🚗 Yolun Sesi: Erciyes’in Gölgesinde Üç Kuşak
Yolun Sesi: Erciyes'in Gölgesinde Üç Kuşak
Kişisel Gözlem · Bilimsel Perspektif · Prof. Dr. Ali Osman Öncel
Yolun Sesi: Erciyes'in Gölgesinde Üç Kuşak
Yusuf'un sesi arkadan geldi, heyecanla: "Baba, on yedi şehir görmüşüz." Sayıyı söylerken gözlerinde, kitaplardan değil yoldan öğrenilmiş bir parıltı vardı. O an anladım ki coğrafya, sınıfın dört duvarı arasında değil, tekerleğin altında dönen asfaltta öğreniliyordu.
Yol, Bir Öğretmendir
Çocukluğumuz sokakta geçti, dağların gölgesinde, yolun tozunda. Bugünün çocukları ise apartman duvarları arasında büyüyor; okul-servis-ev üçgenine sıkışmış, yolun kendisini bir öğretmen olarak tanıma fırsatı bulamadan. Seyahat eden sıhhat bulur derler eskiler; ben buna inanıyorum, çünkü Yusuf'un ata yurdu Develi'ye on sekiz yaşında ilk adımını attığında gördüğüm şey, hiçbir ders kitabının veremeyeceği bir aidiyet duygusuydu.
"Ağaç değilsin, bulunduğun yerden memnun değilsen hareket et."
Bu söz bana hep yolculuğun özünü hatırlatır: hareket, sadece mesafe kat etmek değil, kendini ve köklerini yeniden keşfetmektir.
Direksiyonun Başındaki Lider
Üç kuşak — dede, baba, torun — aynı arabada, aynı yolda. Direksiyonun başında biraderim vardı; yolun ritmini o belirledi, güveni o taşıdı. Yorulduğunda tek cümlesi yeterdi: "Geç direksiyona." O cümlede paylaşılan sadece bir görev değil, bir yolculuğun omurgasıydı.
Babam, ileri yaşının ağırlığını arkada bırakıp bizimle geldi. Üç kuşak aynı çayı paylaştı, aynı sofrada oturdu. Bu yolculuk kilometreleri değil, nesillerin kalp atışlarını birleştirdi.
Erciyes'in Diliyle Konuşmak
Zirveye gözümü diktim. Ortadaki yükselti hafifçe sola kaymış, arkasındaki daha da sola — jeomorfologların diri fayları okuduğu işte bu kayma çizgileriydi. Sol yanal atımlı Erciyes Fayı, eski adıyla Ecemiş Fayı, yeryüzünün belleğinde sakladığı bir hareketi gösteriyordu. Fuji, Etna, Kilimanjaro gibi Erciyes de hem volkanik hem tektonik süreçlerin kesiştiği bir laboratuvardı; Anadolu mikrolevhasının iç deformasyonunu okumak için eşsiz bir sayfa.
Bu dağın eteğinde bir ata yurdu olması, sadece coğrafi bir tesadüf değil; kültürün, tarihin ve geleceğin aynı toprakta iç içe geçtiği bir mirastı.
Yerin Beş Kat Altında Bir Şehir
Nevşehir'de yerin beş kat altına indiğimde şaşkınlığım büyüktü. İnsanlar yeryüzünde güvende hissetmeyince, çareyi toprağın derinliklerinde bulmuşlardı. Derinkuyu yirmi bin kişiye barınak olmuş; Kaymaklı'nın yatay genişliği, Özkonak'ın havalandırma mühendisliği, Mazı'nın stratejik küçüklüğü — hepsi insan zekâsının hayatta kalma güdüsüyle birleştiği anların taş üzerindeki imzasıydı.
Rehbersiz bir grupla girseydim kaybolabilirdim; çıkış oklarının, hatta acil durum butonlarının eksikliği, bu eşsiz mirasın sürdürülebilirliği için küçük ama gerekli bir uyarıydı.
Havuç Politikası: Bir Yaz, Yirmi Sekiz Kitap
Babam reformu sözle değil, uygulamayla gösterdi. Bir yaz boyunca bana yirmi sekiz cilt kitap okuttu; her birini anlattırarak hem okuma alışkanlığını hem anlatma becerimi şekillendirdi. Davranış psikolojisinin diliyle bu, pozitif pekiştirmeydi — çocuk okuma davranışını ödülle ilişkilendirir, zamanla ödül olmasa da alışkanlık kalıcılaşır. Küçük bir maliyetle büyük bir kültürel kazanım.
Sofrada Bereket, Yol Kenarında Hakikat
Çardak Restaurant'ta kelle paça içtik, babam yalnızca çorbayı pas geçti. Yengemizin adı Elif olunca, yol kenarındaki bir duvar yazısı gözümüze çarptı: "Elif, hakikatin hançeridir." O an anladım — eğer hançer olacaksak, hep hakikatin hançeri olmalıydık.
Sonsöz: Resmin Ruhu
Bir fotoğraf, açıklamasız bırakıldığında eksik kalır. Dalında kirazı koparıp yemek, ağaca dokunmak, doğadan kopmuş bir kentlinin özlemini dindirmektir. Bu yolculuk bana şunu öğretti: gerçek reform kitapların sayfalarında değil, bir çocuğun gözünde parlayan merakta, bir dedenin yanında geçirilen yazda, direksiyonun başında öğrenilen bir derste başlar.
Comments
Post a Comment