Doğa ve Deprem Bilimi

Yapay zeka, riskli bölgelerin tespiti ve yapılaşmanın yönetiminde nasıl bir rol oynamaktadır? Yapay Zeka ve Risk Analizi : Yapay zeka algoritmaları, büyük veri setlerini analiz ederek fay hatlarına yakın bölgelerdeki riskleri tahmin edebilir . Bu, belediyelere gelecekte imara kapatılacak alanların belirlenmesinde danışmanlık hizmeti sunabilir (Bilham, 2019). Geleneksel yöntemler ile modern teknolojiler arasındaki farklar nelerdir? Jeolojik Araştırmalar : Geleneksel yöntemler arasında fay hatları ve zemin özellikleri üzerine yapılan çalışmalar bulunur. Bu veriler, deprem risk haritaları oluşturulurken kullanılır (Gülkan, 2018). Tarihi Veriler : Geçmişteki depremlerden elde edilen veriler, gelecekteki risklerin değerlendirilmesinde önemli bir kaynak oluşturur (Erdik, 2017). Uzaktan Algılama : Modern teknolojiler arasında uydu görüntüleri ve jeolojik tehlikeleri izleme araçları , arazi kullanımı ve jeolojik risklerin analizinde kullanılır (Taubenböck et al., 2009). Bilgisayar Modellem...

Marmara Bölgesi, 1999 İzmit depreminden bu yana büyük bir deprem beklentisi altında . Ancak, İstanbul'un kendi içindeki fay hatlarının göz ardı edildiği görülüyor. Yapılan araştırmalar, İstanbul'daki karasal fay hatları üzerinde yeterince çalışma yapılmadığını gösteriyor. Örneğin, 2020 yılında yayımlanan bir çalışma, İstanbul'un sismik risklerini değerlendirmiş ve yerel fay hatlarının daha fazla araştırılması gerektiğini vurgulamıştır. İnsan Faaliyetlerinin Etkisi Son depremin, insan kaynaklı aktivitelerle ilişkili olabileceği düşünülüyor. Yüksek basınçlı atık su pompalama veya yer altından petrol çıkarma gibi faaliyetler, yer altındaki fay hatlarını tetikleyebilir. 2021'de yapılan bir başka çalışmada , insan faaliyetlerinin depremlere etkisi incelenmiş ve bu tür aktivitelerin sismik riskleri artırabileceği sonucuna varılmıştır (Foulger et al., 2018). Zemin Yapısının Önemi İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin verilerine göre,  Kartal bölgesi genellikle dirençli...

Araştırmalar, 6 Şubat 2023 depremlerinden önce ve sonra şehirlerin depreme karşı güçlendirilmesine odaklanabilir. Bu depremler, beklenenin aksine, çok büyük bir enerji birikimiyle gerçekleşen ve "Büyük Kıyamet" olarak adlandırılan tarihsel bir olaydı. İstanbul ve diğer şehirlerde, bu tür olaylara karşı hazırlıklı olmak ve mevcut yapıların dayanıklılığını artırmak için kentsel dönüşüm süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. 9 Kasım 2020'de, gazeteci ve yazar Halis Özdemir'in moderatörlüğündeki "Beklenen İstanbul Depremine Hazırlık" konulu bir canlı yayına katıldım. Bu program, farklı disiplinlerin bir araya geldiği ve ortak bir akıl arayışını yansıttığı bir vizyon arayışıydu. Katılımcılar, konuya dair çeşitli bakış açılarını paylaştı ve yaklaşık bir saat süren programda her konuğa en az iki söz hakkı tanındı. Görüşlerimi titizlikle yazıya dökerek, metne bir özet ve öneriler listesi ekledim. Bu, okuyucuların önemli noktaları hızlıca kavrayabilme...

Kayınvalidem, "Nedir bu kentsel dönüşüm?" diye sordu. Ona, "Hayırlı olsun, evin yenilenecek," dedim. İstanbul'da, 1986 yılında yapılmış, ana cadde üzerindeki evine doğru yol aldık. Binanın bakımlı olduğunu gördüm, ancak çevrede daha bakımsız, depreme dayanıksız evler de vardı. Kayınvalidem, karşıdaki evde kentsel dönüşüm müteahhidinin oturduğunu söyledi. Müteahhitlik ve Kentsel Dönüşüm Müteahhitlik ve kentsel dönüşüm süreci, düşündüğümde, kurslarda öğrendiğim bilgileri hatırlattı. Hocam, "Müteahhit kumarhanedeki kasaya benzer, hiç kaybetmez," demişti. Bu söz, müteahhitlerin kentsel dönüşüm projelerindeki rolünü anlamama yardımcı oldu. Ana cadde üzerindeki bir binanın yeniden yapılması, değerinin artması ve müteahhidin kazanç sağlaması anlamına gelir. Toplantıya biraz erken geldik ve çevreyi dolaştım. Çıkma katlı binaların depreme karşı risk oluşturduğunu kayınvalideme anlattım. Merhum Prof. Dr. Hüseyin Kaplan'ın, "Çıkma katlı yapılar depremde...

Depremler, yer kabuğundaki kırılmalar sonucu oluşan doğal afetlerdir. Ancak insan faaliyetleri de depremlere neden olabilir veya var olan depremleri tetikleyebilir. Bu yazıda, İstanbul ve Oklahoma örnekleri üzerinden insan kaynaklı depremleri inceleyeceğiz. İstanbul Örneği: 1970'den beri İstanbul Avrupa yakasında birçok deprem gerçekleşti. Bu depremlerin büyüklüğü M4'e kadar ulaşsa da, nüfusun yoğun olduğu bölgelerde daha büyük hissedilebilir. Depremlerin şiddeti hem büyüklük hem de derinlikle ilişkilidir. Son 50 yıldaki depremlere bakıldığında, %52'sinin 5 km'den daha az derinlikte gerçekleştiği görülüyor. Bu derinliklerdeki depremler, bölgedeki eski maden işletmelerinin patlatmalarıyla ilişkili olabilir ve şiddetlerini artırabilir. 5-10 km (%30,4), 10-15 km (%14,9) ve daha derin depremler ise yüzeyde tespit edilemeyen aktif faylarla ilişkili olabilir. Oklahoma Örneği: Son yıllarda ABD'nin Oklahoma eyaletinde de insan kaynaklı depremlerde artış gözlemlendi. Bu depr...

Sultanahmet Camii, 1609 yılında inşa edilmesiyle birlikte İstanbul'un karakteristik siluetinin önemli bir parçası haline gelmiştir. Tarihi boyunca birçok önemli olaya tanıklık eden cami, aynı zamanda bir dizi depremi de deneyimlemiştir. Bu yazıda, Sultanahmet Camii'nin depremlerle olan ilişkisi, yaşadığı hasarlar ve bu hasarlara neden olan depremler hakkında özlü bilgiler, aynı zamanda depreme karşı alınan koruma önlemleri ele alınacaktır. Depremlerde Oluşan Hasarlar ve Depremler Hakkında Kısa Bilgiler Cami, tarih boyunca birçok depremle karşılaşmıştır. Bazı önemli örnekler şunlardır: 1509 İstanbul Depremi: Büyüklük: 7.1 Yoğunluk: Yaklaşık 10 km Hasar: Minarelerde ve bazı bölümlerde çatlaklar oluştu. 1766 İstanbul Depremi: Büyüklük: 7.4 Yoğunluk: Yaklaşık 15 km Hasar: Minareler yıkıldı, caminin birçok bölümünde hasar oluştu. 1894 İstanbul Depremi: Büyüklük: 7.0 Yoğunluk: Yaklaşık 20 km Hasar: Duvarlarda çatlaklar oluştu. 1999 Düzce Depremi: Büyüklük: 7.4 Yoğunluk: Yaklaşık 10 k...