❓ Köyde Ev Yapımı – En Çok Sorulan Sorular

-
Köylerde Bağımsız Yapılaşma | Yol Haritası
Köylerde bağımsız yapılaşma – yol haritası
🏡🛤️ Köylerde Bağımsız Yapılaşma

Yol Haritası

Prof. Dr. Ali Osman Öncel
İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa

Not: Bu rehber tüm Türkiye için geçerli genel süreçtir. İl bazında küçük farklılıklar olabilir.

Türkiye'de köylerde bağımsız yapı yapmak (ev, depo, ahır, bağ evi vb.) belirli kanun ve yönetmeliklere bağlıdır. Aşağıdaki adımlar, herkesin anlayacağı şekilde sadeleştirilmiş resmi süreçtir.

Timeline: Tapu → Kote → (Gerekirse) Kontrol Çukuru → Proje → İl Özel İdare Ruhsat → Temel Doğrulama → İnşaat → İskân

📜 Tapu ve Mülkiyet Kontrolü

  • Parsel size ait olmalı veya hissedar onayı alınmalı.
  • Tapuda “tarla”, “bahçe”, “arsa”, “kargir ev” gibi kayıtlar incelenir.
  • Mevzuat: 4721 Türk Medeni Kanunu
Video: Tapu türleri ve köy parsellerinde dikkat edilecekler
YouTube araması → “Tapu çeşitleri ve parsel nedir?”

🗺️ Köy Yerleşik Alanı Durumu

  • Parsel köy yerleşik alanı içinde mi, dışında mı?
  • Yerleşik alan içindeyse süreç daha kolaydır.
  • Dışındaysa İl Özel İdare + Tarım İl Müdürlüğü izinleri devreye girer.
  • Mevzuat: 3194 İmar Kanunu – Madde 27
Video: Köy yerleşik alanı nedir, nasıl anlaşılır?
YouTube araması → “Köy yerleşik alanı nedir?”

📐 Harita Mühendisi – Aplikasyon & Kote Ölçümü

  • Parsel sınırları yerinde işaretlenir.
  • Referans noktasına göre kote ölçümü yapılır (yükseklik kotu).
  • Dijital ölçüm + jalon ile güzergâh belirlenir.
  • Not: Bu aşamada genelde çukur gerekmez.
  • Mevzuat: Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği
Video: Aplikasyon nedir, nasıl yapılır?
YouTube araması → “Aplikasyon nedir?”

🕳️ (Gerekirse) Kontrol Çukuru

  • Bu çukur, toprağın gerçekten doğal mı yoksa dolgu mu olduğunu görmek için açılır.
  • Dijital ölçüm toprağın içini göstermez, bu yüzden elle kontrol edilir.
  • Altta eski hat, boru, moloz var mı bakılır.
  • Her projede zorunlu değildir; İl Özel İdare isterse yapılır.
  • Mevzuat: 3194 İmar Kanunu – Yapı Denetim Esasları
Video: Dolgu zemin nasıl anlaşılır, kontrol çukuru ne işe yarar?
YouTube araması → “Dolgu zemin nasıl anlaşılır?”

🧪 Köylerde Zemin Etüdü / VS30 Gerekli mi?

  • 🔴 Köy yerleşik alanı içindeysen genelde zemin etüdü istenmez.
  • 🔴 VS30 gibi sismik ölçümler köy içi yapılar için zorunlu değildir.
  • 🟡 Köy yerleşik alanı dışındaysan (tarla, bağ, bahçe) İl Özel İdare duruma göre isteyebilir.
  • 🟡 Eğimli arazi, dere yatağı, heyelan bölgesi gibi riskli yerlerde zemin etüdü zorunlu olabilir.
  • 🟢 Bu raporlar “zemin güvenli mi, temel nasıl yapılmalı” sorusuna cevap verir.
Özet: Köy içinde küçük bir ev için genelde zemin etüdü gerekmez. Köy dışında veya riskli arazide İl Özel İdare isteyebilir.
Video: Zemin etüdü nedir, VS30 ne anlama gelir?
YouTube araması → “Zemin etüdü nedir, VS30?”

🏛️ Mimar – Proje Hazırlığı

  • Mimari proje
  • Statik proje
  • Elektrik projesi
  • Sıhhi tesisat projesi
  • Vaziyet planı
  • Not: Köy tipi küçük yapılar için bazı illerde proje daha sade tutulabilir.
  • Mevzuat: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği
Video: Köy evi projesi nasıl hazırlanır?
YouTube araması → “Köy evi projesi nasıl çizilir?”

🏢 İl Özel İdare – Ruhsat Süreci

  • Projeler teslim edilir.
  • Yapı ruhsatı düzenlenir.
  • Kontrol mühendisi atanır.
  • Mevzuat: 5302 İl Özel İdaresi Kanunu
Video: Köyde ev yapmak için ruhsat nasıl alınır?
YouTube araması → “Köyde ev ruhsatı nasıl alınır?”

🧱 Temel Öncesi Doğrulama

  • Temel kazısı öncesi ikinci kontrol yapılabilir.
  • Bu “iki defa çukur” ifadesinin gerçek karşılığıdır.
  • Not: Bu teknik bir doğrulama, zorunlu bir kural değildir.
Video: Temel kazısı öncesi nelere dikkat edilmeli?
YouTube araması → “Temel kazısı nelere dikkat edilmeli?”

🏗️ İnşaata Başlama

  • Temel kazısı
  • Beton dökümü
  • Yapı denetimi (köylerde sınırlı)
  • Mevzuat: 3194 İmar Kanunu
Video: Köy evi yapım süreci (temelden çatıya)
YouTube araması → “Köy evi yapım süreci”

📄 Yapı Kullanma İzni (İskân)

  • İnşaat bittikten sonra alınır.
  • Köylerde süreç daha basittir – genellikle yapı tamamlandıktan sonra kolayca verilir.
  • Mevzuat: 3194 İmar Kanunu – Madde 30
Video: İskân belgesi (yapı kullanma izni) nedir?
YouTube araması → “İskân belgesi nedir?”
Özet: Tapu → Kote → (Gerekirse) Kontrol Çukuru → Proje → İl Özel İdare Ruhsat → Temel Doğrulama → İnşaat → İskân
🧠 Düşünce Atölyesi: Köylerde yapılaşma süreçleri neden bu kadar katmanlı? Hem çevreyi hem vatandaşı korumak için mi, yoksa bürokrasi mi ağır basıyor?

Köyde ev yapmak isteyenler için en sık sorulan soru: “Taş mı, ahşap mı, prefabrik mi, kerpiç mi?” Aşağıda temel özellikler herkesin anlayacağı dille özetlenmiştir.

🪨 Taş Evler

  • Çok dayanıklıdır, uzun ömürlüdür.
  • Yazın serin, kışın geç soğuyan bir yapısı vardır (ısı kütlesi yüksek).
  • Depremde ağır olduğu için iyi mühendislik gerekir.
  • Bakım ihtiyacı düşüktür.
  • Maliyet genelde orta–yüksek düzeydedir.
  • Ege ve Akdeniz köylerinde sık görülür.
Video: Geleneksel taş köy evleri
YouTube araması → “Taş köy evi”

🪵 Ahşap Evler

  • Hafif olduğu için depremde iyi performans gösterir.
  • Isı yalıtımı iyidir, iç mekân konforu yüksektir.
  • İnşaatı görece hızlıdır.
  • Düzenli bakım (boya, koruyucu malzeme) gerektirir.
  • Karadeniz ve orman köylerinde yaygındır.
Video: Ahşap köy evi yapımı ve yaşam deneyimi
YouTube araması → “Ahşap köy evi”

🧱 Kerpiç Evler

  • Toprak esaslı, çok doğal bir malzemedir.
  • Yazın serin, kışın sıcak tutar; ısı yalıtımı çok iyidir.
  • Depremde mutlaka iyi projelendirme ve güçlendirme ister.
  • Maliyeti düşüktür, yerel işçilikle yapılabilir.
  • İç Anadolu ve Güneydoğu köylerinde geleneksel olarak kullanılır.
Video: Geleneksel kerpiç ev yapımı
YouTube araması → “Kerpiç ev nasıl yapılır?”

🏗️ Prefabrik Evler

  • Kurulumu en hızlı olan ev türüdür.
  • Deprem performansı genelde iyidir (hafif yapı).
  • Maliyeti klasik betonarmeye göre daha düşüktür.
  • Ömrü ve dayanımı malzeme kalitesine bağlıdır.
  • Tüm Türkiye’de yaygınlaşmıştır.
Video: Prefabrik köy evi kurulumu
YouTube araması → “Prefabrik köy evi”
Kısa Rehber: Deprem güvenliği ve hız istiyorsan ahşap ya da prefabrik; geleneksel ve doğal malzeme istiyorsan taş veya kerpiç senin için daha uygun olabilir. Her durumda statik proje ve mühendislik desteği önemlidir.

Köy hayatını özleyenler için dünyadaki kırsal ev tipleri ilham verici olabilir. Aşağıda Japonya, Kanada, Norveç ve Türkiye’den genel örnekler yer alıyor.

🇯🇵 Japon Köy Evleri

  • Ahşap iskelet sistemler yaygındır.
  • Depreme dayanıklı, esnek yapılar tercih edilir.
  • Geniş saçaklar, kayar kapılar, doğa ile uyum önemlidir.
  • İç mekânlar sade, minimalist ve fonksiyoneldir.
Video: Japanese rural house tour
YouTube araması → “Japanese rural house tour”

🇨🇦 Kanada Kırsal Evleri

  • Kalın ahşap kütük (log house) yapılar yaygındır.
  • Çok soğuk iklim için güçlü ısı yalıtımı vardır.
  • Büyük pencereler ve manzara odaklı tasarım sık görülür.
  • Modern ve rustik tarz sıkça birleşir.
Video: Canadian log cabin life
YouTube araması → “Canadian log cabin”

🇳🇴 Norveç Dağ/Kır Evleri

  • Çim kaplı çatılar ve ahşap ağırlıklı yapılar yaygındır.
  • Enerji verimliliği ve yalıtım çok önemlidir.
  • Soğuk iklime uygun kompakt ve sıcak iç mekânlar tasarlanır.
Video: Norwegian mountain cabin
YouTube araması → “Norwegian mountain cabin”

🇹🇷 Türkiye Köy Evleri

  • Bölgeye göre taş, ahşap, kerpiç, betonarme karışık kullanılır.
  • Avlu, hayat (üstü kapalı açık alan) ve gölgelik kültürü yaygındır.
  • İklime göre duvar kalınlığı ve pencere boyutları değişir.
Video: Türkiye’de geleneksel köy evleri
YouTube araması → “Geleneksel köy evi Türkiye”
🧠 Düşünce Atölyesi: Kendi köy evini tasarlarken, sadece malzeme ve maliyet değil, iklim, deprem riski ve günlük yaşam alışkanlıklarını da hesaba katmak sana nasıl bir fark yaratır?

Bu bölüm, köyde ev yapmak isteyenlerin en sık sorduğu soruları sade ve doğru şekilde cevaplıyor.

Köyde ruhsatsız ev yapılır mı?

Hayır. Köy yerleşik alanı içinde bile yapı ruhsatı zorunludur. Ruhsatsız yapı kaçak sayılır ve cezası vardır.

Prefabrik ev için ruhsat gerekir mi?

Evet. Prefabrik olsa da yapı ruhsatı alınması gerekir. Bazı illerde süreç daha hızlı olabilir ama ruhsat şarttır.

Ahır / depo için de proje şart mı?

Evet. Küçük yapılar için proje sade olabilir ama mimari proje ve ruhsat genelde istenir.

Köy yerleşik alanı dışındaysa ev yapılabilir mi?

Evet, ama daha fazla izin gerekir. Tarım İl Müdürlüğü onayı ve İl Özel İdare ruhsatı şarttır.

Elektrik–su aboneliği nasıl alınır?

Ruhsat aldıktan sonra elektrik ve su şirketlerine başvurulur. Köylerde süreç genelde kolaydır.

Tarla vasfındaki yere ev yapılır mı?

Hayır, doğrudan yapılamaz. Tarla vasfı değişmeden veya özel izin alınmadan yapı ruhsatı verilmez.

Muhtarlıktan izin yeterli mi?

Hayır. Muhtar onayı yardımcı olur ama resmi ruhsat İl Özel İdare'den alınır.

Yanlış Bilinenler:
• “Köyde ruhsat gerekmez” → ❌ Yanlış
• “Muhtar izin verirse yeter” → ❌ Yanlış
• “Prefabrik ev için proje gerekmez” → ❌ Yanlış
🧠 Düşünce Atölyesi: Yanlış bilinen bu bilgiler nereden çıkıyor? Deneyim mi, kulaktan dolma mı?

Bu bölüm, köyde ev yapmayı düşünenler için rehberin farklı kısımlarına hızlı erişim sağlayan basit bir “yol işaretleri” alanıdır.

Mevzuat Kaynakları:
  • 3194 Sayılı İmar Kanunu
  • Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği
  • Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY2018)
  • 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu

Deprem yönetmeliği bir bürokrasi değil, can güvenliği belgesidir.

Comments

Post a Comment