Doğa ve Deprem Bilimi

  🌍 Doğa ve Deprem Bilimi 101 Seminerleri: Bilimsel Temeller, Uzman Görüşleri ve Tartışma Soruları Depremler, sadece yer kabuğunu değil, kentleri, ekonomileri ve toplumları da derinden etkiler. Bilimsel bilgiye dayalı bilinç oluşturmak amacıyla düzenlenen “Doğa ve Deprem Bilimi 101 Seminerleri” , afet riskini azaltmaya yönelik farklı disiplinlerden akademisyen ve uzmanları bir araya getiriyor. Bu seminer dizisi, yalnızca bilgilendirmeyi değil, aynı zamanda sorgulamayı, çözüm üretmeyi ve toplumsal dayanıklılığı artırmayı hedefliyor. 🌍 1. Depremlerin Oluşumu ve Jeofizik Temeller Depremler, levha tektoniği, fay hatları ve sismik dalgalar gibi jeofiziksel süreçlerin sonucudur. Temel bilgiler olmadan riskleri anlamak ve yönetmek mümkün değildir. Potansiyel Konuşmacılar: Prof. Dr. Masumi Yamada – Kyoto Üniversitesi, Japonya Prof. Dr. Richard M. Allen – UC Berkeley, ABD Prof. Dr. Oğuz Gündoğdu – İstanbul Üniversitesi Prof. Dr. Ziyadin Çakır – İstanbul Teknik Üniversitesi T...

Prof. Dr. Ali Osman Öncel , 9 Mart 2021 tarihinde Akit TV'de yayınlanan Vizyon Programı 'nda, Türkiye'nin deprem riskine karşı hazırlıklı olması ve deprem güvenliğinin artırılması konularına değindi. Öncel, Türkiye'nin aktif bir deprem kuşağında yer aldığını ve deprem riskinin yüksek olduğunu vurguladı. Bu bağlamda, yapı stokunun güçlendirilmesi , afet yönetim sistemlerinin iyileştirilmesi ve toplumsal farkındalığın artırılması gibi konularda önemli önerilerde bulundu. Öncel'in önerdiği adımlar, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinin öncesinde kısmen veya tamamen uygulanabilseydi, hem maddi hem de manevi kayıpların azaltılmasında önemli rol oynayabilirdi. Yapı stokunun güçlendirilmesi , özellikle eski ve riskli binaların güçlendirilmesi veya yenilenmesi, can ve mal kayıplarının önlenmesinde kritik öneme sahiptir . Afet yönetim sistemlerinin iyileştirilmesi , erken uyarı sistemlerinin kurulması ve acil durum planlarının etkin bir şeki...

 

Jeofizik mühendisliği, özellikle deprem riski taşıyan bölgelerde afet risklerini azaltmada hayati bir rol oynamaktadır. İstanbul gibi büyük şehirlerde, Prof. Dr. Ali Osman Öncel'in 6 Ekim 2012'de yaptığı konuşmada vurguladığı gibi, Afet Yasası'nın uygulanması ve kentsel dönüşüm projelerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, yapı güvenliğini artırmada kritik bir öneme sahiptir (Öncel, 2012). Ancak, bu konuşmadan sonra Türkiye, 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremle sarsıldı ve bu olaylar, yapı güvenliği ve afet yönetiminin önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Kentsel Dönüşüm ve Güvenli Yapılar Kentsel dönüşüm, binaların güvenliğini sağlamak ve yaşam alanlarındaki riskleri azaltmak için önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu süreçte Avrupa yapı standartları ve jeofizik mühendisliği yöntemlerinin etkin bir şekilde uygulanması, güvenli yapıların inşa edilmesine olanak tanır. Örneğin, Şengül Uluocak ve arkadaşlarının (2016) Orta Anadolu'daki jeoloj...

Kentsel riskler ve vatandaş bilinci , özellikle depremler gibi doğal afetlerin etkilerini azaltmak açısından kritik bir rol oynar. 16 Ağustos 20 13 yılında İstanbul Valiliği AFAD Müdürlüğü’nde yaptığım konuşmada , bu risklerin nasıl tespit edileceği ve vatandaşların bu süreçteki katkısının ne kadar önemli olduğu üzerinde durmuştum. 2023 yılına geldiğimizde, Türkiye ve dünya genelinde yaşanan depremler ışığında bu konuyu yeniden değerlendirmek elzem hale geldi. 2013'teki Prof.Dr. Ali Osman Öncel'in Konuşması ve Temel Vurgular 2013’te, deprem riskiyle mücadelede kentsel risk yönetiminin önemini vurguladım. Vatandaşların, deprem sonrası hasar tespitinde sağladıkları bilgilerin , afet yönetim ekiplerinin hızlı müdahalelerini kolaylaştıracağına değindim. Ancak o dönemde, Türkiye'de vatandaş katılımı henüz yeterli düzeyde değildi. Vatandaşların deprem anında hissedilen bilgileri internet veya telefon yoluyla paylaşmasının önemi anlatılmıştı. Maalesef, bu süreçte aktif bir ka...

Araştırmalar, 6 Şubat 2023 depremlerinden önce ve sonra şehirlerin depreme karşı güçlendirilmesine odaklanabilir. Bu depremler, beklenenin aksine, çok büyük bir enerji birikimiyle gerçekleşen ve "Büyük Kıyamet" olarak adlandırılan tarihsel bir olaydı. İstanbul ve diğer şehirlerde, bu tür olaylara karşı hazırlıklı olmak ve mevcut yapıların dayanıklılığını artırmak için kentsel dönüşüm süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. 9 Kasım 2020'de, gazeteci ve yazar Halis Özdemir'in moderatörlüğündeki "Beklenen İstanbul Depremine Hazırlık" konulu bir canlı yayına katıldım. Bu program, farklı disiplinlerin bir araya geldiği ve ortak bir akıl arayışını yansıttığı bir vizyon arayışıydu. Katılımcılar, konuya dair çeşitli bakış açılarını paylaştı ve yaklaşık bir saat süren programda her konuğa en az iki söz hakkı tanındı. Görüşlerimi titizlikle yazıya dökerek, metne bir özet ve öneriler listesi ekledim. Bu, okuyucuların önemli noktaları hızlıca kavrayabilme...

Kayınvalidem, "Nedir bu kentsel dönüşüm?" diye sordu. Ona, "Hayırlı olsun, evin yenilenecek," dedim. İstanbul'da, 1986 yılında yapılmış, ana cadde üzerindeki evine doğru yol aldık. Binanın bakımlı olduğunu gördüm, ancak çevrede daha bakımsız, depreme dayanıksız evler de vardı. Kayınvalidem, karşıdaki evde kentsel dönüşüm müteahhidinin oturduğunu söyledi. Müteahhitlik ve Kentsel Dönüşüm Müteahhitlik ve kentsel dönüşüm süreci, düşündüğümde, kurslarda öğrendiğim bilgileri hatırlattı. Hocam, "Müteahhit kumarhanedeki kasaya benzer, hiç kaybetmez," demişti. Bu söz, müteahhitlerin kentsel dönüşüm projelerindeki rolünü anlamama yardımcı oldu. Ana cadde üzerindeki bir binanın yeniden yapılması, değerinin artması ve müteahhidin kazanç sağlaması anlamına gelir. Toplantıya biraz erken geldik ve çevreyi dolaştım. Çıkma katlı binaların depreme karşı risk oluşturduğunu kayınvalideme anlattım. Merhum Prof. Dr. Hüseyin Kaplan'ın, "Çıkma katlı yapılar depremde...

Şişli'nin deprem riski hakkında 2013 yılında verdiğim röportajda, ilçenin karşı karşıya olduğu ciddi tehlikeleri ve bu tehlikelerin kaynaklarını ayrıntılı bir şekilde ele almıştım. O dönemden bu yana, Şişli'deki deprem riskini azaltmak için neler yapıldığını ve günümüzdeki durumu değerlendirmek istiyorum. 2013 Yılında Şişli'nin Deprem Riski 2013 yılında, Jeofizik Mühendisleri Odası Şişli Şube Başkanı olarak, Şişli'nin yüksek yapı ve alışveriş merkezleriyle dolu olmasına rağmen, bu yapıları denetleyecek bir "Yüksek Yapı Yönetmeliği"nin olmadığını ve belediyenin bu konuda eksikliklerini vurgulamıştım. Şişli Belediyesi'nde jeofizik mühendisi bile yoktu ve bu durum, binaların zemin etüdü ve sağlamlığı açısından büyük bir risk oluşturuyordu. Binalara ruhsat ve oturma izni verirken, proje aşamasında zemin etüdünün bir jeofizik mühendisi tarafından denetlenmesi gerektiğini belirtmiştim. Ancak Şişli Belediyesi'nde 1 tane bile jeofizik mühendisi çalışmıyordu. B...

Deprem Nedir? Depremin tanımı ve özellikleri hakkında bilgi veriyor; depremin doğal bir olay olduğunu ve tehlike seviyesinin değiştirilemeyeceğini belirtiyor. Hazırlık Adımları Deprem öncesinde alınması gereken 7 hazırlık adımını açıklar: aile planları, tahliye yolları, nakit para bulundurulması gibi önlemler. Nakdin Önemi Elektronik ödeme sistemlerinin devre dışı kalabileceği için nakit para bulundurmanın hayati önem taşıdığı vurgulanıyor. Türkiye'nin Deprem Riski Türkiye'nin deprem riskinin yüksek olduğunu, coğrafi konumu ve tarihsel verilere dayandırarak açıklıyor. Binaların Yapısal Sağlığı Binaların yapısal ve zemin sağlığının ne kadar önemli olduğunu, sağlam binaların hasar riskini azalttığını belirtiyor. En Güvenli Yer Seçimi Özellikle yamaçlara yapılan binaların daha az hasar gördüğü ve doğru yer seçiminin önemini anlatıyor. Uluslararası Öğrenmeler Amerika'daki (Kaliforniya) depremlerle yapılan karşılaştırmalar ve birbirlerinden öğrendiği bilgiler paylaşılıyor. Depre...

10 kat üzeri bir binada yaşıyorum. Binamın depreme dayanıklı olup olmadığını öğrenmek istiyorum. Hangi kurumlara başvurabilirim? Özellikle radar incelemesi için bir uzman önerisi var mı? Binaların depreme dayanıklılığı, hem can güvenliği hem de maddi kayıplar açısından kritik önem taşımaktadır. Özellikle kat malikleri tarafından kentsel dönüşüme girilmesi planlanan binalarda, binanın deprem risk durumunun detaylı bir şekilde analiz edilmesi hayati önem taşımaktadır. Mevcut Durum: Çevre Şehircilik Bakanlığı'nın lisanslı firmaları, kentsel dönüşüm kapsamında binaların değerlendirmesini yapmaktadır. Bu değerlendirmeler, binanın genel durumu ve kentsel dönüşüm kriterlerine uygunluğu gibi konuları kapsamaktadır. Fakat: Bazı durumlarda kat malikleri, kentsel dönüşüme girmeden önce binanın deprem risk durumunu daha kapsamlı bir şekilde analiz ettirmek isteyebilirler. Bu analiz, binanın zemin yapısı, kullanılan donatı türleri ve yüksekliği gibi faktörlerin deprem riskine etkisini de göz ön...

Deprem tehdidi altındaki ülkeler için kentsel dönüşüm, hayati önem taşımaktadır. Bu dönüşümün en önemli hedefi, riskli binaları yenileyerek can ve mal güvenliğini artırmaktır. Peki, bu yenileme çalışmaları nasıl yapılmalı? Hangi binalara öncelik verilmeli? Riskli Binalara Odaklanmak: Bazı yaklaşımlar, kentsel dönüşümde riskli binalardan daha çok depremde tamamen göçme riski olan binalara odaklanmayı öneriyor. Bu stratejinin temel mantığı, deprem anında ölme riski %95 olan insanları kurtarma imkanı sunmasıdır. Triaj Benzetmesi: Hastanelerde hastaların acil durumlarına göre triaj yöntemi kullanılır. Bu yöntemde hastalar, renk kodlarıyla (kırmızı, sarı, yeşil) ayrılır ve ilk muayenelerine göre acil müdahale sırası belirlenir. Stratejik Yönetim ve Kaynak Yönetimi: Kentsel dönüşümde de benzer bir stratejik yönetim kullanılabilir. Binalar, deprem riski açısından önceliklendirilerek, ölme riski yüksek olandan aza doğru derecelendirilebilir. Bu sayede kaynaklar daha etkin bir şekilde kull...