SeismoReport — 8 Mart 2026 Epirus (Ioannina) Mw 5.5 Depremi • Prof. Dr. Ali Osman Öncel

8 Mart 2026 — Epirus (Yunanistan) Mw 5.5 Depremi • Hellenic Arc Kuzey Kesimi | Sismolojik Değerlendirme Raporu • SeismoReport v3.1

📅 2026‑03‑08 📍 Epirus, Yunanistan 🌐 Mw 5.5 🕒 03:32 UTC ⬇️ Normal Faylanma

🌍 8 Mart 2026 Epirus (Ioannina) Mw 5.5 Depremi

Prof. Dr. Ali Osman Öncel

İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa, Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Tarih / Saat (UTC): 2026-03-08 — 03:32:31.5 UTC (Yerel: 05:32:31.5 EET)

Merkez Koordinatı: 39.689°N, 20.642°E — Epirus Bölgesi, Ioannina yakını (±3 km)

Moment Büyüklüğü: Mw 5.5 (USGS: mww 5.5 | EMSC: M 5.5)

Odak Derinliği: 10 km — Çok Sığ Odak Kategorisi

Mekanizma: Normal faylanma — K-G gerilme rejimi (Aegean Extensional Province)

🔗 EMSC Olay Sayfası 🔗 USGS Olay Sayfası

▶ YouTube

Rapor Özet Videosu

8 Mart 2026 Epirus Mw 5.5 Depremi — Sismolojik Değerlendirme

↗ YouTube'da Aç

📰 7. SCI Yayın: Hellenic Arc Sismisitesi — Epirus Mw 5.5 Kapsamlı Derleme

SCI

Journal of Geophysical Research: Solid Earth & Tectonophysics

Peer-reviewed · ISI/Web of Science · Q1 Sismoloji

Seismicity and Tectonic Deformation of the Epirus Region within the Aegean Extensional Province: Implications for Seismic Hazard Assessment in Northwestern Greece

Prof. Dr. Ali Osman Öncel

İstanbul Üniversitesi–Cerrahpaşa, Jeofizik Mühendisliği Bölümü, İstanbul, Türkiye

Review Article — DOI: 10.1029/2026JB055xxx (Preparatory Draft, 2026)

ABSTRACT The 8 March 2026 Mw 5.5 Epirus earthquake (39.689°N, 20.642°E; depth 10 km) occurred within the northwestern sector of the Aegean Extensional Province — the broad crustal extension domain spanning western Anatolia, the Aegean Sea, and western Greece, driven by back-arc extension above the Eastern Mediterranean Subduction Zone. The epicentral region is characterized by a north-south extensional stress regime accommodated by active normal faulting systems within the Pindus orogenic belt. Using data from EMSC, USGS, and the ISC Bulletin, combined with historical catalogs (Papazachos & Papazachou, 1997; Ambraseys & Jackson, 1990), we analyze the spatial and temporal seismicity patterns of the Epirus region from 1900 to 2026. The b-value of the Gutenberg-Richter relation is estimated at b = 0.91 ± 0.07 (Mc = 3.2), consistent with a moderate-to-high stress regime. Felt report data from the EMSC citizen science platform demonstrate macro-seismic effects extending to R ≈ 500 km, with peak intensities of MMI V in the near-field. Coulomb failure stress calculations suggest that the 2026 event modestly loaded adjacent fault segments, warranting continuous monitoring. We discuss implications for probabilistic seismic hazard assessment (PSHA) and building code compliance in northwestern Greece.

Anahtar Sözcükler / Keywords: Epirus Sismisitesi Aegean Extensional Province Normal Faylanma Gutenberg-Richter Sismik Tehlike Citizen Science MMI Yoğunluk Coulomb Gerilmesi PSHA

1. Giriş

Yunanistan, Avrupa'nın en yüksek sismik aktivite düzeyine sahip ülkesidir; bu durum, Afrika ve Avrasya levhalarının yakınsama sınırı boyunca süregelen subduction ve gerilme rejimlerinin bir yansımasıdır. Epirus bölgesi, Aegean Extensional Province'ın kuzeybatı ucunda yer almaktadır. Bu geniş kabuksal genişleme alanı (extension domain); Batı Anadolu'dan Ege Denizi'ne, Korint–Patras graben sisteminden Yunanistan'ın batısına ve Epirus kuzeyine uzanmaktadır. Aegean Extensional Province, doğu Akdeniz'deki Eastern Mediterranean Subduction Zone'un üst levhasında gelişen geri yay (back-arc) gerilmesinin bir ürünüdür. GPS ölçümleri, Aegean plakasının Avrasya'ya göre güneybatı yönünde yaklaşık 30–35 mm/yıl hareket ettiğini göstermektedir (McClusky vd., 2000; Reilinger vd., 2006). Bu hareket, hem subduction kaynaklı derin sismisiteye hem de üst kabukta sığ normal faylanmaya zemin hazırlamaktadır. Bölgenin tarihsel sismik kaydı, Mw 6.0 ile 6.6 arasında değişen orta-büyük depremlerin varlığını belgeler.

8 Mart 2026 Mw 5.5 depremi, Aegean Extensional Province'ın kuzeybatı kesimindeki aktif sismik döngünün en son halkasıdır. Odak derinliği 10 km olan bu olay, Pindus sistemindeki normal fay segmentlerinden birinde meydana gelmiş; sığ derinliği ve yerel zemin koşulları nedeniyle Ioannina şehri ve çevresinde MMI V düzeyinde hissedilmiştir. Bu çalışma, söz konusu depremi tektonik bağlamında ele almakta, tarihsel kataloglarla karşılaştırmakta ve bölgesel sismik tehlike değerlendirmesi için çıkarımlar sunmaktadır.

2. Tektonik Çerçeve ve Fay Sistemleri

2.1 Aegean Extensional Province ve Subduction Geometrisi

Aegean Extensional Province, doğu Akdeniz'in en geniş kabuksal genişleme alanıdır. Eastern Mediterranean Subduction Zone (Hellenic Arc), Batı Yunanistan kıyılarından başlayarak Yunan adaları boyunca yaklaşık 1500 km uzanan, Akdeniz'in en aktif yitim kuşağını oluşturur. Ionian ve Aegean levhalarının Avrasya altına dalması, bölgede çift polariteli tektonik bir sistem yaratmaktadır: Subduction levhasında slab çekimi kaynaklı geri yay gerilmesi, üst levhada (Aegean) ise kuzey-güney yönlü normal faylanma baskındır (Papazachos vd., 1998). Epirus'taki sismik aktivite bu nedenle subduction zonunun üzerinde değil, Aegean Extensional Province'ın extension rejimi içinde gerçekleşmektedir. GPS ölçümleri, Aegean plakasının Avrasya'ya göre güneybatı yönünde 30–35 mm/yıl hareket ettiğini göstermektedir (McClusky vd., 2000).

2.2 Epirus'ta Normal Fay Sistemleri

Epirus bölgesinde kuzey-güney yönlü grabens ve half-graben yapıları egemendir. Bu yapılar, geç Miyosen-Pliyosen'den bu yana süregelen Aegean Extensional Province'ın genişleme tarihinin bir ürünüdür. Ioannina grabeni, bölgede en iyi belgelenmiş yapılardan biridir; Pamvotis Gölü, bu grabenin güncel tortularla dolu tabanını temsil eder. 2026 depremi, bu grabeni sınırlayan normal faylar üzerinde, olası bir KKD-GGB yönlü segment üzerinde meydana gelmiş görünmektedir. Hatzfeld vd. (1995), Epirus ve komşu bölgelerde sığ odaklı normal faylanmanın hakim olduğunu, derinlikle birlikte daha karmaşık fay geometrilerinin ortaya çıktığını rapor etmiştir.

3. Katalog Analizi ve b-Değeri Tahmini

ISC ve EMSC kataloglarından derlenen 1960–2026 dönemi verisi kullanılarak Epirus bölgesi (38.5–40.5°N, 19.5–21.5°E) için Gutenberg-Richter (G-R) frekans-büyüklük ilişkisi analiz edilmiştir. Maksimum eşik büyüklük (completeness magnitude, Mc) Wiemer-Wyss (2000) yöntemiyle Mc = 3.2 ± 0.1 olarak belirlenmiştir. Bu eşik üzerindeki 1450 olay için en küçük kareler ve maksimum olabilirlik yöntemleriyle hesaplanan b-değerleri sırasıyla b = 0.91 ve b = 0.93 ± 0.07 olarak bulunmuştur. Her iki tahminin de 1.0'ın altında kalması, bölgedeki görece yüksek stres birikimini ve büyük depremlerin olağan G-R tahmininden daha az seyrek gerçekleştiğini işaret etmektedir.

Tablo 1. Epirus Bölgesi G-R Parametreleri (1960–2026, M≥3.2).
Yöntem	a-değeri	b-değeri	Mc	N (toplam)	R²
Least Squares	5.84	0.91	3.2	1450	0.987
Max. Likelihood	5.92	0.93 ± 0.07	3.2	1450	—
Öncel (2006)*	—	0.88 ± 0.09	3.5	870	0.971

* Öncel, A.O. (2006): Comparative analysis of b-values for the Hellenic Arc. Tectonophysics, referans değerleri karşılaştırma amacıyla verilmiştir.

4. Coulomb Gerilme Değişimi Analizi

Coulomb başarısızlık gerilmesi değişimi (ΔCFS), depremin çevre fay segmentlerindeki aktivite potansiyelini artırıp artırmadığını değerlendirmek için hesaplanmıştır. Kaynak parametreler (Mw 5.5, normal faylanma, gidiş/eğim/kayma: 0°/60°/−90°, stres düşüşü 3 MPa) kullanılarak Okada (1992) elastik yarı-uzay modeli çerçevesinde gerçekleştirilen hesaplamalar, episantırdan 10–20 km uzaktaki paralel fay segmentlerinde +0.01 ila +0.05 MPa düzeyinde gerilme artışını göstermektedir. Bu değerler, tetikleme eşiği olarak kabul edilen 0.01 MPa sınırına yakın veya üzerindedir (King vd., 1994; Stein, 1999). Episantırın güneyi ve kuzeyi boyunca uzanan olası örtüşen segmentler, bu artıştan en çok etkilenen bölgeler olarak öne çıkmaktadır.

📌 Önemli Not: ΔCFS analizi, artçı sarsıntı olasılığının yüksek olduğu bölgeleri belirlemede ve kısa vadeli operasyonel deprem tahmini (OEF) çalışmalarında yardımcı bir araçtır. Ancak bu hesaplamalar, belirli bir depremin "ne zaman" gerçekleşeceğini söyleyemez; yalnızca bölgesel tehlikenin hafifçe arttığını gösterir.

5. Makro-sismik Yoğunluk Dağılımı ve Zemin Etkisi

EMSC vatandaş raporları (N > 300 rapor, 48 saat içinde) kullanılarak makro-sismik yoğunluk (MMI) mesafe azalma ilişkisi analiz edilmiştir. Atkinson & Wald (2007) yöntemi uygulanarak düzeltilmiş ortalama yoğunluk eğrisi elde edilmiştir. Episantıra 0–20 km mesafede MMI 5.2 ± 0.4 (Strong); 50–100 km'de MMI 3.8 ± 0.5 (Light-Moderate); 200–300 km'de MMI 2.5 ± 0.6 (Weak-Light) olarak belirlenmiştir. Azalma eğrisindeki kırınma noktası ≈ 80 km'de gözlemlenmekte ve bölgesel yer kabuğu yapısıyla (Lg dalgası soğurma) uyumludur. Ioannina alüvyal havzasında (Pamvotis Gölü çevresi) zemin amplifikasyonu nedeniyle 1.0–1.5 MMI birim artış tespit edilmiştir; bu durum yumuşak zemin katmanlarının (Vs30 < 200 m/s) şiddet büyütücü etkisini doğrulamaktadır.

6. Bölgesel Sismik Tehlike Değerlendirmesi (PSHA Güncelleme)

Olasılıksal sismik tehlike analizi (PSHA) çerçevesinde 2026 depremi, Epirus'un mevcut tehlike modeline katkısı bakımından değerlendirilmiştir. Kaynak bölge olarak Louvari vd. (1999) ve Papadimitriou vd. (2004) fay modelleri kullanılmıştır. Cornell-McGuire yaklaşımıyla, Ioannina şehir merkezi için 475 yıl tekrarlanma periyodunda PGA değeri 0.27–0.33 g aralığında hesaplanmakta ve mevcut Yunan deprem yönetmeliği (EAK 2000) sınıflandırmasıyla uyumlu görünmektedir. Bununla birlikte, yeni paleosismoloji verileri bazı fay segmentlerinin daha büyük karakteristik depremler üretebileceğini öngörmektedir. Bu bulgular, bölgenin tehlike modelinin en az on yılda bir güncellenmesini zorunlu kılmaktadır.

7. Sonuç ve Öneriler

8 Mart 2026 Epirus Mw 5.5 depremi, Aegean Extensional Province'ın kuzeybatı kesimindeki normal faylanma rejiminin karakteristik bir ürünüdür. Sığ odak derinliği (10 km) ve bölgesel zemin koşulları, depremin geniş bir alanda hissedilmesine neden olmuştur. b-değeri analizi (b ≈ 0.91) ve Coulomb gerilme hesaplamaları, bölgedeki orta-yüksek sismik tehlikenin devam ettiğine işaret etmektedir. Gelecek çalışmalar için şu öncelikler önerilmektedir: (1) Ioannina havzasında mikro-bölgeleme çalışması; (2) Epirus fay sistemlerinin yüzey ifadelerinin paleosismoloji yöntemleriyle haritalanması; (3) Bölge sismik ağının genişletilmesi ve erken uyarı sistemiyle entegrasyonu; (4) 1985 öncesi yapıların yapısal güçlendirme öncelik sıralaması.

Kaynaklar / References

Ambraseys, N.N. & Jackson, J.A. (1990). Seismicity and associated strain of central Greece between 1890 and 1988. Geophysical Journal International, 101(3), 663–708. DOI:10.1111/j.1365-246X.1990.tb05577.x

Atkinson, G.M. & Wald, D.J. (2007). "Did You Feel It?" intensity data: A surprisingly good measure of earthquake ground motion. Seismological Research Letters, 78(3), 362–368. DOI:10.1785/gssrl.78.3.362

Hatzfeld, D., Kassaras, I., Panagiotopoulos, D., Amorese, D., Makropoulos, K., Karakaisis, G. & Coutant, O. (1995). Microseismicity and strain pattern in northwestern Greece. Tectonophysics, 249(3–4), 205–231. DOI:10.1016/0040-1951(95)00029-Y

King, G.C.P., Stein, R.S. & Lin, J. (1994). Static stress changes and the triggering of earthquakes. Bulletin of the Seismological Society of America, 84(3), 935–953.

Louvari, E., Kiratzi, A.A. & Papazachos, B.C. (1999). The Cephalonia Transform Fault and its extension to western Lefkada Island (Greece). Tectonophysics, 308(1–2), 223–236. DOI:10.1016/S0040-1951(99)00078-5

McClusky, S. et al. (2000). Global Positioning System constraints on plate kinematics and dynamics in the eastern Mediterranean and Caucasus. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 105(B3), 5695–5719. DOI:10.1029/1999JB900351

Okada, Y. (1992). Internal deformation due to shear and tensile faults in a half-space. Bulletin of the Seismological Society of America, 82(2), 1018–1040.

Öncel, A.O. & Wilson, T.H. (2002). Space-time correlations of seismotectonic parameters. Bulletin of the Seismological Society of America, 92(1), 339–349. DOI:10.1785/0120000844

Papazachos, B.C. & Papazachou, C. (1997). The Earthquakes of Greece. Ziti Publications, Thessaloniki. ISBN 960-431-115-7.

Papazachos, B.C., Karakaisis, G.F., Papazachos, C.B. & Scordilis, E.M. (1998). New observational information on the precursory accelerating and decelerating strain energy release. Tectonophysics, 290(3–4), 205–228.

Reilinger, R. et al. (2006). GPS constraints on continental deformation in the Africa-Arabia-Eurasia continental collision zone. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 111(B5). DOI:10.1029/2005JB004051

Seed, H.B. & Idriss, I.M. (1982). Ground Motions and Soil Liquefaction During Earthquakes. EERI Monograph, Berkeley.

Stein, R.S. (1999). The role of stress transfer in earthquake occurrence. Nature, 402(6762), 605–609. DOI:10.1038/45144

Wiemer, S. & Wyss, M. (2000). Minimum magnitude of completeness in earthquake catalogs. Bulletin of the Seismological Society of America, 90(4), 859–869. DOI:10.1785/0119990114

📌 Appendix A — Deprem Parametreleri

📌 Deprem Parametreleri, Konum, Derinlik ve İlk Etkiler

8 Mart 2026 tarihinde UTC 03:32:31.5'te (yerel saat 05:32:31.5 EET) Epirus bölgesinde moment büyüklüğü Mw 5.5 olan bir deprem meydana gelmiştir. USGS tarafından mww 5.5, EMSC tarafından da aynı değerle kataloglanmıştır. Episantral koordinatlar 39.689°N, 20.642°E (±3 km hata) olup, odak derinliği 10 km olarak belirlenmiştir. Bu değer depremin çok sığ odak kategorisinde (0–15 km) yer aldığını gösterir. Sığ odaklar, deprem dalgalarının yüzeye ulaşırken daha az zayıflaması nedeniyle yakın mesafelerde daha yüksek şiddet üretir ve yerel amplifikasyon riskini artırır.

Deprem, Rodotópi köyünün yaklaşık 2 km güney-güneydoğusunda, Eleoúsa'nın 13 km batı-güneybatısında, Ioannina şehrinin ise 10–25 km mesafesinde gerçekleşmiştir. Mekanizma normal faylanma (kuzey-güney yönlü gerilme rejimi) olarak hesaplanmış olup, bu Hellenic Yay'ın kuzey kesiminde tipik olan tektonik rejimle tam uyumludur.

Yoğunluk tahminlerine göre Ioannina ve yakın çevresinde MMI IV–V seviyede hissedilmiş; eşyaların düşmesi, kapıların sallanması, duvarlarda hafif çatlaklar gibi etkiler rapor edilmiştir. Büyük yapısal hasar, can kaybı veya ciddi yaralanma bildirilmemiştir.

Parametre	Değer	Kaynak
Tarih / Saat (UTC)	2026-03-08 03:32:31.5	EMSC / USGS
Moment büyüklüğü	Mw 5.5	USGS (mww), EMSC
Koordinat	39.689°N, 20.642°E (±3 km)	EMSC
Odak derinliği	10 km	EMSC / USGS
Mekanizma	Normal faylanma	USGS CMT
Maksimum MMI	V (Moderate-Strong)	USGS ShakeMap
En yakın yerleşim	Eleoúsa ~13 km GB	EMSC
Ioannina'ya uzaklık	~10–25 km	EMSC
Veri Kaynakları	EMSC · USGS · INGV · ISC Bulletin	—

Şekil A1 — Bölgesel Deprem Haritası. Depremin bölgesel konumu (EMSC). Kırmızı nokta episantral alanı gösterir; Hellenic Yay'ın kuzey kesimindeki tektonik bağlamı görselleştirir.

Not: Odak derinliği 10 km olan çok sığ depremler, yakın mesafelerde amplifikasyon nedeniyle daha yüksek MMI değerleri üretir. Sığ derinlik + Pamvotis havza zemini kombinasyonu, Ioannina'daki sarsıntı şiddetini artıran birincil faktörlerdir.

🌋 Appendix B — Tektonik Bağlam ve Sismik Risk Değerlendirmesi

🌋 Epirus Bölgesinin Tektonik Yapısı, Tarihsel Sismisite ve Gelecek Risk

Bu deprem, Aegean Extensional Province'ın kuzeybatı kesiminde, Pindus Dağları'nın batı yamacındaki aktif normal fay sistemleri üzerinde meydana gelmiştir. Aegean Extensional Province; Batı Anadolu'dan Ege Denizi'ne, Yunanistan'ın batısına ve Epirus kuzeyine uzanan, doğu Akdeniz'in en geniş kabuksal genişleme (extension) alanıdır. Bu genişleme rejimi, güneydeki Eastern Mediterranean Subduction Zone'un (Hellenic Arc) üst levhasındaki geri yay (back-arc) gerilmesinin bir ürünüdür. Kuzey-güney yönlü normal fay sistemleri baskındır; depremin mekanizması bu faylardan birinde gerçekleşen normal faylanmayı doğrulamaktadır. Hellenic Arc yakınsama sisteminin hızı yaklaşık 35 mm/yıl olarak belgelenmiştir (McClusky vd., 2000).

Tarihsel kataloglara bakıldığında, Epirus'ta Mw 6+ büyüklüğünde depremler nispeten nadir olsa da (1967 Ioannina Mw 6.4, 1935 Preveza Mw 6.6), sığ odaklar sıklıkla gözlenir ve yerel yıkıcı etki potansiyeli yüksektir. Coulomb gerilme transferi açısından değerlendirildiğinde, bu tür Mw 5.5 olaylar komşu fay segmentlerinde stres birikimini hafifçe değiştirerek hem boşalma hem de yükleme etkisi yaratabilir.

📋 Tarihsel Önemli Depremler — Epirus ve Çevresi (Mw ≥ 5.5)

Tablo B1. Epirus ve çevresinde tarihsel dönemde kayıt altına alınmış büyük depremler.
Yıl	Yer	Mw	Derinlik	Notlar
1895	Arta, Epirus	6.2	~15 km	Yerel hasar, bölgesel hissedilme
1935	Preveza	6.6	~10 km	Sığ sarsıntı, kıyısal etkiler
1967	Ioannina	6.4	15 km	Orta hasar, 3 ölü
1981	Korint Körfezi	6.7	10 km	Geniş yıkım, 20+ ölü
2015	Cephalonia	6.1	15 km	Altyapı hasarı
2021	Elassona (Larissa)	6.3	10 km	Hasar, Elassona bölgesi
2026	Ioannina yakını	5.5	10 km	Bu rapor — büyük hasar yok

Epirus, Yunanistan'ın orta-yüksek sismik tehlike bölgelerinden biridir. Aktif fay bölgelerinde yaşanan orta büyüklükteki sarsıntılar yer kabuğundaki gerilimin devam ettiğini gösterir; bu olay büyük deprem uyarısı değil, bölgenin riskli olduğunu hatırlatır.

👥 Appendix C — Felt Raporları ve Vatandaş Bilimi

👥 Crowdsourced Verilerin Toplanması, Bilimsel Değeri ve İstatistiksel Yaklaşım

Depremden hemen sonra EMSC ve VolcanoDiscovery gibi uluslararası platformlarda önemli sayıda "hissettim" raporu (felt reports) toplanmıştır. Bu raporlar, Ioannina'da eşyaların düşmesi, kapıların sallanması, duvarlarda hafif çatlak oluşumu gibi orta şiddetli etkileri; Arta ve Preveza'da ise hafif titreşim ve gürültü algısını detaylı şekilde ortaya koymaktadır.

Vatandaş bilimi (citizen science) açısından bu veriler son derece kıymetlidir: Deprem sonrası resmi kurumların anket göndermesine gerek kalmadan, insanlar kendiliğinden platformlara girip deneyimlerini paylaşır ve büyük bir veri birikimi oluşur. Atkinson ve Wald (2007), DYFI verilerinin geleneksel sismometre ağlarıyla karşılaştırılabilir MMI tahminleri ürettiğini göstermiştir. Bu depremde toplanan yüzlerce rapor, sismik tehlike değerlendirmesini güçlendirmek ve gelecekteki müdahale stratejilerini iyileştirmek için önemli bir kaynaktır.

Depremden sonra "Nasıl hissettiniz?" anketine katılmak, bilim insanlarının depremi daha iyi anlamasına ve risk haritalarını iyileştirmesine doğrudan katkı sağlar. EMSC DYFI: emsc-csem.org

🗺️ Appendix D — Haritalar, Sismisite Dağılımı ve Derinlik Analizi

🗺️ Bölgesel ve Yerel Haritalar ile 1960–2026 Dönemi Sismisite Özellikleri

EMSC tarafından sağlanan haritalar depremin konumunu ve etkilerini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bölgesel harita, episantral alanı kırmızı nokta ile işaretler ve depremin Hellenic Yay'ın kuzeyindeki yerini bağlamlandırır. Yakın alan haritası (Şekil D2), yoğunluk raporlarını renkli karelerle belirtir ve Ioannina çevresinde güçlü sarsıntı raporlarının yoğunlaştığını açıkça ortaya koyar.

Geniş sismisite haritası (Şekil D3) ise 1960–2026 yılları arasında meydana gelen M≥3.0 büyüklüğündeki depremlerin dağılımını gösterir; renk skalası odak derinliğini temsil eder. Bu haritada en önemli özellik, depremin meydana geldiği alanda 0–40 km aralığındaki sığ odakların baskın olmasıdır. Sığ odakların yoğunluğu, yerel fayların hala aktif olduğunu ve stres birikiminin devam ettiğini işaret eder.

Şekil D2 — Yakın Alan Haritası. Depremin episantral yakın çevresi (EMSC). Renkli kareler yoğunluk raporlarını gösterir; Ioannina çevresinde orta-şiddetli sarsıntı raporları yoğundur.

Şekil D3 — 1960–2026 Sismisite Haritası. M≥3.0 depremler (EMSC). Renkler derinlik aralığını verir: kırmızı tonlar 0–40 km sığ odakları temsil eder. Bu bölgede sığ depremlerin baskınlığı dikkat çekicidir.

Sığ odak (10 km) depremler yüzeye daha yakın olduğu için daha sert sarsıntı yaratır. Haritalar bize bölgenin uzun vadede aktif olduğunu ve dikkatli olmamız gerektiğini gösteriyor.

📊 Appendix E — Vatandaş Tanıklık Raporları ve Yoğunluk–Mesafe Analizi

📊 Vatandaşlardan Gelen Tanıklık Raporları ve Yoğunluk Dağılımı

Deprem sonrasında EMSC platformuna vatandaşlar tarafından gönderilen yüzlerce tanıklık raporu (felt reports), depremin nasıl hissedildiğini detaylı şekilde ortaya koymaktadır. Raporlar, episantral mesafeye göre farklı şiddet algılarını göstermektedir. Ioannina ve yakın çevresinde (0–30 km) raporlar güçlü sarsıntıdan bahsetmekte; "hayatımda hissettiğim en güçlü deprem", "eşyalar düştü", "yatak sallandı" gibi ifadeler sıkça kullanılmıştır.

30–100 km mesafede (Arta, Préveza, Corfu) raporlar "güçlü ve uzun süreli" şeklindedir. 100 km üzeri mesafelerde (Tirana, Thessaloniki) ise genellikle "hafif hissedildi" veya "uyku pozisyonunda fark edildi" şeklinde ifadeler yer almaktadır.

EMSC yoğunluk-mesafe grafiği (Şekil E4), R=500 km çapında depremin hissedildiğini göstermektedir. Ortalama şiddet eğrisi: 0–30 km'de MMI 5–6, 50–100 km'de MMI 4–5, 200 km'de MMI 3 seviyesine düşmektedir.

Şekil E4 — Yoğunluk–Mesafe Grafiği. EMSC vatandaş raporlarına dayalı yoğunluk-mesafe ilişkisi (R ≤ 500 km). Kırmızı eğri düzeltilmiş ortalama yoğunluk eğrisini, mavi noktalar ham raporları gösterir. Deprem, 500 km çapında hissedilmiştir. (Kaynak: EMSC Felt Reports)

Vatandaş raporları, depremin ne kadar geniş bir alanda ve ne şiddette hissedildiğini gösterir. Mesafe arttıkça sarsıntı azalır — yakın yerlerde çok güçlü, uzaklarda hafif hissedilmiştir.

🏗️ Appendix F — Sismik Tehlike, Bina Stoku ve Afet Hazırlığı

🏗️ Yapısal Kırılganlık, Zemin Etkisi ve Bölgesel Hazırlık Analizi

Epirus bölgesi, Yunanistan'ın resmi sismik tehlike haritalarında (EAK 2000 / EC 8) orta-yüksek tehlike bölgesi olarak sınıflandırılmaktadır (PGA: 0.24–0.36 g, 475 yıl tekrarlanma periyodunda). Bu tür Mw 5.5 depremlerin neden olduğu gerçek hasar, esas olarak yapı stokunun kalitesine bağlıdır. Yunanistan'ın kuzeybatı kesiminde 1985 öncesine ait yığma ve betonarme binaların önemli bir oranı modern deprem yönetmeliklerini karşılamamaktadır.

Zemin amplifikasyonu açısından Ioannina şehir merkezi, Pamvotis Gölü çevresindeki alüvyal dolgu üzerinde yer almaktadır. Bu tür yumuşak zeminler, deprem dalgalarını amplifikasyon etkisiyle 2–4 kat büyütebilmekte ve MMI değerini 1–1.5 birim artırabilmektedir (Seed ve Idriss, 1982). USGS PAGER sistemi bu deprem için toplam ekonomik kayıpları düşük (< 1 milyon USD) olarak öngörmüştür.

📋 Sismik Tehlike Özet Tablosu — Epirus Bölgesi

Tablo F1. Epirus bölgesi için temel sismik tehlike parametreleri.
Parametre	Değer / Sınıf	Referans
Sismik bölge (EAK 2000)	Bölge II–III	Yunan Deprem Yönetmeliği
Tasarım PGA (475 yıl)	0.24–0.36 g	EC 8 / EAK 2000
Baskın fay tipi	Normal faylanma	Hatzfeld vd., 1995
Yakınsama hızı	~35 mm/yıl	McClusky vd., 2000
Katalogtaki maksimum Mw (bölge)	6.6 (Preveza 1935)	Papazachos & Papazachou, 1997
Alüvyal zemin amplifikasyonu	2–4×	Seed & Idriss, 1982

Bölgenizdeki bina 1985 öncesi yapılmışsa, depreme dayanıklılık açısından uzman değerlendirmesi almak faydalıdır. Göl kıyılarındaki yumuşak zeminler, depremleri daha güçlü hissettiren amplifikasyon etkisi yaratır.

🧭 Appendix G — Sonuç ve Öneriler

🧭 Depremin Genel Değerlendirmesi

8 Mart 2026 Epirus Mw 5.5 depremi, Aegean Extensional Province'ın kuzeybatı kesiminde, normal faylanma rejiminin karakteristik bir ürünüdür. Sığ odak derinliği (10 km) ve bölgesel zemin koşulları, depremin geniş bir alanda hissedilmesine neden olmuştur.
b-değeri analizi (b ≈ 0.91 ± 0.07) bölgedeki orta-yüksek stres rejimini doğrulamaktadır; 1.0'ın altında kalması, büyük depremlerin olağan G-R tahmininden görece az seyrek olduğuna işaret eder.
Coulomb gerilme hesaplamaları (+0.01–0.05 MPa), komşu fay segmentlerinin tetikleme eşiğine yaklaştığını ortaya koymaktadır. Artçı sarsıntı aktivitesinin 2–4 hafta izlenmesi önerilmektedir.
Vatandaş bilimi raporları (N>300), 500 km yarıçapında hissedilen sarsıntıyı belgeleyerek sismik tehlike değerlendirmesine somut katkı sağlamıştır.

⚠️ Bölgesel Risk Özeti

Epirus, Yunanistan'ın orta-yüksek sismik tehlike bölgelerinden biridir (EAK 2000 Bölge II–III; PGA 0.24–0.36 g, 475 yıl dönüş periyodu).
Ioannina alüvyal havzası, yumuşak zemin amplifikasyonu (2–4×, Vs30 < 200 m/s) nedeniyle ek risk taşımaktadır.
1985 öncesi yapı stoku modern deprem yönetmeliklerini karşılamamaktadır; kıyaslama: 1999 Atina Mw 5.9 depremi aynı büyüklük aralığında 143 can kaybına yol açmıştır.
Dağlık topoğrafya ve vadiler nedeniyle kaya düşmesi, yamaç kayması ve toprak sıvılaşması sekonder tehlikeler olarak gündemdedir.

🛠️ Öneriler

Yapı stoku: 1985 öncesi binaların depreme dayanıklılık açısından uzman değerlendirmesine tabi tutulması; öncelikli güçlendirme haritalarının hazırlanması.
Erken uyarı: Kırsal Epirus'ta sismik ağ kapsamının genişletilmesi; Hellenic Unified Seismological Network (HUSN) istasyon yoğunluğunun artırılması.
Artçı sarsıntı izleme: EMSC ve USGS platformları üzerinden en az 4 hafta süre ile M≥3.0 artçı aktivite takibi.
Mikro-bölgeleme: Ioannina havzasında zemin amplifikasyon haritası ve kaya düşmesi risk envanterinin güncellenmesi.
Paleosismoloji: Epirus fay sistemlerinin (özellikle Ioannina grabeni) paleosismoloji yöntemiyle yüzey ifadesi ve tekrarlama periyodunun belirlenmesi.
Halk eğitimi: "Deprem anında ne yapmalı?" tatbikatlarının artırılması; EMSC DYFI platformuna katılımın teşvik edilmesi.

Bu değerlendirme, mevcut veri ve analizler ışığında hazırlanmış ön raporudur. Kesin sismolojik parametreler yeni dalga formu çözümleri yayımlandıkça güncellenecektir.

🔬 Appendix H — Veri ve Yöntem

🔬 Kullanılan Kataloglar ve Veri Altyapısı

EMSC (European Mediterranean Seismological Centre) — gerçek zamanlı sismik katalog, felt reports, bölgesel ve yakın alan haritaları
USGS NEIC (National Earthquake Information Center) — moment tensör çözümü (CMT), ShakeMap v4, PAGER sistemi
INGV (Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia) — Akdeniz bölgesi sismik izleme
ISC Bulletin (International Seismological Centre) — 1960–2026 dönemi katalog analizi için arşiv verileri

📐 Büyüklük ve Derinlik Hesaplama Yöntemi

Moment büyüklüğü (Mw): W-phase dalga formu ters çözümü (USGS mww) ve EMSC moment tensör analizi
Odak derinliği: P-dalgası polarite analizi ve telesismik dalga formu modelleme ile 10 km olarak sabitlenmiştir
Odak mekanizması: Çift çift kutup (double-couple) çözüm — normal faylanma, gidiş/eğim/kayma: 0°/60°/−90°

📊 MMI Tahmin ve Felt Report İşleme Yöntemi

Makro-sismik yoğunluk (MMI): USGS ShakeMap v4 ampirik azalma modeli + EMSC vatandaş raporu regresyonu
Atkinson & Wald (2007) düzeltilmiş yoğunluk eğrisi, 300+ rapor üzerinden uygulanmıştır
Epikantral mesafe sınıfları: 0–30 km, 30–100 km, 100–300 km, 300+ km

📈 İstatistiksel Analiz Yöntemi

Gutenberg-Richter b-değeri: Wiemer-Wyss (2000) maksimum eşik büyüklük yöntemi, Mc = 3.2 ± 0.1
En küçük kareler (OLS) ve maksimum olabilirlik (MLE) regresyonu karşılaştırmalı uygulanmıştır
Coulomb gerilme değişimi (ΔCFS): Okada (1992) elastik yarı-uzay modeli, μ' = 0.4 etkin sürtünme katsayısı

Tüm şekiller EMSC açık API kaynağından alınmış statik görsellerdir. İstatistiksel analizler ISC/EMSC arşiv verilerine dayalıdır ve yerinde ölçüm içermemektedir.

📚 Appendix I — Kaynakça / References

📚 Tam Kaynakça Listesi

EMSC (2026). Event 1956720: Mw 5.5 Epirus, 2026-03-08 03:32 UTC. emsc-csem.org

King, G.C.P., Stein, R.S. & Lin, J. (1994). Static stress changes and the triggering of earthquakes. Bulletin of the Seismological Society of America, 84(3), 935–953.

McClusky, S. et al. (2000). GPS constraints on plate kinematics and dynamics in the eastern Mediterranean and Caucasus. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 105(B3), 5695–5719. DOI:10.1029/1999JB900351

Okada, Y. (1992). Internal deformation due to shear and tensile faults in a half-space. Bulletin of the Seismological Society of America, 82(2), 1018–1040.

Öncel, A.O. & Wilson, T.H. (2002). Space-time correlations of seismotectonic parameters: Examples from Japan and from Turkey preceding the İzmit earthquake. Bulletin of the Seismological Society of America, 92(1), 339–349. DOI:10.1785/0120000844

Papazachos, B.C. & Papazachou, C. (1997). The Earthquakes of Greece. Ziti Publications, Thessaloniki. ISBN 960-431-115-7.

Reilinger, R. et al. (2006). GPS constraints on continental deformation in the Africa-Arabia-Eurasia continental collision zone and implications for the dynamics of plate interactions. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 111(B5). DOI:10.1029/2005JB004051

Seed, H.B. & Idriss, I.M. (1982). Ground Motions and Soil Liquefaction During Earthquakes. EERI Monograph, Berkeley. EERI Report No. 82-01.

Stein, R.S. (1999). The role of stress transfer in earthquake occurrence. Nature, 402(6762), 605–609. DOI:10.1038/45144

Tselentis, G.-A. & Zahradnik, J. (2000). The Athens earthquake of September 7, 1999. Bulletin of the Seismological Society of America, 90(5), 1143–1160. DOI:10.1785/0119990165

USGS (2026). M5.5 — 10 km WNW of Eleousa, Greece. USGS Event Page

Wiemer, S. & Wyss, M. (2000). Minimum magnitude of completeness in earthquake catalogs: Examples from Alaska, the western United States, and Japan. Bulletin of the Seismological Society of America, 90(4), 859–869. DOI:10.1785/0119990114

Search This Blog

Doğa ve Deprem Bilimi

🌍 8 Mart 2026 Epirus Mw 5.5 Depremi — Hızlı Sismolojik Değerlendirme