🏛️ Sismoloji Anabilim Dalı Başkanlığı — Adaylık Süreci ve Öncelikler

Sayfa · Sismoloji ABD
Seçilmem Hâlinde Öncelikli Çalışma Başlıklarım
Sismoloji Anabilim Dalı Başkanlığı Adaylığı — Ayrıntılı Çalışma Programı · Temmuz 2026
🌐 Language
📍 Ayrıntılı Çalışma Programı · Temmuz 2026

Seçilmem Hâlinde Öncelikli Çalışma Başlıklarım

Sismoloji Anabilim Dalı Başkanlığı adaylığım kapsamında, anabilim dalı başkanının yetki ve sorumluluk sınırları çerçevesinde önceliklendireceğim 13 çalışma başlığının ayrıntıları.

🏛️ Katılımcı Yönetim 🔎 Şeffaflık 🌍 Sismoloji Eğitimi 🌱 Genç Araştırmacı Desteği
📅 Temmuz 2026 ⏱️ ~6 dk okuma ✍️ Ayrıntılı Program 📡 Sismoloji Anabilim Dalı

Bu Sayfa Hakkında

Bu sayfa, Sismoloji Anabilim Dalı Başkanlığına seçilmem hâlinde önceliklendireceğim 13 çalışma başlığını ayrıntılı biçimde sunar. Amacım, bu görevi bireysel bir makam değil, birlikte geliştireceğimiz ortak bir sorumluluk olarak üstlenmektir.

📍 Kullanım: Sismoloji Anabilim Dalı öğretim üyeleri ve adaylık sürecimi merak eden meslektaşlarım için.

📋 Seçim Süreci Nasıl İşliyor?

Anabilim Dalı Başkanlığı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 21. maddesi ve Üniversitelerde Akademik Teşkilât Yönetmeliği'nin 16. maddesi uyarınca, o anabilim dalında görevli öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerinin kendi aralarında yaptığı seçimle 3 yıllığına belirlenir; seçim sonucu Dekanlıkça onaylanarak atama yapılır.

🔑 Neden Önemli: Üniversitelerdeki başkanlık düzeyi görevler arasında yalnızca Anabilim Dalı Başkanlığı, ilgili anabilim dalındaki öğretim üyelerinin doğrudan oyuyla belirleniyor. Bölüm Başkanı Dekan tarafından, Dekan YÖK tarafından, Rektör ise Cumhurbaşkanı tarafından atanıyor — bu görevlerde bir seçim adımı bulunmuyor. Ayrıca, Bölüm Başkanı atanırken Dekanlık, o bölümü oluşturan anabilim dalı başkanlarının bu konudaki yazılı görüşünü almak zorundadır; yani seçilmiş anabilim dalı başkanları, bölümün başına kimin geleceği konusunda doğrudan söz sahibidir. Bu görüşün Dekanlık için ne ölçüde bağlayıcı olduğu ise mevzuatta net değildir.

Not: Bazı üniversitelerde anabilim dalı yapısı farklı işliyor. Örneğin İTÜ'de 2009 yılında anabilim dalları bölüm bazında birleştirilmiş; bölüm başkanı aynı zamanda anabilim dalı başkanı olarak görev yapmaya başlamış, böylece ayrı bir anabilim dalı seçimi yapılmıyor. İÜC'de ise anabilim dalı yapısı ve buna bağlı seçim süreci korunuyor.

1️⃣ İdari ve Akademik Sorunların Takibi

Sismoloji Anabilim Dalı öğretim elemanlarının akademik ve idari sorunlarını kendi sorunum olarak göreceğim. Sorunların çözümünde kenarda duran değil, ilgili öğretim üyesiyle birlikte idari süreçleri takip eden ve çözüm için girişimde bulunan bir anlayışla hareket edeceğim.

2️⃣ Katılımcı Yönetim

Anabilim dalımızda katılımcı yönetim anlayışını esas alacak; alınacak kararlarda tüm öğretim üyelerinin görüş ve önerilerinin değerlendirilmesine özen göstereceğim. Öğrencilerimizin görüş ve önerilerini düzenli olarak alabileceğimiz bir geri bildirim kanalı oluşturulmasını da destekleyeceğim.

3️⃣ Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik

Her dönem sonunda, anabilim dalı başkanlığı kapsamında yürütülen çalışmalar, yapılan yazışmalar ve sonuçlanan girişimler hakkında öğretim üyelerimizi kısa bir faaliyet değerlendirmesiyle bilgilendirmeyi ilke edineceğim. Bunu somut bir düzene bağlamak için ayda bir akademik kurul toplantısı, her dönem sonunda bir değerlendirme toplantısı ve yıl sonunda tüm öğretim üyeleriyle paylaşılan bir faaliyet raporu standart uygulamamız olacak.

4️⃣ Kurumsal Temsil

Bölüm, Fakülte ve Üniversite yönetimlerinde Sismoloji Anabilim Dalı'nın güçlü şekilde temsil edilmesini önemseyecek; gerekli koşullar oluştuğunda anabilim dalımız öğretim üyelerinden birinin bu görevleri üstlenebilmesi için destek vereceğim.

5️⃣ Sismoloji Eğitimi ve Müfredat

Deprem tehlikesi yüksek bir ülkede yaşıyor olmamız nedeniyle, sismoloji eğitiminin bölümümüzde daha güçlü temsil edilmesi gerektiğine inanıyorum. Bu doğrultuda, sismoloji eğitiminin bölüm müfredatındaki ağırlığının bilimsel gereksinimler doğrultusunda güçlendirilmesi için çalışacağım; mevcut derslerin içeriklerinin geliştirilmesi ve uygun görülecek yeni zorunlu veya seçmeli derslerin programa kazandırılması yönünde önerilerin oluşturulmasına katkı sağlayacağım. Ders yükü dağılımında akademik uzmanlık, denge ve hakkaniyet ilkelerinin gözetilmesini destekleyeceğim. Müfredatın düzenli olarak gözden geçirilmesini ve Python, MATLAB, ObsPy, OpenQuake gibi güncel yazılım araçları ile yapay zekâ tabanlı analiz yöntemlerinin derslere entegre edilmesine öncülük edeceğim.

Zorunlu ders dağılımında eşitlikçi ve adil bir yöntem izleyeceğim; mümkün olduğunda zorunlu ders sayısını artırarak her öğretim üyesinin her dönem en az bir zorunlu derste yer almasını ve birikimini bölümümüzün tüm öğrencilerine aktarabilmesini sağlamaya çalışacağım. Bu mümkün olmadığı durumlarda, mevcut zorunlu dersleri ortak/paylaşımlı ders modeline dönüştürerek ders içeriğini öğretim üyesi sayısına göre haftalık olarak bölüştürmeyi; böylece her öğretim üyesinin zorunlu derslerde aktif bir öğretici olarak yer almasını ve deneyimini öğrencilerimize aktarabilmesini hedefleyeceğim.

Bu yaklaşımı savunmamın nedeni, yeni atanmış kıdemli veya genç öğretim üyelerimizin birikimlerinin zaman zaman zorunlu ders kapsamı dışında bırakılması sonucunda, öğrencilerimizin bu deneyimden yeterince yararlanamamasına bizzat tanık olmuş olmamdır. Anabilim dalı başkanı olarak ders dağılımında, hem genç meslektaşlarımızın gelişimini destekleyen, hem de deneyimli öğretim üyelerimizin birikimini zorunlu dersler aracılığıyla tüm öğrencilere ulaştıran dengeli ve adil bir model benimsemeyi hedefliyorum. Bu konudaki gözlemlerimi, Sayıştay denetim raporlarına dayanan bir değerlendirmeyle daha önce bir yazımda ayrıntılı olarak ele almıştım.

6️⃣ Genç Araştırmacı ve Akademisyen Desteği

Araştırma görevlilerimizin ve genç öğretim üyelerimizin akademik gelişimlerini desteklemeyi; proje, yayın ve uluslararası iş birlikleri konusunda kendilerine katkı sağlamayı önemli görevlerim arasında göreceğim. Yeni başlayan araştırma görevlileri ve genç öğretim üyeleri için anabilim dalımızdaki deneyimli öğretim üyeleriyle eşleştirildiği bir mentorluk sistemi kurulmasına öncülük edeceğim; yeni katılan öğretim elemanlarımız için kısa bir oryantasyon sürecinin de bu sistemin parçası olmasını sağlayacağım.

7️⃣ Araştırma Projeleri ve Kurumsal İş Birlikleri

Sismoloji Anabilim Dalı'nda ulusal ve uluslararası araştırma projelerinin sayısını artıracak ortak çalışma kültürünün gelişmesini destekleyeceğim. Bu doğrultuda AFAD, MTA, TPAO, TÜBİTAK, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, ilgili belediyeler ve uluslararası araştırma merkezleriyle iş birliği olanaklarının geliştirilmesine katkı sağlayacağım. Anabilim dalımızın SCI kapsamlı yayın, TÜBİTAK ve Horizon Europe proje başvuruları konusundaki görünürlüğünü artıracak bir yayın ve proje üretim kültürünün gelişmesine öncülük edeceğim.

Sismoloji gözlem ve laboratuvar altyapımızın güçlendirilmesi için gerekli girişimlerde bulunacağım; cihazların bakım planının, ortak kullanım esaslarının ve güncel bir envanterin oluşturulmasına öncülük edeceğim. Araştırma verilerinin ve kodların anabilim dalı içinde ortak sunucu, Git tabanlı paylaşım, erişim yetkilendirmesi ve düzenli yedekleme ile veri güvenliği gözetilerek yönetilmesi için girişimde bulunacağım.

💡 Örnek Model: Türkiye İş Bankası'nın Ocak 2024'te İTÜ ile kurduğu Marmara Aktif Fay Tehlike ve Risk Uygulama ve Araştırma Merkezi (MATAM), banka–üniversite iş birliğiyle kurulan bir deprem araştırma merkezi örneği. Sismoloji Anabilim Dalımız için de benzer bir kurumsal iş birliği modelinin araştırılmasına öncülük edeceğim.
8️⃣ Lisansüstü Eğitim ve Burs Olanakları

Başarılı yüksek lisans ve doktora öğrencilerimizin araştırmalarını desteklemek amacıyla, yukarıda belirtilen kurumlarla burs, proje ve araştırma desteklerine yönelik girişimlerde bulunacağım. Özellikle sismoloji alanında en az bir düzenli lisansüstü burs programının oluşturulmasına katkı sağlamayı hedefliyorum. Ayrıca, tez, veri analizi, saha çalışması, yayın ve proje görevlerinin tek bir proje havuzunda eşleştirildiği; lisansüstü öğrencilerimizin ilgi ve uzmanlık alanına göre görev alabildiği bir sistemin oluşturulmasını destekleyeceğim.

Bu kapsamda, banka ve vakıflarla iş birliği içinde sismoloji lisansüstü bursu için kaynak arayışını sürdüreceğim. Amerikan üniversitelerindeki "endowment" (sürekli fon) modelinden esinlenen bir pilot fon önerisini değerlendirmeye açacağım — anaparası korunup yalnızca getirisiyle kalıcı burs sağlayan bu model, benzer örneklere (BÜVAK) göre uyarlanabilir. Bu konudaki değerlendirmemi daha önce bir yazımda ayrıntılı olarak paylaşmıştım.

Ayrıca, öğrencilerimize sismoloji alanında daha yoğun uzmanlaşma imkânı tanıyacak; Sismoloji Mühendisliği veya Deprem Mühendisliği odaklı yeni lisansüstü (yüksek lisans/doktora) programı önerisini hazırlayıp Bölüm Kurulu ve Senato gündemine taşınmasına öncülük edeceğim. Bu öneriye ilişkin ayrıntılı değerlendirmemi daha önce bir yazımda paylaşmıştım.

Deprem bilimi ve sismolojide öne çıkmış yurt dışı üniversitelerle ortak danışmanlı (cotutelle) lisansüstü program anlaşmalarının geliştirilmesi için zaman ayıracağım. YÖK Yürütme Kurulu'nun 2023 kararı gereği, öğrencinin talebi, danışmanın gerekçeli görüşü ve Anabilim Dalı Kurulu ile Enstitü Yönetim Kurulu'nun onayıyla, öğretim dili Türkçe olan programlarda da tezler başka bir dilde (İngilizce dahil) yazılabildiğinden, ortak danışmanlı programlar için dil bir engel oluşturmayacaktır. Amacımız, başka ülkelerden öğrencilerin de bu ortak danışmanlık sistemiyle ülkemizin deprem sorununa katkı sağlamasıdır.

9️⃣ Mezun İlişkileri

Mezunlarımızla ilişkilerin güçlendirilmesini ve anabilim dalımızın akademik birikiminin yeni kuşaklara aktarılmasını destekleyeceğim. Bu kapsamda bir Mezun Veri Tabanı oluşturulmasını, yıllık bir Mezun Buluşması düzenlenmesini ve öğrencilerimize yönelik Kariyer Günleri etkinliklerinin düzenlenmesine öncülük edeceğim.

🔟 Lisans Öğrencileriyle Etkileşim

Bu program büyük ölçüde lisansüstü ve araştırma odaklı hedefler içeriyor; oysa anabilim dalımızın geleceği lisans öğrencilerimizdir. Bir Sismoloji Kulübü kurulmasını, düzenli seminer günleri ve arazi çalışmaları düzenlenmesini, bitirme projesi süreçlerinde öğrencilere danışmanlık desteğinin güçlendirilmesi ve staj/proje eşleştirmelerinin kolaylaştırılması için girişimde bulunacağım.

🔢 11. Kurumsal Hafıza

Prof. Dr. Ömer Alptekin hocamızdan bize emanet olan bu anabilim dalının birikimini geleceğe taşımak amacıyla; geçmiş tezlerin dijitalleştirilmesini, eski gözlem cihazlarının kayıt altına alınmasını, bir Anabilim Dalı Arşivi ve fotoğraf arşivi oluşturulmasını, anabilim dalımızın tarihçesinin yazılı hâle getirilmesine öncülük edeceğim. Bu arşivin tutarlı dosya adlandırma ve sürüm takibi gibi basit dijital standartlarla düzenlenmesini sağlayacağım.

🔢 12. Toplumsal Görünürlük ve Bilim İletişimi

Sismoloji Anabilim Dalı'nın yalnızca ders veren bir birim değil, toplumla ilişkili bir bilim insanı topluluğu olduğuna inanıyorum. Halka açık seminerler, lise öğrencilerine yönelik tanıtım etkinlikleri ve AFAD, ilgili belediyeler ile medya kuruluşlarıyla iş birliği içinde bilim iletişimi faaliyetlerinin geliştirilmesine öncülük edeceğim.

🔢 13. Kurumsal Süreklilik ve Stratejik Planlama

Anabilim dalı yönetiminin kişiye değil sisteme dayanmasını önemsiyorum. Bu nedenle yıllık hedeflerin belirlenmesini, düzenli faaliyet raporlarının tutulmasını ve görev süresi sonunda bir sonraki başkana devredilecek bir görev devir dosyasının hazırlanmasını standart uygulama hâline getireceğim. Bu dosyada alınan kararlar, açık/devam eden işler, güncel iletişim listesi ve yıllık iş takvimi yer alacak; böylece kurumsal hafıza ve süreklilik, başkan değişse de korunacaktır.

📊 Somut ve Ölçülebilir Hedeflerim:
  • Her dönem en az bir akademik seminer düzenlenmesi
  • Yılda en az bir ulusal veya uluslararası çalıştay düzenlenmesi
  • Yılda en az bir TÜBİTAK veya uluslararası proje başvurusunun teşvik edilmesi
  • Lisansüstü öğrenciler için yılda en az iki kariyer ve araştırma geliştirme etkinliği
  • Yılda bir faaliyet raporunun tüm öğretim üyeleriyle paylaşılması
  • AFAD, MTA, Kandilli Rasathanesi ve ilgili belediyelerle yılda en az bir düzenli temas/iş birliği görüşmesi yapılması
⚠️ Not: Yukarıdaki hedeflerin bir bölümü Bölüm Kurulu, Fakülte Kurulu veya Dekanlık gibi üst organların kararına tabi olduğundan, bunlar birer vaat değil, anabilim dalı başkanının yetkisi ölçüsünde takip edilecek ve desteklenecek çalışma başlıkları olarak sunulmaktadır.
🔑 Temel İlkelerim
⚖️ Adalet 🔎 Şeffaflık 🤝 Katılımcılık 🎓 Akademik Liyakat 🧭 Ortak Akıl 📋 Hesap Verebilirlik
Bu çalışma programı, yalnızca seçim dönemine ait bir metin değil; seçilmem hâlinde görev sürem boyunca kendimi değerlendireceğim temel yol haritası olacaktır.
📤
PDF / Word olarak dışa aktar
Times New Roman · Akademik format
🔬 Tüm Yazıları İncele →
Ayrıntılı Çalışma Programı · Sismoloji ABD Başkanlığı Adaylığı · Temmuz 2026
🌍
Prof. Dr. Ali Osman Öncel
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa · Jeofizik Mühendisliği Bölümü · Sismoloji Anabilim Dalı
Deprem Sismolojisti · Jeofizik Mühendisi. Edinburgh'dan İstanbul'a; yeraltı verilerinden saha romanlarına — bilimi insanla buluşturan bir araştırmacının yolculuğu.
🔗 aliosmanoncel.blogspot.com 👤 Hakkımda
Bu içeriği paylaş

Comments

Popular posts from this blog