📊 EQ-Live Türkiye: Technical Report
Canlı Deprem Haritacılığından Tarihin Derinliklerine
Türkiye'nin sismik tehlikesini gerçek zamanlı akış, 1900–2026 dönemini kapsayan tarihsel katalog ve bilimsel hesaplama katmanlarıyla tek haritada birleştiren açık kaynak platform — artık deprem dizilerinin zaman içindeki karakterini de gösteriyor.
Yazının Özü / Abstract
EQ-LiveTürkiye, Türkiye ve çevresinin sismik tehlikesini gerçek zamanlı, tarihi ve hesaplamalı katmanlarla bir araya getiren, farklı analiz katmanlarını tek bir arayüzde yeniden değerlendirmeye olanak sağlayan bir bilimsel görselleştirme platformudur. Bu yazı; platformun sunduğu 17 katmanı, saatlik otomatik veri güncellemesini ve yeni eklenen Zaman-Magnitude & b-değeri zaman serisi analizini kısaca tanıtmaktadır. Metodolojinin tam bilimsel açıklaması — formüller, kaynaklar, kısıtlar dahil — ayrı bir teknik raporda yer almaktadır (aşağıda link).
EQ-LiveTürkiye is an open-science web platform integrating real-time, historical, and computational seismicity layers for Turkey and Europe, now including a time-magnitude and rolling b-value analysis panel.
📍 Hedef kitle: Jeofizik mühendisleri, sismologlar, afet yönetimi uzmanları ve açık veri meraklıları.
|
17
Harita Katmanı
Canlı · Tehlike · Tarihsel · Hesaplamalı
|
83 918
Katalog Deprem
ISC 1900–1997 + EMSC 1998–2026
|
|
b = 1.031
Türkiye Ortalama b-Değeri
N=76 514 · Aki (1965) MLE
|
Her Saat
Otomatik Veri Güncellemesi
Kimsenin dokunmasına gerek yok
|
EQ-LiveTürkiye, üç farklı zaman ölçeğini tek haritada birleştirir: şu anki deprem akışı (EMSC canlı akış + saatlik otomatik güncelleme), 1900–2026 dönemini kapsayan katalogdan çıkarılan istatistiksel özet (b-değeri, fraktal boyut ızgaraları) ve 1005–1899 arası Avrupa'nın tarihsel deprem mirası (EPICA v1.1 kataloğu). Platform, Leaflet.js üzerine kurulu, tamamen tarayıcı taraflı çalışan bir GitHub Pages sitesidir — sunucu, veritabanı veya bakım ekibi gerektirmez.
Platformun en pratik özelliği belki de en görünmez olanı: bir GitHub Actions görevi her saat kendiliğinden çalışıp EMSC'den yeni depremleri çeker, veri dosyalarını günceller ve otomatik olarak yayınlar. Kimsenin bir düğmeye basmasına gerek yok. Ayrıca sayfa açıldığında EMSC'nin WebSocket akışına bağlanılır — saatlik döngüyü beklemeden anlık depremler haritaya düşer.
Bu, ziyaretçi için önemli bir sonuç doğurur: haritaya kim, ne zaman girerse girsin — siz, ben ya da başka bir okuyucu — herkes aynı, o anki güncel veriyi görür. Blogger sayfasındaki "Canlı Haritayı Aç" linki bir kopya değil, doğrudan bu güncel platforma açılan bir kapıdır.
Platforma yeni eklenen bu panel, seçili bölge/pencerede depremlerin zaman içindeki dağılımını (her nokta bir deprem) ve b-değerinin zaman içindeki değişimini birlikte gösterir. b-değeri hesabı, Öncel & Wilson'ın (2007, Geophysical Journal International) 1999 İzmit depremi öncesi sismisiteyi incelediği makalede kullandığı, sabit boyutlu kayan pencere yöntemiyle birebir aynıdır.
Buradaki ayrım önemli: platformun ana istatistiği olan b=1.031 (yukarıdaki kutu) global b-değeridir — tüm katalog üzerinden hesaplanan tek, sabit bir sayı. Yeni paneldeki rolling (kayan) b-değeri ise bir dizi — zaman içindeki değişimi izler. İkisi aynı şeyi ölçmez, biri diğerinin yerini almaz.
| Grup | İçerik |
|---|---|
| 🔴 Canlı | Isı Haritası, Seismicity, Zaman-Magnitude & b-değeri (YENİ) |
| ⚠️ Tehlike/Risk | AFAD TSTH, ESHM20, ESRM20 (EFEHR/GEM resmi haritaları) |
| 📜 Tarihsel | EPICA v1.1 (1005–1899, Avrupa) · Tarihsel Güven Endeksi |
| 🔬 Hesaplamalı | b-değeri, b-Adaptif, T_L Asperite, Δb Katalog Kalite, Forecast*, a-Üretkenlik |
Hesaplamalı katmanların çoğu Aki (1965) maksimum olabilirlik yöntemine ve Öncel & Wyss (2000) sabit-alan yaklaşımına dayanır — Türkiye ortalama b-değeri 1.031, literatürle uyumludur (Kalafat vd. 2007: b≈1.0–1.1).
* "Forecast" katmanı bir istatistiksel yineleme aralığı (T_L) hesabıdır — belirli bir tarih için deprem öngörüsü değildir. Aşağıdaki uyarı kutusuna bakınız.
EQ-LiveTürkiye bir gözlem ve görselleştirme platformudur — bir deprem tahmin sistemi değildir. "Forecast" ve T_L katmanları istatistiksel yineleme aralıklarını gösterir, takvim tarihi vermez. b-değeri, Δb ve fraktal boyut katmanları geçmiş ve güncel sismisiteyi karakterize eder; hiçbiri tek başına gelecekteki bir depremin yerini, zamanını veya büyüklüğünü öngörmez. Bu sınır, platformun her teknik katmanında açıkça belirtilir.
Mc (tamlık büyüklüğü) hesabı, N=100 kayan pencere yöntemi, global-vs-rolling b-değeri ayrımı, Δb katalog kalite kontrolü, T_L asperite hesabı ve fraktal boyut ızgaraları dahil tüm yöntemlerin tam matematiksel açıklaması ve kaynakçası teknik metodoloji sayfasında yer alır.
Comments
Post a Comment