🧠 AI Destekli Akademik Çeviri

📝 Yöntem Notu · Kısa Özet

AI'ya Türkçe Word Verdik,
İngilizcesini Aldık —
Bu Kadar mı Basitti?

İki makale üzerinden geliştirilen kaynak-temelli bir akademik çeviri iş akışı

🗓️ Ağustos 2026 ⏱️ — dk okuma 📚 İyiliğe Bilimsel Bakış · Cilt 3

📖 Tahmini okuma: — dk

Dışarıdan bakıldığında akademik çeviri süreci böyle görünebilir: Türkçe Word dosyasını yapay zekâya ver, İngilizcesini al. Oysa iki makale üzerinde yaptığımız ilk case work bize bunun çok daha farklı bir süreç olduğunu gösterdi.

Çeviriye doğrudan başlamadık. Önce belgenin mimarisini analiz ettik, İçindekilerden özgün makaleyi bulduk, cilt ve basılı/PDF sayfa farkını doğruladık, makalenin Türkçe Özetini ve yayımlanmış İngilizce Abstract'ını karşılaştırıp yazarın kendi terminolojisini çıkardık — ancak bundan sonra genişletilmiş özeti çevirdik.

İkinci makalede çok öğretici bir sonuç çıktı: "İyilik" kelimesi aynı makale içinde bile bağlama göre goodness / benevolence / goodwill olarak kullanılmıştı. Yapay zekâya "her iyiliği goodness olarak çevir" demek doğru olmayacaktı.

2

Makale

8

Adımlı iş akışı

3A

Zorunlu editörlük

3

Farklı EN karşılık

🔎 Üç Bulgumuz

1. Aynı Türkçe kelime her makalede aynı İngilizce karşılığı taşımayabilir.
2. Yayınlanmış Abstract, yazarın terminolojisi için önemli bir referans noktasıdır.
3. İyi akademik çeviri yalnızca çeviri değildir; kaynak doğrulama + terminoloji + editörlük + biçim kontrolü gerektirir.

Buradaki temel ders şu: akademik AI çevirisi, Türkçeyi İngilizceye dönüştürmekten ibaret değildir. Asıl mesele, yazarın kaynak terminolojisini ve anlamını koruyarak İngilizce bir akademik metin üretmektir — AI'ya ne söylediğinizden önce, ona hangi kaynakları ve hangi sırayla kontrol ettirdiğiniz belirleyicidir.

📄 Tam Yöntem Sayfası / Full Methodology Page:
aliosmanoncel.blogspot.com/p/source-based-ai-academic-translation.html
8 adımlı iş akışı, 3A Akademik Editörlük kuralları, Terimler Sözlüğü, Kaynakça ve Araçlar/Şeffaflık bölümünün tamamı için.

📄 Tam Yöntem Sayfasını Görüntüle →

Prof. Dr. Ali Osman Öncel

İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa, Jeofizik Mühendisliği Bölümü
ali.oncel@iuc.edu.tr · Ağustos 2026

🐦 Twitter 💬 WhatsApp 💼 LinkedIn

© 2026 Prof. Dr. Ali Osman Öncel · İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa · Jeofizik Mühendisliği
Kaynak Temelli Akademik Çeviri — Tam yöntem için yukarıdaki sayfayı ziyaret edin