçeğinde gerçek maksimum-momenti hep küçümsediğini, ancak FARKLI-BOYUTTA çoklu fay birleştirilince doğru tahmin ettiğini gösterir — CE-vs-GR ayrımının doğru analiz ölçeği/birimi sorusuna ek bir uyarı ekler. Önemli çerçeveleme: bu beş kaynak "CE'nin evrensel/zorunlu koşulu" olarak değil, "uygulamalı CE çalışmalarında fiilen kullanılan bağımsız fiziksel/istatistiksel dayanak" olarak okunmalıdır — B'nin bunları karşılamadığı, B'nin CE olmadığının kanıtı değil, yalnızca CE lehine konuşabilecek hiçbir ölçülebilir kanıtın şu an mevcut olmadığının kaydıdır.

8.10 Methodological Sensitivity Evidence — Declustering/Ajans Seçiminin b-Değerine Bağımsız Etkisi

Bu iki kaynak, §8.9'daki CE kriterlerinden ayrı tutulmalıdır — CE modeliyle ilgili değil, katalog-hazırlama yönteminin (declustering/ajans seçimi) b-değerini ölçülebilir şekilde değiştirebildiğine dair bağımsız, hakemli dış kanıttır:

• Idrissou ve ark. (2025): aynı Bejaia bölgesi için iki farklı çalışma (bu makale vs Bellalem ve ark. 2024b) farklı declustering algoritmaları (Gardner & Knopoff 1974 magnitude-bağımlı pencereleme vs Pisarenko & Rodkin 2019 en-yakın-komşu) kullanınca b=0,769 vs b=1,02 çıkıyor — %33 fark, aynı bölge, aynı temel katalog (PECAAR).
• Öncel & Alptekin (1999, Natural Hazards 19(1):1-11) — Kuzey Anadolu Fay Zonu'nu 3 alt-bölgeye ayırıp declustered ("main shock", GK74 pencereleme) vs raw (aftershock'lu) katalogları karşılaştırır:

Tablo 8. Öncel & Alptekin (1999) — declustered vs raw katalog b-değeri karşılaştırması

Bölge	b (declustered)	b (raw/aftershock'lu)	Aftershock oranı
Batı NAFZ (24–31°D)	0.51	0.73±0.0	%54
Orta NAFZ (31–41°D)	0.65±0.02	0.71±0.03	düşük
Doğu NAFZ (41–45°D)	0.64±0.04	0.71±0.03	düşük

Yön dikkat gerektiriyor: burada aftershock dahil etmek b'yi yükseltiyor (0,51→0,73, batıda) — Subset A/B senaryosundaki mekanizmadan (ajanslar-arası sistematik ML kayması, MBS'nin hiç stabilize olmaması) farklı bir yön/mekanizma; doğrudan paralel kurulmamalı, yalnızca "katalog-hazırlama seçimi b'yi ölçülebilir şekilde değiştirir" genel ilkesinin ikinci bağımsız kanıtı olarak okunmalıdır. M_max her iki çalışmada da (Idrissou + Öncel & Alptekin) declustering/aftershock seçiminden etkilenmiyor — yalnızca en büyük gözlenen olaya bağlı. Pratik sonuç: M>7.5 için dönüş periyodu tahminlerinde 57–115 yıl fark.

8.11 Rate-Break QC — Şubat 2023 ve Ağustos 2025 Katalog Sıçramaları

Idrissou ve ark. (2025)'in declustering-öncesi/sonrası kümülatif olay-sayısı grafiğinden esinlenerek, Subset A ve B için 2020–2026 aylık→kümülatif ML olay-sayısı serisi incelenmiştir (canonical-event verisi, §8.8). İki büyük, gerçek kırılma tespit edilmiştir — ikisi de üretim/raporlama artefaktı DEĞİL, gerçek sismisiteyle ilişkilendirilebilir, ancak ikinci sıçramanın tam büyüklüğü henüz doğrulanmamıştır:

Tablo 9. Kümülatif ML olay sayısında tespit edilen iki rate-break

Ay	Ay-içi artış	Aday fiziksel açıklama	QC durumu
2023-02	+3 040 olay	6 Şubat 2023 Mw7.8+Mw7.5 Kahramanmaraş dizisi	✅ Fiziksel sismisiteyle tam açıklanabilir
2025-08	+5 666 olay (seride en büyük tekil sıçrama)	10 Ağustos 2025 Mw6.1 Balıkesir depremi + belirgin artçı dizisi	⚠️ Gerçek bir tetikleyici olay var — "known seismic sequence, QC required"; artçı dizinin varlığı, +5 666'lık TÜM artışın fiziksel olduğunu kanıtlamaz

Bu iki bulgu, üretim kataloğunda hiçbir değişiklik gerektirmez ve gerektirmemiştir — yalnızca §8.8'deki M_c/b QC bulgusunun okunma bağlamına, katalogda gözlenen büyük hacim değişimlerinin nereden geldiğine dair ek şeffaflık sağlar.

8.12 Açık QC Sınırlılıkları ve Kilitli Nihai Sonuç

⚠️ Bu bölümde kapatılmamış açık sorular

• 157 "belirsiz" association kümesi (§8.8) — kesin duplicate/revizyon olarak sınıflandırılmadı, çözülmemiş belirsizlik olarak kaldı (~%0,1, M_c/b sonucunu anlamlı etkilemesi beklenmiyor).
• +0,509 EMSC−AFAD ML farkı, B'nin M_c/b anomalisinin güçlü bir aday açıklamasıdır, nedensel olarak kanıtlanmış değildir.
• Ağustos 2025 rate-break'in TAM büyüklüğünün ne kadarının Balıkesir dizisiyle, ne kadarının başka bir faktörle (ör. ağ/raporlama değişikliği) açıklandığı henüz ayrıştırılmamıştır.
• CE-kriterlerinden ikisi (GR-güven-aralığı-fazlalık testi, discrete-time-map periyodiklik testi) hiç uygulanmamıştır — "karşılanmıyor" değil, "test edilmedi" statüsündedir.

✅ Kilitlenmiş nihai QC cümlesi (birebir korunmalı)

"B'deki gözlenen FMD düzensizliği, mevcut literatür kriterlerine göre bir characteristic-earthquake veya gerçek fiziksel slope-break kanıtı olarak yorumlanamaz; kriterlerin çoğu ya karşılanmıyor ya da hiç test edilmedi. Gözlem, önceden tespit edilen provenance-heterojenliğiyle tutarlı bir ölçüm/katalog artefaktı olarak kalmaya devam etmektedir — literatür bu artefakt açıklamasını dışlamıyor, aksine güçlendiriyor."

Korunan disiplin: "characteristic earthquake" ile "FMD düzensizliği" hiçbir yerde eşitlenmemiştir; +0,509 EMSC-AFAD farkı hâlâ yalnızca aday açıklama statüsündedir. §8.8–8.12'de özetlenen tüm zincir (provenance→association→M_c/MBS→characteristic-earthquake QC→rate-break) salt-okunur bir scratchpad analizidir; üretim kataloğuna, b-değeri ızgarasına veya canlı haritaya hiçbir değişiklik uygulanmamıştır.

🆕 9. Yeni Katmanlar — ShakeMap, Fay Düzlemi Çözümleri, Strain Rate

Bu bölüm, 2026-09-22 tarihinde EQ-LiveTürkiye'ye eklenen üç yeni veri katmanını belgelemektedir. Üçü de üretim kataloğunu veya b-değeri ızgarasını değiştirmez — bağımsız, statik/önceden-üretilmiş dosyalarla (PNG+meta.json) beslenen ayrı görselleştirme katmanlarıdır.

9.1 Tarihi Şiddet (ShakeMap MMI) — 3 Yeni Enstrümantal Olay + 1 Tarihsel

Mevcut dört tarihsel/sentetik ShakeMap katmanına (1912 Mürefte, 1953 Yenice, 1963 Adapazarı, 1970 Gediz) dört yeni katman eklenmiştir. Üçü gerçek/enstrümantal USGS ShakeMap çözümleridir (öncekilerin aksine sentetik/makrosismik model değil):

Tablo 10. Yeni ShakeMap MMI katmanları

Olay	USGS/GCMT ID	Mw	İstasyon / Gözlem	Kapsam
2020 Elazığ (Sivrice-Doğanyol)	us60007ewc	6.7	22 istasyon / 34 gözlem	Türkiye
2023 Pazarcık (Kahramanmaraş, 1. şok)	us6000jllz	7.8	262 istasyon / 92 gözlem	Türkiye
2023 Elbistan (Kahramanmaraş, 2. şok)	us6000jlqa	7.5	75 istasyon / 6 gözlem	Türkiye
1960 Büyük Şili (Valdivia)	official19600522191120_30	9.5	0 istasyon / 21 makrosismik gözlem	Yalnızca Global mod

🛠️ Boru hattı — scripts/build_shakemap_from_kmz.py

Kaynak Surfer-üretimi KMZ dosyaları (Color Relief GroundOverlay + siyah graticule çizgileri) yalnızca raster katmanı için okunur — KML Placemark/LineString geometrisi hiç işlenmez, bu yüzden kenar/graticule çizgileri çıktı PNG'sinde görünmez. Düşük-MMI (mavi, "hissedilmeyen") alan HSV hue'dan value_frac'a çevrilip (FADE_LO=0.12, FADE_HI=0.30 eşiğiyle) şeffaflaştırılır. 1960 Şili için üç KMZ varyantı (opak/‌%29-şeffaf/‌çizgisiz) test edildi — TIF'ler MD5 ile bytebyte aynı çıktı, hangisinin kullanıldığı sonucu etkilemedi.

1960 Şili, Kanto 1923 ile aynı desende (global:true + .global-only CSS sınıfı) yalnızca 🌍 Global modda görünür — Türkiye kapsamına dahil edilmemiştir.

9.2 Fay Düzlemi Çözümleri (Global CMT Beachball) — v1, 3 Olay

Global CMT (globalcmt.org) katalogundan sorgulanan, doğrulanmış moment-tensör çözümleri için yeni, ShakeMap MMI'dan kasıtlı olarak ayrı bir katman eklendi — biri sarsıntı etkisini, diğeri kaynak mekanizmasını temsil eder. Kapsam: 2020 Elazığ, 2023 Pazarcık, 2023 Elbistan (GCMT'nin kendi Mw'si sırasıyla 6.8/7.8/7.7 — USGS'in ShakeMap'te kullanılan değerlerinden (6.7/7.8/7.5) küçük farklarla ayrılabilir, bu ajanslar arası normal bir metodoloji farkıdır).

🛠️ Tasarım kararı — beachball ikonu yeniden hesaplanmadı

Strike/dip/rake'ten çift-kuvvet (double-couple) ışıma desenini kadran-kadran doğru çizmek ince işaret-hatası riski taşır. Bunun yerine GCMT'nin kendi resmi webCMTgif_X render servisi (moment tensör bileşenlerinden GCMT'nin kendi sunucusunda üretilen GIF) kullanıldı — hiçbir hesaplama/yorumlama katmanı eklenmedi, GCMT'nin kendi görseli birebir arşivlendi (scripts/build_focal_mechanism.py).

Popup içeriği: Mw (kaynak etiketli), tarih/saat, her iki nodal düzlem için strike/dip/rake, GCMT olay adı ve linki, centroid↔hipomerkez farkı notu, ve açık bir "bu bir fay düzlemi çözümüdür, sarsıntı şiddeti değildir" uyarısı. Bir düzlemin diğerinden "gerçek kırılma yüzeyi" olduğu iddia edilmez — bu veriyle tek başına ayırt edilemez.

Elbistan'ın iki nodal düzleminden biri dikeyden belirgin sapıyor (dip=46°, diğeri 83°) — bu, beachball şeklinin diğer iki olaya (dip≥67°) göre asimetrik görünmesine yol açar; render hatası değildir, oblik/karışık bir kaynak mekanizmasının geometrik sonucudur. Popup'a bu durumu (dip<60° eşiğiyle otomatik tetiklenen, gelecekteki olaylara da genelleşen) açıklayan bir not eklendi.

Kapsam genişletme önerisi: Mw≥5.5 (GCMT'nin kendi "quick CMT" eşiği) — ama bu bir otomatik/canlı tarama eşiği DEĞİL, elle seçilen büyük olaylar için varsayılan. Yeni bir olay eklemek HTML/JS değişikliği gerektirmez; script tek satırlık bir JSON kaydı ekler.

9.3 GSRM v2.1 Jeodezik Strain-Rate Katmanı

Global Strain Rate Model v2.1 (Kreemer, Blewitt & Klein, 2014) — Anadolu strain-rate alanının Chen & Liu (2024, Seismol. Res. Lett., doi:10.1785/0220230306) tarafından da kullanılan kaynağı — Anadolu için görselleştirilip yeni bir katman olarak eklendi. Gösterilen büyüklük: etkin strain rate = √(0.5·(e1²+e2²)), nanostrain/yıl, log ölçek.

Tablo 11. GSRM verisi doğrulama sonuçları (2026-09-22)

Test	Sonuç
İçsel tutarlılık (exx/eyy/exy'den bağımsız eigenvalue hesabı vs dosyanın e1/e2/azimuth'u)	Ort. hata ~0.03 ns/yıl (yuvarlama düzeyinde)
KAF/İzmit-Marmara (en aktif transform sınırlardan biri)	159.2 ns/yıl — en yüksek
İç Anadolu/Konya (stabil blok)	7.9 ns/yıl — en düşük
DAF/Pazarcık-Elazığ (orta aktivite)	31-44 ns/yıl — beklenen sıralamada ortada

🐞 Teşhis edilen ve düzeltilen bir görselleştirme hatası

scipy.interpolate.griddata(method='linear') ile ilk üretilen raster'da sahte sivri/dişli artefaktlar görüldü. Kök neden: GSRM verisi neredeyse tam düzenli bir ızgara (0.2°×0.25°) olduğundan, Delaunay üçgenleme dejenere (çok ince/uzun) üçgenler üretiyor. Ek olarak, ham ızgarada komşu hücreler arasında GERÇEK büyük sıçramalar bulundu (örn. 25 km arayla 2.4 ve 66.3 ns/yıl) — GPS istasyon yoğunluğunun düşük olduğu alanlarda beklenen model belirsizliği, veri hatası değil.

Çözüm (scripts/build_strain_rate_layer.py): scattered-point enterpolasyonu tamamen terk edildi; (lat,lon)→gerçek 2D ızgara indeksine pivot edildi, eksik hücreler yalnızca en-yakın-komşu (KDTree, üçgenleme yok) ile dolduruldu, hafif Gauss yumuşatması (σ=1 hücre, tekil-hücre gürültüsünü bastırır) uygulandı, scipy.ndimage.zoom (bilinear, düzenli-ızgara→düzenli-ızgara) ile hedef çözünürlüğe büyütüldü.

Lisans: CC-BY-NC-SA 3.0 (Kreemer ve ark. 2014, GEM Foundation). Katman b-değeri/asperite katmanlarıyla AYNI coğrafi sınırlarda (34-43°K, 25-45°D) — görsel karşılaştırma için hizalı. Popup/durum metninde "MODEL ürünü (GPS-tabanlı), canlı ölçüm veya deprem tahmini DEĞİLDİR" notu açıkça belirtilir; yalnızca Türkiye modunda görünür.

9.3.1 Dünya Geneli Sürüm — Ayrı Yöntem, Donmuş Parametreler

Türkiye katmanının global karşılığı ("🌍 Strain Rate (GSRM, Global)", yalnızca Global modda görünür) aynı script ile üretilmemiştir — Türkiye alt-kümesinde doğrulanmış sabit-ızgara pivot varsayımı (0.2°×0.25°) global veride 69.419 hücrede çakışmaya yol açtığı için (GSRM'in gerçek çözünürlüğü bölgeye göre değişir: plaka sınırlarında ~0.1°, CEUS gibi intraplate bölgelerde ~0.5°) ayrı bir script (build_strain_rate_layer_global.py) yazılmıştır.

Tablo 12. Global GSRM görselleştirmesi — donmuş parametreler (izlenebilirlik için)

Parametre	Değer
Veri sürümü/dosyası	GSRM v2.1 — GSRM_average_strain_v2.1.txt, geodesy.unr.edu'dan 2026-09-22 tarihinde indirildi
Enterpolasyon yöntemi	scipy.spatial.cKDTree, k=1 en-yakın-komşu — sabit ızgara VARSAYILMAZ
Maksimum komşuluk mesafesi	MAX_DIST_DEG = 0.35° — bu mesafeyi aşan pikseller tamamen şeffaf (doldurulmaz)
Değer aralığı / renk ölçekleme	Log ölçek, VMIN=3, VMAX=500 ns/yıl, YlOrRd renk paleti (Türkiye katmanından farklı — global max 17.710 ns/yıl, p99=2272)
Sonuç kapsama	%15.4 (dünya yüzeyinin geri kalanı GSRM'in tanımsız olduğu alan — şeffaf)

Metodolojik ilke: veri bulunmayan alanlar (okyanus ortası, kıta içi kratonlar) enterpolasyonla DOLDURULMAZ — "veri yok" ile "strain yok" birbirine karıştırılmaz. Şeffaf bırakılan ~%85'lik alan bir eksiklik değil, GSRM'in kendi kapsam sınırının dürüstçe gösterilmesidir. And Dağları, Alp-Himalaya kuşağı ve Pasifik Ateş Çemberi'nin çıktıda net görünmesi bağımsız bir doğrulama değil, beklenen tektonik desenle bir sanity check'tir.

✅ Ortak tasarım ilkesi

Üç katmanın hepsi aynı disiplini izler: dış kaynak verisi/render'ı olduğu gibi arşivlenir (yeniden hesaplanmaz/yorumlanmaz), kaynak+lisans+doğrulama adımları meta.json içinde taşınır, ve her katman popup/durum metninde ne olduğunu (model mi, ölçüm mü, sarsıntı mı yoksa mekanizma mı) açıkça belirtir.

🔬 10. Uygulama Örneği: Tekrarlanma Süresi Tahmini (Öncel & Wilson 2006 × GSRM v2.1)

Bu bölüm bir araştırma/keşif kaydıdır — EQ-LiveTürkiye'de canlı bir katman DEĞİLDİR, hiçbir kod eklenmemiştir. Amaç, §9.3'te tanımlanan GSRM v2.1 strain-rate verisinin, Öncel & Wilson (2006)'nın kendi yayımlanmış tekrarlanma-süresi yöntemine gerçek girdi olarak nasıl kullanılabileceğini izlenebilir biçimde belgelemektir.

10.1 Yöntem — Öncel & Wilson (2006), Eq. (3)

Öncel & Wilson (2006, Tectonophysics 418, 205–218) NAFZ/Marmara için bir moment-bütçesi/tekrarlanma-süresi bağıntısı kullanmış ve bunu Ward (1994, 1998a,b)'ye atfetmiştir. Yayımlanmış denklem (Eq. 3) PDF'ten görüntü olarak doğrudan okunup doğrulanmıştır (OCR'ye güvenilmedi) ve hesaplamada olduğu gibi, değiştirilmeden kullanılmıştır:

T(M) = [b / (1+b)] · {10^((1.5+b)M_max+9.05) − 10^((1.5+b)M_min+9.05)} / {Ṁ·[10^(bM_max) − 10^(bM_w)]}

Ṁ (moment birikim hızı, Nm/yıl) Kostrov (1974) formülüyle strain-rate'ten türetilir: Ṁ=2μAH_sε̇_max, μ=3×10¹⁰ N/m² (Öncel & Wilson 2006 ile aynı), A=L² (L×W değil — makalenin kendi tanımı), M_max Wells & Coppersmith (1994) fay-uzunluğu→büyüklük ilişkisinden (M_w=5.16+1.12·log(L), doğrultu-atımlı fay regresyonu), ε̇_max=max(|λ1|,|λ2|) (makalenin Eq. 1b tanımı, Ward 1994'ten).

10.1.1 Ward (1994) ile Karşılaştırma

Öncel & Wilson (2006), bu bağıntıyı Ward (1994, 1998a,b)'ye birlikte atfetmektedir. Ward (1994)'ün kendi makalesindeki (BSSA 84(5), 1293–1309) eş.(11) — sayfa 1299'dan görüntü olarak doğrudan okunup doğrulandı — ile doğrudan karşılaştırıldığında, iki bağıntının birebir aynı olmadığı görülmektedir:

T^j_>(M_w) = [b_j / (1.5+b_j)] · 10^((1.5+b_j)M^j_max+9.05) / {Ṁ^j_s·[10^(bM^j_max) − 10^(bM_w)]}
— Ward (1994), Eq. (11), s. 1299

🔎 Doğrulanan iki yapısal fark

1. Ön katsayı: Ward (1994) eş.(11)'de b/(1.5+b) iken, Öncel & Wilson (2006) eş.(3)'te b/(1+b) olarak verilmiştir (üslerdeki (1.5+b) her iki bağıntıda da aynıdır — yalnızca dıştaki parantez katsayısı farklıdır).
2. Pay yapısı: Ward (1994) eş.(11)'de pay yalnızca M_max terimini içerir (−∞'dan M_max'a örtük integral). Öncel & Wilson (2006) eş.(3)'te M_max ve M_min terimleri birlikte yer alır — sonlu bir alt büyüklük sınırı açıkça hesaba katılır.

Öncel & Wilson (2006)'nın bağıntıyı Ward (1994, 1998a,b)'ye birlikte atfetmesi nedeniyle, yukarıdaki iki farkın özellikle hangi Ward (1998a,b) formülasyonundan kaynaklandığı — ilgili 1998 çalışmaları burada doğrudan incelenmediği için — kesinleştirilmemiştir. Bu, spekülasyon olarak bırakılmıştır, iddia edilmemiştir.

Bu nedenle, mevcut hesaplamada Ward (1994) eş.(11)'in yeniden türetilmiş bir biçimi kullanılmamıştır. Hesaplama, Öncel & Wilson (2006) tarafından yayımlanan eş.(3)'te verilen bağıntının kendisi esas alınarak yapılmıştır. Kullanılan yöntemsel referans zinciri şu şekilde korunmuştur: Ward (1994) eş.(11) → karşılaştırma/kanıt kaynağı; Öncel & Wilson (2006) eş.(3) → hesaplamada fiilen kullanılan yayımlanmış bağıntı.

⚠️ Sayısal tekillik: M_w=M_max tam eşitliği formülü bozar

Payda [10^(bM_max)−10^(bM_w)] terimi M_w→M_max iken sıfıra gider, T→∞. Makalenin "Mw=Mmax" ifadesi bu yüzden literal bir ikame değil, sabit bir eşik büyüklüğünün (harita boyunca) yerel olarak değişen M_max ile karşılaştırıldığı bir kurulum olarak yorumlanmalıdır. Bu uygulamada M_w (gözlenen büyüklük) ve M_max (uzunluk-tabanlı tavan) her zaman ayrı, M_max>M_w tutuldu.

10.2 Girdi Verisi — GSRM Strain + Yerel b-Değeri

ε̇_max, GSRM v2.1'den (§9.3) her olayın GCMT centroid konumundaki en yakın hücrelerin medyanı olarak alındı (tek nokta yerine — GSRM'nin bilinen hücre-içi gürültüsüne karşı, bkz. §9.3'teki Delaunay/komşuluk notları). b-değeri, Öncel & Wilson (2006)'nın kendi yöntemiyle (Aki 1965 MLE, MAXC tamlık) EQ-LiveTürkiye'nin kendi 88.333 olaylık kataloğundan (§3) yerel olarak hesaplandı — varsayılan yuvarlak sayı kullanılmadı. Artçı-şok şişmesinden kaçınmak için (Öncel & Alptekin 1999'un kendi uyarısı, §8.1) yalnızca 6 Şubat 2023 ÖNCESİ arka-plan sismisitesi kullanıldı.

Tablo 13. Yerel b-değeri hesabı (Aki 1965 MLE, Mc=3.0 MAXC, 2023 öncesi arka-plan)

Olay	Yarıçap	N (M≥Mc)	b (karışık tip)	b (MD+ml homojen)
Pazarcık	75 km	630	1.14 ± 0.05	1.53 ± 0.06
Elbistan	35 km (N≥50 asgari)	50	1.06 ± 0.18	1.62 ± 0.27
Elbistan	75 km (Pazarcık ile karşılaştırılabilir)	365	1.06 ± 0.07	1.54 ± 0.08

İki gözlem: (1) b, tarama yarıçapına karşı kararlı (Elbistan'da 35 km ve 75 km neredeyse özdeş b veriyor); (2) "karışık tip" ile "MD+ml homojen" katalog arasındaki ~0.4–0.5 birimlik fark, projenin daha önce belgelenen büyüklük-tipi homojenlik sorununun (§8.8–8.10) burada da gözlemlenen bir yansımasıdır — hangisinin "doğru" olduğu iddia edilmedi, ikisi de ayrı senaryo olarak taşındı.

10.3 Pazarcık Sonucu — Kararlı

L=310 km (uydu-tabanlı yüksek çözünürlüklü yüzey kırığı haritalaması — bkz. §10.6 kaynaklar), M_max=7.95 (Wells & Coppersmith), M_w=7.8 gözlenen — aralarında 0.15 birimlik rahat bir marj var, formül sayısal olarak kararlı.

Tablo 14. Pazarcık T(M=7.8) — b×H_s duyarlılık matrisi

b kaynağı	H_s=12 km	H_s=15 km	H_s=18 km
Karışık tip (b=1.14)	694 yıl (%7.0/50yıl)	555 yıl (%8.6)	463 yıl (%10.2)
MD+ml (b=1.53)	624 yıl (%7.7)	499 yıl (%9.5)	416 yıl (%11.3)

✅ Pazarcık — donmuş sonuç

T(M≥7.8) ≈ 416–694 yıl, H_s (12–18 km, EAFZ'ye özel literatür değeri henüz belirlenmedi) ve büyüklük-tipi homojenliği seçimine göre değişiyor ama dar bir bantta kalıyor — 50 yıllık Poisson karşılığı %7.0–11.3.

10.4 Elbistan Sonucu — Uygulanabilirlik Sınırı (Applicability Failure)

L=140 km, Wells & Coppersmith → M_max=7.56. Gözlenen büyüklük ajansa göre değişiyor: USGS M_w=7.5 (M_max'a 0.06 birim marj) veya GCMT M_w=7.7 (M_max'ı 0.14 birim AŞIYOR).

Tablo 15. Elbistan T(M) — b'den bağımsız kararsızlık testi

b kaynağı	M_w hedefi	H_s=12	H_s=15	H_s=18
Karışık (b=1.058)	USGS 7.5	3 844 yıl	3 075 yıl	2 562 yıl
Karışık (b=1.058)	GCMT 7.7	−1 402 yıl	−1 121 yıl	−935 yıl
MD+ml (b=1.543)	USGS 7.5	3 220 yıl	2 576 yıl	2 146 yıl
MD+ml (b=1.543)	GCMT 7.7	−1 046 yıl	−837 yıl	−697 yıl

Negatif T, matematiksel bir anlamsızlıktır (payda işaret değiştiriyor); USGS büyüklüğüyle bile T binlerce yıla şişiyor (M_max'a sadece 0.06 birim marj yeterli değil). Kritik bulgu: bu davranış b=1.058 ile b=1.543 arasında hiç değişmiyor — dört b×M_w kombinasyonunun hepsi aynı yapısal kararsızlığı gösteriyor.

🔎 Mekanizma testi — sorun fay-tipi regresyonundan mı kaynaklanıyor?

Wells & Coppersmith (1994) Tablo 2A'nın dört fay-mekanizması regresyonu L=140 km ile ayrı ayrı test edildi:

Mekanizma	a	b	M_max (L=140km)	Kalibrasyon aralığı
Doğrultu-atımlı (SS)	5.16	1.12	7.56	5.6–8.1
Ters (R)	5.00	1.22	7.62	5.4–7.4 (ekstrapolasyon riski)
Normal (N)	4.86	1.32	7.69	5.2–7.3
Tüm mekanizmalar	5.08	1.16	7.57	5.2–8.1

Dört regresyon da M_max'ı dar bir bantta (7.56–7.69) veriyor — mekanizma seçimi sonucu neredeyse hiç değiştirmiyor. USGS M_w=7.5 her durumda payda içinde kalıyor, GCMT M_w=7.7 HER mekanizma için tavanı aşıyor. Sonuç: sorun yanlış mekanizma regresyonu seçiminden kaynaklanmıyor — L=140 km'nin kendisi, olayın gerçek moment salınımına (özellikle GCMT büyüklüğüne) göre görece kısa kalıyor.

✅ Elbistan — donmuş sonuç

Bu yöntemle Elbistan için güvenilir bir tekrarlanma süresi hesaplanamaz — b-değeri belirsizliğinden değil, yapısal olarak L→M_max ölçekleme ilişkisinin bu olayın büyüklüğünü barındıramamasından kaynaklanan bir "applicability failure"dır. Sayısal bir T değeri raporlanmamalıdır.

10.5 Metodolojik Dersler

• Reproduction ≠ GSRM-update: Öncel & Wilson (2006)'nın orijinal NAFZ/Marmara sayısal sonucunu birebir yeniden üretmek mümkün DEĞİL — o çalışma Kahle ve ark. (2000)'in eski GPS ağı verisini kullanmıştı, GSRM değil. Burada yapılan, AYNI yöntemin YENİ olaylara/veriye uygulanmasıdır ("GSRM-update"), orijinal sonucun tekrarı değil.
• "Mmax≈Mw" bağımsız doğrulama değildir: Pazarcık için L=310 km'den hesaplanan M_max=7.95'in gözlenen M_w=7.8'e yakın çıkması, aynı ampirik ilişkinin aynı fiziksel olay için kendi içinde tutarlı olmasıdır — dış/bağımsız bir doğrulama olarak sunulmamalıdır.
• H_s, DAF'a özel değil: Kullanılan 12–18 km aralığı Öncel & Wilson (2006)'nın Marmara'ya özel değerlerinden (12.5/4 km, Ambraseys 2002 + Flerit ve ark. 2003) ödünç alınmıştır; Doğu Anadolu Fay Zonu'na özgü bağımsız bir sismojenik kalınlık tahmini henüz literatürden doğrulanmadı — açık kalan tek parametre budur.
• b-değeri artık varsayım değil, ölçüm: Projenin kendi canlı kataloğundan (§3), makalenin kendi yöntemiyle (Aki MLE, MAXC, artçı-şok dışlama) hesaplandı — üç ayrı yarıçapta (20/35/75 km) test edilip kararlılığı doğrulandı.

⚠️ 11. Kısıtlar ve Gelecek Çalışmalar

⚠️ Mevcut Kısıtlar

• Kümeleme giderme yok: Artçı şok sürgünleri (örn. 2023 Kahramanmaraş: ~10 000 olay) etkilenen bölgelerde b-değerlerini şişirir. Gardner-Knopoff (1974) veya Reasenberg (1985) henüz uygulanmadı.
• Sabit M_c=3.0: Yerel M_c, Türkiye genelinde değişkenlik gösterebilir. Wiemer & Wyss (2000) MAXC yöntemi konumsal değişken M_c sağlayabilir.
• Belirsizlik sınırı yok: Shi & Bolt (1982) b-değeri güven aralıkları henüz haritada gösterilmemektedir.
• Statik ızgara: b-değeri ızgarası önceden hesaplanmıştır; yeni EMSC verileri geldiğinde otomatik güncelleme yapılmamaktadır.

✅ Planlanan İyileştirmeler

• Gardner-Knopoff kümeleme giderme (yalnız ana şok kataloğu)
• MAXC konumsal değişken M_c haritalama
• Shi & Bolt (1982) b-değeri belirsizlik gösterimi
• GitHub Actions ile otomatik katalog güncelleme (aylık yenileme)
• OpenQuake kaynak modeli XML dışa aktarım betiği

📖 12. Kaynaklar

Aki, K. (1965). Maximum likelihood estimate of b in the formula log N = a − bM and its confidence limits. Bulletin of the Earthquake Research Institute, 43, 237–239.

Cambaz, M. D., Turhan, F., Yılmazer, M., Kekovalı, K., Necmioğlu, Ö. & Kalafat, D. (2019). A review on Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute (KOERI) seismic network and earthquake catalog: 2008–2018. Advances in Geosciences, 51, 15–23. doi:10.5194/adgeo-51-15-2019

Cao, A. M. & Gao, S. S. (2002). Temporal variation of seismic b-values beneath northeastern Japan island arc. Geophysical Research Letters, 29(9), 1334. doi:10.1029/2001GL013775

Chang, Y., vd. (2025). b-Value evaluation and applications to seismic hazard assessment. Entropy, 27(9), 958. doi:10.3390/e27090958

Chen, Y. & Liu, M. (2024). Correlation between strain rate and seismicity in different tectonic settings. Seismological Research Letters, XX, 1–11. doi:10.1785/0220230306

D'Alessandro, A. (2026). Time-dependent magnitude homogenization and its impact on seismic completeness, b-values, and aftershock productivity: insights from the New Zealand earthquake catalogue. Journal of Seismology, 30, 96. doi:10.1007/s10950-026-10451-y

Davison, F. C. & Scholz, C. H. (1985). Frequency-moment distribution of earthquakes in the Aleutian Arc: a test of the characteristic earthquake model. Bulletin of the Seismological Society of America, 75(5), 1349–1361.

Duman, T., Çan, T., Emre, Ö., Kadirioğlu, F., Başarır Baştürk, N., Kılıç, T., Arslan, S., Özalp, S., Kartal, R., Kalafat, D., Karakaya, F., Eroğlu Azak, T., Özel, N., Ergintav, S., Akkar, S., Altınok, Y., Tekin, S., Cingöz, A. & Kurt, A. (2018). Seismotectonic database of Turkey. Bulletin of Earthquake Engineering, 16(8), 3277–3316.

Ekström, G., Nettles, M. & Dziewoński, A. M. (2012). The global CMT project 2004–2010: centroid-moment tensors for 13,017 earthquakes. Physics of the Earth and Planetary Interiors, 200–201, 1–9. doi:10.1016/j.pepi.2012.04.002 · globalcmt.org

Gardner, J. K. & Knopoff, L. (1974). Is the sequence of earthquakes in Southern California, with aftershocks removed, Poissonian? Bulletin of the Seismological Society of America, 64(5), 1363–1367.

GEM Foundation (2023). OpenQuake Engine. github.com/gem/oq-engine

Gutenberg, B. & Richter, C. F. (1944). Frequency of earthquakes in California. Bulletin of the Seismological Society of America, 34(4), 185–188.

ISC — International Seismological Centre. FDSN Web Service. isc.ac.uk/fdsnws/event/1/

EMSC — European Mediterranean Seismological Centre. FDSN Web Service. seismicportal.eu/fdsnws/event/1/

Idrissou, S., Bellalem, F., Dehmous, H., Talbi, A., Maouche, S., Mohammedi, Y. & Touati, B. (2025). Seismic hazard assessment for Bejaia city and its surrounding regions: integrating characteristic earthquake model and tectonic considerations. Journal of Seismology, 29, 1395–1425. doi:10.1007/s10950-025-10328-6

Ishibe, T. & Shimazaki, K. (2012). Characteristic earthquake model and seismicity around late Quaternary active faults in Japan. Bulletin of the Seismological Society of America, 102(3), 1041–1058. doi:10.1785/0120100250

Kadirioğlu, F. T. & Kartal, R. F. (2016). The new empirical magnitude conversion relations using an improved earthquake catalogue for Turkey and its near vicinity (1900–2012). Turkish Journal of Earth Sciences, 25(4), 300–310. doi:10.3906/yer-1511-7

Kagan, Y. Y., Jackson, D. D. & Geller, R. J. (2012). Characteristic earthquake model, 1884–2011, R.I.P. Seismological Research Letters, 83(6), 951–953. doi:10.1785/0220120107

Kanamori, H. (1978). Quantification of earthquakes. Nature, 271, 411–414. doi:10.1038/271411a0

Keranen, K. M., Weingarten, M., Abers, G. A., Bekins, B. A. & Ge, S. (2014). Sharp increase in central Oklahoma seismicity since 2008 induced by massive wastewater injection. Science, 345(6195), 448–451. doi:10.1126/science.1255802

Korkolis, E., Niemeijer, A. R., Paulssen, H. & Trampert, J. (2021). A laboratory perspective on the Gutenberg-Richter and characteristic earthquake models. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 126, e2021JB021730. doi:10.1029/2021JB021730

Kostrov, B. V. (1974). Seismic moment and energy of earthquakes, and seismic flow of rock. Izvestiya, Academy of Sciences, USSR, Physics of the Solid Earth, 1, 23–40.

Kreemer, C., Blewitt, G. & Klein, E. C. (2014). A geodetic plate motion and Global Strain Rate Model. Geochemistry, Geophysics, Geosystems, 15, 3849–3889. doi:10.1002/2014GC005407 · GSRM v2.1, CC-BY-NC-SA 3.0, GEM Foundation.

Kramer, S. L. (1996). Geotechnical Earthquake Engineering. Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ.

Mogi, K. (1963). Some discussions on aftershocks, foreshocks and earthquake swarms. Bulletin of the Earthquake Research Institute, 41, 615–658.

Öncel, A. O., Alptekin, Ö. & Main, I. (1995). Temporal variations of the fractal properties of seismicity in the western part of the north Anatolian fault zone: possible artifacts due to improvements in station coverage. Nonlinear Processes in Geophysics, 2(2), 147–157. doi:10.5194/npg-2-147-1995

Öncel, A. O. & Alptekin, Ö. (1999). Effect of aftershocks on earthquake hazard estimation: an example from the North Anatolian Fault Zone. Natural Hazards, 19(1), 1–11. doi:10.1023/A:1008139802609

Öncel, A. O., Main, I., Alptekin, Ö. & Cowie, P. (1996). Spatial variations of the fractal properties of seismicity in the Anatolian fault zones. Tectonophysics, 257, 189–202. doi:10.1016/0040-1951(95)00132-8

Öncel, A. O. & Wilson, T. (2006). Evaluation of earthquake potential along the Northern Anatolian Fault Zone in the Marmara Sea using comparisons of GPS strain and seismotectonic parameters. Tectonophysics, 418(3–4), 205–218. doi:10.1016/j.tecto.2006.02.006

Öncel, A. O. & Wilson, T. (2007). Anomalous seismicity preceding the 1999 Izmit event, NW Turkey. Geophysical Journal International, 169(1), 259–270. doi:10.1111/j.1365-246X.2006.03298.x

Öncel, A. O. & Wyss, M. (2000). The major asperities of the 1999 Mw 7.4 İzmit earthquake defined by the microseismicity of the two decades before it. Geophysical Journal International, 143(2), 501–506.

Reasenberg, P. (1985). Second-order moment of central California seismicity, 1969–1982. Journal of Geophysical Research, 90(B7), 5479–5495.

Rojo Limón, G., Ouillon, G., Kissling, E. & Sornette, D. (2023). Local magnitude determination for Turkey from two independent seismic networks and a consistent M4+ catalogue. Geophysical Journal International, 232(3), 1979–2000. doi:10.1093/gji/ggac395

Şahin, Y. E., Irmak, T. S., Livaoğlu, H. & Yavuz, E. (2018). Marmara Bölgesi orta-küçük depremlerinin Mw-ML dönüşüm bağıntısı. Uygulamalı Yerbilimleri Dergisi, 17(2), 193–201. doi:10.30706/uybd.363235

Scholz, C. H. (2019). The Mechanics of Earthquakes and Faulting (3rd ed.). Cambridge University Press.

Scordilis, E. M. (2006). Empirical global relations converting Ms and mb to moment magnitude. Journal of Seismology, 10(2), 225–236.

Shi, Y. & Bolt, B. A. (1982). The standard error of the magnitude-frequency b value. Bulletin of the Seismological Society of America, 72(5), 1677–1687.

Stepp, J. C. (1972). Analysis of completeness of the earthquake sample in the Puget Sound area and its effect on statistical estimates of earthquake hazard. Proceedings of the International Conference on Microzonation, Seattle, Vol. 2, 897–910. (Kramer 1996 üzerinden atıf)

Sørensen, M. B., vd. (2026). Probabilistic Tsunami Hazard and Risk Analysis: A Cookbook, Bölüm 3. Springer.

Taroni, M. (2022). The effect of magnitude uncertainty on the Gutenberg–Richter b-value estimation and the magnitude–frequency distribution: 'what hump?'. Geophysical Journal International, 231(2), 907–911. doi:10.1093/gji/ggac219

Tinti, S. & Mulargia, F. (1987). Confidence intervals of b values for grouped magnitudes. Bulletin of the Seismological Society of America, 77(6), 2125–2134. doi:10.1785/BSSA0770062125

Trippetta, F., Petricca, P., Billi, A., Collettini, C., Cuffaro, M., Lombardi, A. M., Scrocca, D., Ventura, G., Morgante, A. & Doglioni, C. (2019). From mapped faults to fault-length earthquake magnitude (FLEM): a test on Italy with methodological implications. Solid Earth, 10(5), 1555–1579. doi:10.5194/se-10-1555-2019

Utsu, T. (1966). A statistical significance test of the difference in b-value between two earthquake groups. Journal of Physics of the Earth, 14(2), 37–40.

van der Elst, N. J. (2021). B-positive: A robust estimator of aftershock magnitude distribution in transiently incomplete catalogs. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 126(2), e2020JB021027. (Chang vd. 2025 üzerinden atıf)

Walsh, F. R. & Zoback, M. D. (2015). Oklahoma's recent earthquakes and saltwater disposal. Science Advances, 1(5), e1500195. doi:10.1126/sciadv.1500195

Ward, S. N. (1994). A multidisciplinary approach to seismic hazard in southern California. Bulletin of the Seismological Society of America, 84(5), 1293–1309.

Weichert, D. H. (1980). Estimation of the earthquake recurrence parameters for unequal observation periods for different magnitudes. Bulletin of the Seismological Society of America, 70(4), 1337–1347. (Kramer 1996 üzerinden atıf)

Wells, D. L. & Coppersmith, K. J. (1994). New empirical relationships among magnitude, rupture length, rupture width, rupture area, and surface displacement. Bulletin of the Seismological Society of America, 84(4), 974–1002.

Wiemer, S. (2003). Reply to "Comment on 'Minimum Magnitude of Completeness in Earthquake Catalogs: Examples from Alaska, the Western United States, and Japan,' by Stefan Wiemer and Max Wyss," by Paul A. Rydelek and I. S. Sacks. Bulletin of the Seismological Society of America, 93(4), 1868–1871.

Wiemer, S. & Wyss, M. (2000). Minimum magnitude of completeness in earthquake catalogs. Bulletin of the Seismological Society of America, 90(4), 859–869.

Worden, C. B. & Wald, D. J. (2016). ShakeMap manual online: technical manual, user's guide, and software guide. U.S. Geological Survey. earthquake.usgs.gov/data/shakemap/

Woessner, J. & Wiemer, S. (2005). Assessing the quality of earthquake catalogues. Bulletin of the Seismological Society of America, 95(2), 684–698.

SeismoReport 2026 · Prof. Dr. Ali Osman Öncel · İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa · Jeofizik Mühendisliği
aliosmanoncel.github.io/EQ-LiveTurkiye · github.com/aliosmanoncel/EQ-LiveTurkiye