12 modüler fonksiyon + 7 yeni kritik katman (13–19). Deprem bilimi, fay dinamiği, sismik tehlike ve kabuk yapısı araştırmalarında sistematik literatür analizi için tasarlanmış AI destekli akademik workflow. v6.0 yenilikleri: PICO/PRISMA tarama protokolü (Adım 18) + PSHA tehlike entegrasyonu (Adım 19). Her adım Türkçe ve İngilizce açıklamayla sunulmuştur.
v6.0 · AI-Augmented
21 Fonksiyon
TR + EN Bilingual
PICO/PRISMA · PSHA · FAIR · Etik
Deprem Bilimi · Fay Dinamiği
AI Şeffaflık · Hallucination
WORKFLOW TANIMI — JEOFİZİK PERSPEKTİFİ
Bu workflow, jeofizik ve sismoloji literatürünü sistematik biçimde analiz etmek için 21 modüler fonksiyon sunar. Sismik veri çerçevesinin kurulmasından, fay modeli çelişkilerinin haritalanmasına, atıf ağının oluşturulmasından varsayım stres testine kadar her adım hem Türkçe hem İngilizce açıklanmıştır. 5 yeni adım (13–17) AI şeffaflığı, hallucination testi, veri gerçeklik kontrolü, model-gözlem ayrımı ve geri anlatım katmanlarını ekler. v6.0 ile eklenen 2 adım: Adım 18 (PICO/PRISMA sistematik tarama protokolü) + Adım 19 (PSHA tehlike entegrasyonu ile gap önceliklendirme). Alan: Deprem bilimi, fay dinamiği, sismik tehlike ve kabuk yapısı araştırmaları · 2020–günümüz.
21
Toplam Adım +9 Yeni
TR+EN
Bilingual İki Dil
2020+
Dönem Günümüze
AI
Şeffaflık Katmanı
100%
Notlandırma Rubric
🌋 ALAN: JEOFİZİK / SİSMOLOJİ
TR: Deprem bilimi, fay dinamiği, sismik tehlike ve kabuk yapısı araştırmaları — bu workflow, 2020'den itibaren yayımlanan sismoloji literatürünü sistematik olarak analiz etmek için tasarlanmıştır.
EN: Earthquake science, fault dynamics, seismic hazard & crustal structure research — this workflow is designed for systematic analysis of seismology literature from 2020 onward.
WORKFLOW GENEL BAKIŞ
Aşağıda tüm 21 adımın özet kartları verilmektedir. Her karta tıklayarak o adımın detayına geçebilirsiniz. 01–12 mevcut adımlar, 13–17 kritik kalite katmanları, 18–19 v6.0 yenilikleridir (PICO/PRISMA + PSHA).
Bu adım, literatürün temel koordinatlarını kurar: hangi deprem bölgesi, hangi fay segmenti, hangi gözlem ağı. Çalışmanın kapsamı ve çakışan iddiaların haritası çıkarılır.
TRTürkçe açıklama
Yüklenen makaleleri yazar soyadı, yayın yılı ve tek cümlelik ana iddia formatında listele. Çalışmanın odaklandığı bölgeyi (ör. Kuzey Anadolu Fayı, Cascadia, Himalaya), deprem büyüklüğü aralığını ve kullanılan veri kaynağını (sismometre ağı, GPS, InSAR) belirt. Birbiriyle çelişen sismotektonik yorumları açıkça işaretle.
ENEnglish description
List uploaded papers by author surname, year, and one-sentence core claim. Specify the study region (e.g., North Anatolian Fault, Cascadia, Himalaya), magnitude range, and data source (seismometer network, GPS, InSAR). Clearly flag contradictory seismotectonic interpretations.
Adımlar / Steps
TR: Yazar + yıl + tek cümle iddia + bölge/fay etiketi / EN: Author + year + claim + region/fault tag
TR: Veri kaynağına göre kümeleme (sismometre, GPS, InSAR, DAS) / EN: Cluster by data source
TR: Büyüklük aralığı ve derinlik dağılımını not et / EN: Note magnitude range and depth distribution
TR: AI-readiness seviyesi — açık veri/kod mevcut mu? / EN: AI-readiness level — open data/code available?
Girdi / Input
TR: Yüklenen makaleler (PDF / DOI listesi)
EN: Uploaded papers (PDF / DOI list)
Çıktı / Output
TR: Yazar–iddia–bölge tablosu + veri kaynağı kümesi + AI-readiness sütunu EN: Author–claim–region table + data-source cluster
table
📊 Görsel Önerisi / Visual Suggestion
5 sütunlu tablo: Yazar/Yıl · Çalışma Bölgesi (fay adı) · Kullanılan Veri Türü · Ana İddia · AI-Readiness (✓ açık kod / ✗ kapalı). Çelişen satırlar kırmızı kenarlıkla işaretlenmiş.
AI
AI Entegrasyonu
Elicit, Semantic Scholar — sismoloji anahtar kavramlarıyla otomatik özetleme; Papers With Code — açık kod kontrolü
ADIM 02
contradiction_finder()
🌍 Fay Modeli Çelişkileri
Fault Model Contradictions
Sismolojide aynı verinin farklı fay geometrisi veya kaynak mekanizması modelleriyle yorumlanması yaygındır. Bu adım, bilimsel gelişimi engelleyen ya da hızlandıran çatışma noktalarını görünür kılar.
TRTürkçe
Fay geometrisi, kayma hızı, sismojenik derinlik veya bağlanma oranı (coupling ratio) konularındaki çelişkileri üç sütunlu tablo hâlinde ortaya koy: pozisyon A · pozisyon B · çelişkinin olası nedeni (farklı veri ağı, farklı zaman penceresi, farklı ters çözüm yöntemi). Çelişkinin sismik tehlike kestirimine etkisini yorumla.
ENEnglish
Map contradictions on fault geometry, slip rate, seismogenic depth, or coupling ratio in a three-column table: Position A · Position B · Likely cause. Interpret each contradiction's impact on seismic hazard estimates.
Adımlar / Steps
TR: Fay segmentasyonu / derinlik sınırı / kayma hızı çelişkilerini listele / EN: List fault segmentation / depth limit / slip-rate contradictions
TR: Pozisyon A | Pozisyon B | Veri/Yöntem farkı formatı / EN: Position A | Position B | Data/Method difference format
3 sütunlu tablo: Parametre · Makale A yorumu · Makale B yorumu. Alt satırda: "Tehlike modeline etkisi: düşük / orta / yüksek" renk kodu.
AI
AI Entegrasyonu
Semantic Scholar — otomatik zıt bulgu tespiti; SHERPA/RoMEO erişim kontrolü
ADIM 03
citation_chain()
🌍 Bilimsel Soy Ağacı
Citation Lineage
Belirli temel modeller (PSHA metodolojisi, USGS ShakeMap, GCMT katalog yöntemi) on yıllarca atıf alır. Bu adım hangi çalışmaların alan paradigmasını şekillendirdiğini gösterir.
TR
Makaleler arasındaki atıf ilişkilerini haritalandır. En çok atıf alan çalışmaları ve kurucu metodolojik kaynakları (ör. Aki & Richards, Scholz) tespit et. Öncü makale → türev çalışmalar → güncel uygulamalar zincirini oluştur.
EN
Map citation relationships. Identify most-cited works and foundational sources (Aki & Richards, Scholz). Build pioneer paper → derivative studies → current applications chain.
Adımlar
TR: En çok atıf alan 5–10 temel makaleyi listele / EN: List top 5–10 foundational papers
TR: Atıf zinciri: öncü → türev → güncel uygulama / EN: Citation chain: pioneer → derivative → current
TR: Metodolojik "soy hatlarını" ayırt et (InSAR geleneği, ML kolları) / EN: Distinguish methodological lineages
TR: Yetim kalan / az atıf alan önemli çalışmaları işaretle / EN: Flag orphaned / under-cited works
Girdi
Makale listesi + DOI/atıf verisi
Çıktı
Atıf ağı diyagramı + soy hattı tablosu
visualtable
AI
AI
Connected Papers, OpenAlex — atıf ağı otomasyonu; Semantic Scholar API
ADIM 04
master_synthesis()
🌍 Temel Bulgular & Tartışmalı Alanlar
Core Findings & Contested Zones
Bu adım, alanın neyi bildiğini ve neyi tartıştığını net biçimde ayırt eder. "Yerleşik kabul" ile "aktif tartışma" arasındaki çizgi tehlike politikasını doğrudan etkiler.
TR
Literatürün ortaklaştığı temel bulguları (kabuk kalınlığı kısıtları, ana fay segmentlerinin kilitleme derinliği) sentezle. Tartışmalı konuları listele: önceki sarsıntı öngörüsü, derin deprem mekanizması, sismik döngü süreleri. Her iddia için kanıt gücünü (güçlü / orta / zayıf) belirt.
TR: Uzlaşılan bulgular — birden fazla bağımsız çalışmayla desteklenen / EN: Consensus findings
TR: Tartışmalı alanlar — çelişen eşit ağırlıklı kanıtlar / EN: Contested zones
TR: Her bulgu için kanıt gücü değerlendirmesi / EN: Evidence-strength rating per finding
TR: Tehlike/risk politikasına doğrudan yansıyan bulgular / EN: Findings with direct hazard/risk policy implications
Girdi
Tüm makaleler + önceki adım çıktıları
Çıktı
Uzlaşı / tartışma matrisi + kanıt gücü tablosu
tabletext
AI
AI
Elicit — kanıt sentezi ve çelişki tespiti; IRIS DMC veri doğrulama
ADIM 05
gap_scanner()
🌍 Sismik Boşluklar & Sınır Soruları
Seismic Gaps & Frontier Questions
Araştırma boşlukları gelecekteki çalışmaların önceliklerini belirler. Coğrafi boşluklar (az izlenen bölgeler), metodolojik boşluklar ve zaman ölçeği boşlukları ayrı ayrı ele alınır.
TR
Üç kategoride tara: (1) Coğrafi — az izlenen fay segmentleri; (2) Metodolojik — henüz uygulanmamış teknikler (dağıtık akustik algılama); (3) Zaman ölçeği — paleosismoloji ile modern kataloglar arasındaki uçurum.
EN
Scan three categories: (1) Geographic — poorly monitored faults; (2) Methodological — unapplied techniques (DAS); (3) Timescale — the chasm between paleoseismology and modern catalogues.
Adımlar
Coğrafi boşluklar — haritalanamayan / az kapsanan faylar
Metodolojik boşluklar — uygulanmamış ya da yetersiz test edilmiş yöntemler
Zaman ölçeği boşlukları — paleosismoloji–katalog köprüsü
Her boşluk için öncelik skoru (acil / orta / uzun vadeli)
ADIM 06
methodology_audit()
🌍 Yöntemlerin Isı Haritası
Methodology Heat Map
Hangi yöntemlerin baskın, hangilerinin marjinal kaldığını görmek hem mevcut araştırma trendini hem olası önyargıları ortaya koyar.
TR
Her makalede kullanılan metodolojik yaklaşımı kategorize et: veri toplama (geniş bant sismometre, GPS/GNSS, InSAR, DAS), işleme (dalga formu inversiyonu, tomografi, istatistiksel katalog analizi) ve modelleme (sonlu elemanlar, visco-elastik, ML tabanlı).
EN
Categorise methodological approach: data collection (broadband, GPS, InSAR, DAS), processing (waveform inversion, tomography, statistical analysis), modelling (FEM, visco-elastic, ML-based). Note frequency and strengths/limitations.
Isı haritası: satır = metodoloji kategorisi, sütun = yıl aralığı (2020–21, 2022–23, 2024+), hücre = makale sayısı. Zaman içindeki ML artışı görsel olarak öne çıkmalı.
ADIM 07
knowledge_map_builder()
🌍 Bilgi Ontolojisi & Başlangıç Paketi
Knowledge Ontology & Starter Pack
Hem alana yeni giren araştırmacılar hem disiplinlerarası ortaklar için bir yol haritası üretir. Jeofizik terminolojisi yoğun olduğundan kavramsal yapının netleştirilmesi kritiktir.
TR
Sismoloji literatürünün kavramsal haritasını çıkar: temel kavramlar (moment tensörü, b değeri, Gutenberg-Richter yasası), alt alanlar (sismik tehlike, kabuk tomografisi, paleosismoloji) ve disiplinlerarası bağlantılar (geodezi, jeoteknik).
Sismoloji araştırmalarının politika ve mühendislik kararlarına dönüşmesi için teknik dili aşmak gerekir. Bulgularını karar alıcılara aktarmak isteyen araştırmacılar için kritiktir.
TR
Bu literatür topluluğunun "peki ne önemi var?" sorusuna yanıt ver. Bulguların sismik tehlike haritalarına, yapı tasarım yönetmeliklerine veya erken uyarı sistemlerine nasıl yansıyabileceğini teknik olmayan dilde açıkla. Üç kilit mesajı belirle.
EN
Answer "so what?" for this body of literature. Explain clearly how findings could feed into seismic hazard maps, structural design codes, or early-warning systems. Identify three key messages.
Adımlar
3 kilit mesaj — politika / mühendislik / toplumsal etki
Tehlike haritası ve yapı yönetmeliği bağlantısını kur
Erken uyarı sistemi tasarımına katkıyı değerlendir
Teknik olmayan paydaşlar için tek paragraf özet
AI
AI
Claude — yönetici özeti üretimi; teknik→politika dil dönüşümü
ADIM 09
assumption_killer()
🌍 Varsayımların Sınanması
Assumption Stress Test
Bazı varsayımlar o denli yerleşik hale gelmiştir ki sorgulanmaz; ancak gözlem ağlarının genişlemesiyle çöktükleri görülmektedir. Bu adım araştırmanın kör noktalarını ifşa eder.
TR
Test edilmeden kabul edilen varsayımları listele: fayların düzlem geometrisi (gerçekte 3D kompleks), Gutenberg-Richter ölçekleniminin evrensel geçerliliği, sismik döngü periyodikliği, büyük depremlerin Poisson süreciyle gerçekleştiği varsayımı, ML modellerinin extrapolation yeteneği. Her varsayım için "Yanlış çıksa alan ne kaybeder?" sorusunu yanıtla.
EN
List untested assumptions: planar fault geometry, GR scaling universality, seismic cycle periodicity, Poissonian occurrence, ML model extrapolation. For each: answer "what does the field lose if this is wrong?" and propose a testable hypothesis.
Adımlar
Planar fay geometrisi varsayımı — 3D kompleks yapılarla çelişkisi
GR ölçeği evrenselliği — induced seismicity ve özel ortamlar
Poissonian oluşum varsayımı — büyük depremler rastgele mı?
ML modellerinin extrapolation yeteneği — eğitim dışı senaryolar
Açık ifade | Dayanan makaleler | Yanlış çıkarsa etki + test edilebilir hipotez
ADIM 10
future_directions()
🌍 Gelecek Yönelimleri
Emerging Trajectories
2020 sonrası sismolojide ML tabanlı faz belirleme, dağıtık akustik algılama ve gerçek zamanlı tehlike güncelleme ivme kazanmaktadır.
TR
Öngörülen trendler: ML tabanlı deprem katalog üretimi (PhaseNet, EQTransformer), DAS yaygınlaşması, çok fizikli modelleme (sismik + geodetik + hidrojeolojik), gerçek zamanlı sismik tehlike güncellemesi. Her trend için kanıt tabanını ve gerçekleşme olasılığını belirt.
EN
Predicted trends: ML-based catalogue generation (PhaseNet, EQTransformer), DAS expansion, multi-physics modelling, real-time seismic hazard updating. State evidence base and likelihood for each trend.
ADIM 11
search_protocol()
🌍 Veri & Arama Protokolü
Data & Search Protocol
Sismoloji araştırmaları hem literatür hem de veri havuzlarına dayanır. Bu adım sistematik literatür aramasını sismik veri tabanı sorgusuyla entegre eder.
TR
Web of Science, Scopus ve GeoRef'i tara; IRIS/FDSN, USGS Earthquake Catalog ve ISC Bulletin gibi sismik veri tabanlarını da kapsa. PICO çerçevesini sismoloji terimleriyle uyarla. Boolean: "seismic hazard" AND "fault locking" AND 2020:2025. Zotero entegrasyonu ile yönet.
EN
Search Web of Science, Scopus, GeoRef; also cover IRIS/FDSN, USGS Earthquake Catalog, ISC Bulletin. Adapt PICO (Population = fault segment, Intervention = monitoring method). Manage with Zotero.
ADIM 12
validation_protocol()
🌍 Doğrulama & Tekrarlanabilirlik
Validation & Reproducibility
Açık veri ve tekrarlanabilir kodun önemi giderek artmaktadır; pek çok model bölgesel veriye aşırı uyum sağlar ve başka coğrafyalarda doğrulanmamıştır.
TR
Her makalenin açık veri ve kod paylaşımını kontrol et (Zenodo, GitHub, IRIS DMC). ML tabanlı çalışmalar için cross-validation stratejisini değerlendir. Modelin bölge dışında test edilip edilmediğini sor. Uncertainty propagation raporunu belgele.
EN
Check open data/code (Zenodo, GitHub, IRIS DMC). Evaluate cross-validation strategy and train/test split. Ask whether model was tested outside training region. Document uncertainty propagation.
Adımlar
Açık veri / kod kontrolü — Zenodo, GitHub, IRIS DMC
ML çalışmalarında cross-validation stratejisi
Bölge dışı genelleme (cross-regional validation)
Uncertainty propagation — epistemic mi aleatory mi?
Tekrarlanabilirlik skoru: Tam / Kısmi / Tekrarlanamaz
ADIM 13 ★ YENİ
★ YENİ ADIM — v4.0 · AI şeffaflık katmanı
AI_usage_log()
🤖 AI Şeffaflık Protokolü
AI Transparency Log
AI ile çalışan öğrencilerin en kritik açığı: kullandıkları araçları ve AI'ın katkısını belgelememek. Bu adım akademik dürüstlüğün temel katmanıdır ve gerçek öğrenmenin göstergesidir.
TR
Her AI etkileşimi için zorunlu kayıt tut: kullanılan araç, ne soruldu, AI çıktısının ne kadarı değiştirildi, insan yorumunun nerede başladığı. Bu log öğrencinin ne kadar anladığını ve AI'a ne kadar güvendiğini gösterir. Sonunda meta-refleksiyon sorusu zorunludur.
EN
Mandatory log for every AI interaction: tool used, exact prompt, percentage of AI output modified, where human interpretation began. Reveals both understanding depth and AI reliance. A meta-reflection question is required at the end.
Log Formatı / Log Format
Araç (Elicit / Semantic Scholar / Claude) + tarih / EN: Tool + date
Kullanılan prompt — tam metin veya özet / EN: Prompt used
İnsan yorumunun başladığı nokta: "AI X dedi, ben Y'yi fark ettim çünkü…" / EN: Where human interpretation began
Hangi adımlarda AI kullanılmadı? (en değerli anlama noktaları) / EN: Steps requiring no AI
🔴 Zorunlu Refleksiyon Sorusu
"Bu sonucu AI mı üretti, yoksa ben mi anladım?" — Her bölüm için bu soruyu yaz. Öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğini bu soru belirler.
AI
Not
Bu adımda AI kullanımı ironiktir — mümkünse manuel tut / AI use in this step is ironic — keep manual if possible
ADIM 14 ★ YENİ
★ YENİ ADIM — v4.0 · Hallucination filtresi
reference_stress_test()
🧪 Referans Stres Testi — Hallucination Avı
Reference Stress Test — Hallucination Hunt
AI ile çalışan öğrencilerin en büyük riski: uydurulmuş referanslar. DOI'si olan ama var olmayan, ya da gerçek ama içeriği yanlış aktarılan makaleler. Bu adım o filtreyi kurar.
TR
AI tarafından önerilen veya özetlenen her referans için stres testi: DOI gerçekten var mı (CrossRef)? Makale gerçekten o sonucu söylüyor mu (abstract + sonuç oku)? AI özeti ile gerçek PDF tutarlı mı? "Bu çalışma X buldu" biçimindeki iddiaları manuel doğrula.
EN
Stress test every AI-suggested reference: does the DOI exist (CrossRef)? Does the paper actually state that finding? Is the AI summary consistent with the real PDF? Manually verify all "study X found Y" claims.
Test Adımları
DOI varlık kontrolü — CrossRef.org veya DOI.org ile doğrula
İddia doğrulaması — makale gerçekten bunu söylüyor mu?
"En az 2 makale manuel okunmadan sonuç yazılamaz." — AI özeti ne kadar iyi görünse de birincil kaynak doğrulaması zorunludur.
AI
AI
CrossRef API — DOI doğrulama; Semantic Scholar — makale varlık kontrolü; Unpaywall — açık erişim PDF bağlantısı
ADIM 15 ★ YENİ
★ YENİ ADIM — v4.0 · Sismolojiye özgü güçlendirme
data_reality_check()
📡 Veri Gerçeklik Kontrolü
Data Reality Check — Seismology-Specific
Bu adım sizi genel akademik workflow'dan ayırır: sismolojide makale iddiasını gerçek katalog verisiyle çapraz kontrol etme imkânı vardır. Bu ayrıcalığı kullanın.
TR
Her makalenin temel iddiasını IRIS/FDSN veya USGS Earthquake Catalog ham verisiyle karşılaştır. Kullanılan katalogları karşılaştır (ISC vs USGS vs yerel ağ). Model çıktısının gerçek gözlem verileriyle örtüşmesini belgele.
EN
Cross-check each paper's key claim against raw IRIS/FDSN or USGS catalog data. Compare catalogs (ISC vs USGS vs local network: event counts, magnitude thresholds). Document model-observation fit.
Adımlar
Makale iddiası → IRIS / USGS katalog sorgusu ile doğrulama
Katalog karşılaştırması: ISC vs USGS vs yerel ağ
Model çıktısı vs gerçek gözlem uyumu (RMSE veya artık analizi)
Veri boşlukları: hangi dönemde / bölgede kayıt yetersiz?
Katalog tutarlılık skoru: makale ile gerçek veri uyumlu mu?
🟡 Zorunlu Soru
"Bu makale gerçek deprem verisiyle test edilseydi sonuçlar değişir miydi?" — Cevabı delillerle destekle.
AI
AI
IRIS DMC — Python/ObsPy katalog indirme; USGS ComCat API; ISC Web Services — tarihsel veri
ADIM 16 ★ YENİ
★ YENİ ADIM — v4.0 · En kritik epistemolojik ayrım
model_vs_observation()
🧭 Model vs Gözlem Ayrımı
Model vs Observation — The Critical Distinction
Sismolojide en büyük epistemolojik hata: simülasyon çıktısını gerçekmiş gibi yorumlamak. Bu adım o sınırı netleştirir ve bilimsel düşüncenin en temel disiplinini kazandırır.
TR
Her makaleyi kategorize et: (1) Saf model/simülasyon, (2) Gözlem ağırlıklı, (3) Hibrit. "Model X'i öngördü" ile "Gözlem X'i ölçtü" arasındaki farkı her noktada koru. Model parametrelerinin gözlemden mi yoksa varsayımdan mı geldiğini belgele.
EN
Categorize each paper: (1) Pure model/simulation, (2) Observation-dominant, (3) Hybrid. Maintain "model predicted" vs "observation measured" distinction throughout. Document whether model parameters come from observations or assumptions.
Adımlar
Her makale için sınıflandırma: model mi / gözlem mi / hibrit mi?
Model parametreleri gözlemden mi yoksa varsayımdan mı?
Model-gözlem uyum metrikleri: bias, scatter, RMSE
"Model öngörüsü" ile "gözlem bulgusu" ayrımını sonuç yazımında koru
Sadece modele dayalı politika önerileri için ekstra şüphecilik uygula
🔵 Temel Epistemoloji Kuralı
"Sismolojide en büyük hata: modeli gerçek zannetmek." — Her model çıktısının yanına yaz: "Bu bir simülasyon sonucudur — gözlemsel doğrulama yapılmamıştır / yapılmıştır (kaynak: …)"
ADIM 17 ★ YENİ · SON ADIM
★ YENİ ADIM — v4.0 · Gerçek öğrenmenin kanıtı · Son adım
teach_back()
🎓 Geri Anlatım + Tek Cümlelik Bilim
Teach-Back + One-Sentence Science
Workflow'un final adımı ve en kritik değerlendirmesi. Anlatamıyorsan anlamamışsındır. Bu adım hem AI kopyasını hem yüzeysel anlamayı anında ortaya çıkarır.
TR
İki zorunlu çıktı: (1) Tek cümlelik bilim — "Bu literatür bize şunu söylüyor: …" maksimum 2 satır, jargonsuz. (2) Geri anlatım — konuyu lise öğrencisine anlatır gibi aç, teknik terim kullanma ama bilimsel doğruluğu koru. Süre: 3 dakika sözlü veya 150 kelime yazılı.
EN
Two mandatory outputs: (1) One-sentence science — "This literature tells us: …" max 2 lines, jargon-free. (2) Teach-back — explain to a high schooler, no technical jargon but maintain accuracy. 3 minutes verbal or 150 words written.
İki Zorunlu Çıktı / Two Mandatory Outputs
Tek cümlelik bilim → "Bu literatür bize şunu söylüyor: …" (maks. 2 satır, jargonsuz)
Geri anlatım → lise öğrencisine açıkla (150 kelime / 3 dakika)
"Bilmiyorum" dediğin noktaları not al — bunlar eksik öğrenilen konulardır
Anlatamadığın kavramları workflow'a geri dön ve tekrar çalış
🟣 Neden Bu Adım Kritik?
"Anlatamayan anlamamıştır." — Bu adımda AI kullanımı yasaktır. Geri anlatım tamamen öğrencinin kendi sözleriyle olmalıdır.
Notlandırma Rubric — Tüm Workflow Özeti
Literatür derinliği — Literature depth01–08, 1120%
Tez ve proje önerisi aşamasında sistematik literatür taraması, rastgele kaynak seçiminin önüne geçer. PICO çerçevesi arama sorusunu netleştirirken PRISMA akış şeması dahil edilen/dışlanan makalelerin izlenebilirliğini sağlar. AFAD/Boğaziçi standartları bu protokolü gerektirir.
TRTürkçe açıklama
PICO çerçevesini sismoloji bağlamında tanımla: P (Population): Çalışma fay segmenti veya bölgesi (ör. Kuzey Anadolu Fayı, Doğu Anadolu Fayı segmenti) I (Intervention/Exposure): Kullanılan ölçüm/teknik (InSAR, DAS, GPS/GNSS, sismometre ağı) C (Comparison): Kıyaslama verisi ya da alternatif yöntem (katalog verileri, paleosismoloji kayıtları) O (Outcome): Hedef çıktı (kilitleme derinliği, kayma hızı, sismik boşluk tespiti)
Ardından PRISMA akış şemasını uygula: Tanımlama → Tarama → Uygunluk → Dahil etme. Her aşamada kaç makale elendi ve neden kaydını tut.
ENEnglish description
Define PICO in seismology context: P (Population): Study fault segment or region (e.g., North Anatolian Fault, East Anatolian Fault segment) I (Intervention/Exposure): Measurement technique (InSAR, DAS, GPS/GNSS, seismometer network) C (Comparison): Comparison dataset or alternative method (catalogue data, palaeoseismology records) O (Outcome): Target output (locking depth, slip rate, seismic gap identification)
Apply the PRISMA flow diagram: Identification → Screening → Eligibility → Inclusion. Record how many papers were excluded at each stage and why.
Adımlar / Steps
PICO bileşenlerini tez sorusuna göre doldur (P: fay, I: teknik, C: referans veri, O: hedef parametre) / EN: Fill PICO components for your thesis question
Anahtar kelime seti oluştur: Boolean operatörler + MeSH eşdeğerleri (ör. "seismic gap" OR "fault locking" AND "InSAR") / EN: Build keyword set with Boolean operators
Veritabanları: Web of Science, Scopus, GeoRef, IRIS seismic portal, KOHA/TR Dizin (Türkiye) / EN: Databases: WoS, Scopus, GeoRef, IRIS, TR Index
Paleosismoloji katalogları ekle: KAFI (Türkiye), Global Paleoseismic Database, SHARE seismic source model / EN: Add palaeoseismology catalogues
PRISMA akış şeması: tanımlanan → taranan → uygun → dahil edilen makale sayılarını kaydet / EN: PRISMA flowchart: record paper counts at each stage
Dahil/dışlama kriterleri: yayın yılı aralığı, dil, veri tipi, bölge kısıtı / EN: Inclusion/exclusion criteria: year, language, data type, region
Girdi / Input
TR: Tez araştırma sorusu + gap_scanner() çıktısı (Adım 05) EN: Thesis research question + gap_scanner() output
Çıktı / Output
TR: PICO tablosu + PRISMA akış şeması + final makale korpusu EN: PICO table + PRISMA flowchart + final corpus
tableflowchart
📊 Görsel Önerisi / Visual Suggestion
PRISMA 2020 akış şeması: 4 kutu (Tanımlama, Tarama, Uygunluk, Dahil Etme) + her aşamada dışlanan makale sayısı ve nedeni. Tez eki olarak doğrudan kullanılabilir.
AI
AI Entegrasyonu
Elicit — PICO tabanlı otomatik arama; Rayyan — sistematik tarama yönetimi; Zotero — PRISMA kayıt takibi; CrossRef API — DOI doğrulama
⚠ Tez Önerisi Çıktısı
"Bu PICO çerçevesinde tanımlanan boşluk, hipotezim: [X parametresi] [Y yöntemi] ile [Z fay segmentinde] ölçülerek kapatılacaktır." — Bu cümleyi tez önerinizin problem tanımı bölümüne kopyalayın.
ADIM 19 ★★ v6.0
hazard_integration()
⚠ Tehlike Entegrasyonu (PSHA)
Hazard Integration & Gap Prioritisation
★★ v6.0 YENİ ADIM — PSHA Modelleri ile Gap Önceliklendirme
Araştırma boşluklarını saptamak yeterli değildir; bu boşlukların toplumsal risk açısından önceliği belirlenmeli ve mevcut tehlike modelleriyle (PSHA) ilişkilendirilmelidir. Özellikle İstanbul metropol fayları gibi yüksek nüfuslu bölgeler için bu adım aciliyet hiyerarşisi oluşturur.
TRTürkçe açıklama
gap_scanner() çıktısındaki araştırma boşluklarını PSHA (Olasılıksal Sismik Tehlike Analizi) modelleriyle çapraz eşleştir. Hangi boşlukların mevcut tehlike tahminlerini en çok etkileyeceğini belirle:
1. PSHA kaynaklarıyla karşılaştırma: USGS hazmap, SHARE (Seismic Hazard Harmonization in Europe), AFAD Deprem Tehlike Haritası (2018 TDY) 2. Önceliklendirme matrisi: Gap önemi = (tehlike katkısı) × (mevcut belirsizlik düzeyi) × (nüfus maruziyeti) 3. Bölgesel odak: Kuzey Anadolu Fayı batı segmentleri (İstanbul yakını), Doğu Anadolu Fayı (2023 Kahramanmaraş depremleri bağlamı) 4. Eylem notu: Her acil gap için "hangi veri, hangi ağ, hangi zaman ufkunda kapatılabilir?" sorusunu yanıtla.
ENEnglish description
Cross-match research gaps from gap_scanner() with PSHA models to determine which gaps most affect current hazard estimates:
1. PSHA cross-reference: USGS hazmap, SHARE model, AFAD National Seismic Hazard Map (2018) 2. Prioritisation matrix: Gap importance = (hazard contribution) × (current uncertainty level) × (population exposure) 3. Regional focus: Western NAF segments (near Istanbul), Eastern Anatolian Fault (2023 Kahramanmaraş context) 4. Action note: For each urgent gap, answer: "What data, what network, in what time horizon can this be resolved?"
Adımlar / Steps
gap_scanner() listesini PSHA katkısına göre sırala (yüksek / orta / düşük tehlike katkısı) / EN: Rank gaps by PSHA contribution
USGS hazmap + SHARE modeli + AFAD 2018 haritasından ilgili bölge verilerini çek / EN: Extract regional data from USGS hazmap, SHARE, AFAD 2018
Acil boşluklar (3–5 yıl): İstanbul doğu yaklaşım fayları, Doğu Anadolu sonrası segment boşlukları / EN: Urgent gaps (3–5 yr): Istanbul approach faults, post-EAF segment gaps
Tez önerisi eylemi: "Bu gap [X] için önerdiğim yöntem [Y], [Z] sürede [W] parametresini belirleyecek ve AFAD/PSHA modelini güncelleyecektir." / EN: Thesis action statement linking gap to PSHA update
TR: Gap öncelik matrisi + tehlike haritası overlay + eylem planı EN: Gap priority matrix + hazard map overlay + action plan
tablemap
📊 Görsel Önerisi / Visual Suggestion
2×3 öncelik matrisi: Satırlar = gap kategorisi (coğrafi / metodolojik / zaman ölçeği), Sütunlar = öncelik düzeyi (acil / orta / uzun vadeli). Her hücrede tehlike katkısı ve önerilen veri kaynağı. PSHA haritası üzerine gap konumları işaretlenmiş ek görsel.
AI
AI Entegrasyonu
USGS hazmap API — tehlike katmanı çekme; ObsPy — katalog boşluğu otomatik tespiti; GeoJSON tabanlı gap-hazard overlay görselleştirmesi; OpenQuake Engine — açık kaynak PSHA platformu
🔴 Neden Bu Adım Kritik?
Araştırma boşluğu = potansiyel can kaybı. Bu adımda her gap, somut bir tehlike riski olarak çerçevelenmelidir. Tez önerinizin "özgün katkı" bölümü doğrudan bu matristen beslenmelidir.
Adım 12'de tekrarlanabilirlik doğrulandıktan sonra bu adım devreye girer: kullanılan veri setlerinin uluslararası standartlarda arşivlenmesi ve DOI tahsisi. FAIR ilkeleri tezlerin atıf alabilirliğini ve uluslararası görünürlüğünü doğrudan artırır.
TRTürkçe açıklama
Çalışmada kullanılan her veri setini FAIR kontrol listesine göre değerlendir:
F — Findable (Bulunabilir): Veri setine kalıcı tanımlayıcı (DOI) atandı mı? Zenodo / IRIS DMC / AFAD açık veri portali? A — Accessible (Erişilebilir): Standardize HTTP/HTTPS protokolü ile erişilebilir mi? Erişim kısıtı varsa nedeni belgelendi mi? I — Interoperable (Birlikte Çalışabilir): NetCDF, MiniSEED, GeoCSV gibi standart format kullanıldı mı? R — Reusable (Yeniden Kullanılabilir): Creative Commons veya ODC lisansı eklendi mi? Metadata eksiksiz mi?
Eksik FAIR bileşenlerini işaretle ve nasıl kapatılacağını belirt.
ENEnglish description
Evaluate each dataset against the FAIR checklist: F: Persistent identifier (DOI) assigned? (Zenodo / IRIS DMC / AFAD open portal) A: Accessible via standardised HTTP/HTTPS? Is any access restriction documented? I: Standard format used? (NetCDF, MiniSEED, GeoCSV) R: Creative Commons or ODC licence attached? Is metadata complete?
Flag missing FAIR components and specify how each gap can be addressed.
Adımlar / Steps
Her veri seti için FAIR 4×1 kontrol tablosu doldur / EN: Fill FAIR 4×1 checklist per dataset
DOI tahsisi: Zenodo (genel), IRIS DMC (sismoloji waveform), AFAD açık veri (Türkiye katalog) / EN: DOI assignment via Zenodo / IRIS DMC / AFAD
Veri formatı standardizasyonu: MiniSEED (dalga formu), NetCDF (grid model), GeoCSV (katalog) / EN: Format standardisation: MiniSEED / NetCDF / GeoCSV
Metadata şablonu: başlık, yazar, bölge, tarih aralığı, enstrüman tipi, lisans / EN: Metadata template: title, author, region, date range, instrument, licence
AFAD/Boğaziçi KOERI açık veri politikası uyumluluğunu kontrol et / EN: Check AFAD/KOERI open data policy compliance
Tez eki: "Kullanılan veri setleri ve FAIR uyumluluk durumu" tablosu / EN: Thesis appendix: "Datasets used and FAIR compliance status" table
Girdi / Input
TR: Adım 12 validation çıktısı + veri kaynakları listesi EN: Step 12 validation output + data sources list
Çıktı / Output
TR: FAIR kontrol tablosu + DOI listesi + lisans beyanı EN: FAIR checklist + DOI list + licence declaration
tablemetadata
📊 Görsel Önerisi / Visual Suggestion
Veri seti × FAIR boyutu matrisi: satırlar = her veri kaynağı, sütunlar = F / A / I / R. Her hücre: ✓ tam uyumlu / ⚠ kısmen / ✗ eksik + eylem notu. Tez ek tablosu olarak doğrudan kullanılabilir.
AI
AI Entegrasyonu
Zenodo API — otomatik DOI tahsisi; IRIS FDSN web servis — MiniSEED erişim kontrolü; re3data.org — sismoloji veri deposu kataloğu; FAIRsharing.org — standart ve lisans rehberi
📋 Tez Önerisi Çıktısı
"Bu çalışmada kullanılan [X veri seti], Zenodo DOI: [xxx] ile FAIR ilkelerine uygun arşivlenmiştir. Veri MiniSEED formatında, CC-BY 4.0 lisansı altında açık erişimlidir." — Tez metodoloji bölümüne yapıştır.
ADIM 21 ★★★ v6.0
ethics_check()
🛡 Akademik Etik Kontrol
Academic Integrity & Plagiarism Check
★★★ v6.0 YENİ ADIM — Adım 13–14 ile Etik Üçlüsü Tamamlandı
Adım 13 (AI şeffaflık) ve Adım 14 (hallucination testi) ile birlikte akademik dürüstlük üçlüsünü tamamlar. İntihal kontrolü, kaynak doğrulama ve AI-üretilmiş içerik beyanı — tüm tez ve proje önerilerinde zorunlu. Bu adım olmadan workflow'un etik katmanı eksiktir.
TRTürkçe açıklama
Üç katmanlı etik kontrol uygula:
1. İntihal Kontrolü: Tüm yazılı çıktıyı (yöntem açıklaması, bulgular, tartışma) Turnitin veya iThenticate'e yükle. Benzerlik oranı <%15 hedefle. Öz-intihal (kendi önceki çalışması) de işaretle.
2. Kaynak Doğrulama: Zotero kütüphanesindeki her kaynağı CrossRef API ile çapraz kontrol et — DOI geçerliliği, yazar/yıl/dergi uyumu. Adım 14'te hallucination testi geçemeyen kaynaklar buradan da elenir.
3. AI Kullanım Beyanı: Adım 13'te tutulan AI log'unu tez ön sayfasına eklenecek standart beyan metnine dönüştür. YÖK / üniversite AI politikasına uygun format kullan.
ENEnglish description
Apply three-layer ethics check: 1. Plagiarism check: Upload all written outputs to Turnitin or iThenticate. Target similarity <15%. Flag self-plagiarism too. 2. Reference verification: Cross-check every Zotero reference via CrossRef API — DOI validity, author/year/journal match. Sources that failed the hallucination test (Step 14) are also eliminated here. 3. AI use declaration: Convert the AI log from Step 13 into a standard declaration for the thesis cover page, compliant with YÖK / institutional AI policy.
CrossRef API ile Zotero kütüphanesi tam doğrulaması (DOI + yazar + yıl + dergi) / EN: Full Zotero library verification via CrossRef API
Adım 14 hallucination listesiyle çapraz kontrol — başarısız kaynakları kaldır / EN: Cross-check with Step 14 hallucination list
AI kullanım beyanı taslağı: hangi adımda, hangi AI, ne amaçla (Adım 13 log'undan otomatik) / EN: Draft AI use declaration from Step 13 log
YÖK Akademik 2024 AI politikası uyumluluk kontrolü / EN: YÖK Academic 2024 AI policy compliance check
Telif hakkı kontrolü: kullanılan şekil/tablo/harita için izin belgesi veya açık lisans kaydı / EN: Copyright check for figures/tables/maps used
Girdi / Input
TR: Adım 13 AI log + Adım 14 hallucination raporu + Zotero kütüphanesi + tüm yazılı çıktı EN: Step 13 AI log + Step 14 report + Zotero library + all written outputs
Çıktı / Output
TR: İntihal raporu + doğrulanmış referans listesi + AI beyan metni EN: Plagiarism report + verified reference list + AI declaration text
reportrefs
📊 Görsel Önerisi / Visual Suggestion
Üç sütunlu etik kontrol panosu: İntihal (benzerlik % + durum) · Kaynak Doğrulama (CrossRef ✓/✗ sayısı) · AI Beyanı (taslak metin + YÖK uyumu). Tez kontrol listesi olarak ek belgede sunulabilir.
AI
AI Entegrasyonu
CrossRef API — toplu DOI doğrulama; Zotero Better BibTeX eklentisi — referans dışa aktarma + otomatik format kontrolü; Turnitin / iThenticate — intihal tarama; AI beyan şablonu — YÖK 2024 uyumlu
🟡 Etik Üçlüsü: 13 + 14 + 21
Adım 13 (AI şeffaflık) → Adım 14 (hallucination testi) → Adım 21 (etik kontrol): Bu üç adım birlikte tezin akademik dürüstlük güvencesini oluşturur. Biri eksik kalırsa diğerleri de zayıflar.
EĞİTMEN NOTU
Bu workflow, sismoloji ve jeofizik literatürünü analiz eden öğrenciler için tasarlanmıştır. Her adımın Türkçe ve İngilizce açıklaması, workflow içindeki bağlamı ve AI entegrasyon önerileri mevcuttur. 13–17 arası kritik adımlar — AI şeffaflığı, hallucination kontrolü, katalog doğrulama, model-gözlem ayrımı ve geri anlatım. v6.0 ile eklenen Adım 18 (PICO/PRISMA) ve Adım 19 (PSHA Tehlike Entegrasyonu) sistematik tarama ve risk önceliklendirmesini workflow'a entegre eder.
Öğrenciler bu paneli hem ders notları hem sınav hazırlığı hem de proje raporu kılavuzu olarak kullanabilir. PDF ve Word export butonları tüm 17 adımı akademik formatta dışa aktarır.
EduPanel v7.1 Final: Kırklareli Balkaya Köyü Jeoturizm Saha Rehberi Prof. Dr. Ali Osman Öncel • EduPanel v7.1 Final (21 Aralık 2025) Kırklareli Balkaya Köyü Jeoturizm Saha Rehberi İnteraktif Drone Tour Tema Yenile 1. Dere Vadisi 2. Metamorfik Kayaç 3. Ekolojik Koridor 4. Jeofizik Gözlem 5. Akpınar Teras Kırklareli – Balkaya Köyü Jeoturizm Saha Rehberi Prof. Dr. Ali Osman Öncel | 21 Aralık 2025 🎥 Balkaya & Akpınar Video Rehberi Drone Havadan Görüntüler 🎯 Drone Videoda Durak Atlama 1. Dere Vadisi Mikrokliması 2. Metamorfik Kayaçlar 3. Ekolojik Koridor 4. Jeofizik Gözlem 5. Akpınar Üst Teras Arazinin Hikayesi – Sesli Anlatım Balkaya çevresinin jeolojik oluşumu, z...
Comments
Post a Comment