🗂️ Case Archive
Kaynak Temelli Akademik Çeviri:
Vaka Arşivi
Bu sayfa, Kaynak Temelli Akademik Çeviri ana metodoloji sayfasının makale-bazlı ayrıntı arşividir. Ana sayfa güncel iş akışını, kırmızı çizgileri ve toplu bulguları özetler; burada ise hangi makalenin hangi dersi öğrettiğini, kronolojik sırayla, ayrıntılı biçimde bulabilirsiniz. "Altın kural": tekrarlanan bir vaka türü ana sayfaya yeni adım olarak eklenmez, yalnızca burada kayıt altına alınır ve ana sayfadaki ilgili sayaç güncellenir.
On yedi makale üzerinde yürüttüğümüz çalışmada yapay zekâya doğrudan çeviri yaptırmak yerine önce bir kaynak doğrulama ve terminoloji çıkarma süreci uygulandı.
Çok ciltli kitapta önce kaç cilt olduğu, İçindekiler bölümünün yapısı, yazar ve makale bilgilerinin nerede bulunduğu ve basılı sayfa ile PDF sayfası arasındaki fark belirlendi.
İlk uygun sayfayı rastgele taramak yerine yazar adı → makale → cilt → basılı sayfa zinciri kullanıldı. Bu yaklaşım özellikle ikinci makalede önemliydi: PDF'nin yer imi (bookmark) bilgisindeki sayfa numarası, PDF'nin mutlak sayfası değil, kitabın basılı sayfasıydı. Üçüncü makalede ise yazar hiçbir cildin yer imi (bookmark) bilgisinde geçmiyordu; hedefli tam-metin arama ile makalenin ilk iki makaleden farklı bir ciltte (Cilt 2, "Teorik Boyut") yer aldığı bulundu. Bu nedenle çevredeki sayfalar kontrol edilerek gerçek makale konumu her seferinde doğrulandı.
Genişletilmiş özet dosyaları bazen yazarın kendi eklediği gerçek bir Word dipnotu (kitaba atıf + erişim linki) içeriyor. Bu dipnotlar, belgeyi paragraf paragraf okuyan standart araçlarda görünmez — üçüncü makalede tam olarak bu yüzden dipnot ilk çeviride sessizce kayboldu ve ancak kaynakla satır satır yapılan bağımsız bir karşılaştırmayla fark edildi. Bunun üzerine belgenin ham iç yapısından (Word dosyasının kendi XML kaynağından) dipnot içeriğini ayrıca kontrol etmek, iş akışına zorunlu bir adım olarak eklendi.
Çeviri için yeni İngilizce karşılıklar uydurulmadı. Önce özgün makaledeki Türkçe Özet ↔ İngilizce Abstract karşılaştırıldı. Buradan yazarın kullandığı terminoloji çıkarıldı.
Makaleler arasında aynı Türkçe kelimenin aynı İngilizce karşılığı kullanılması zorunlu kabul edilmedi. Bu özellikle ikinci makalede açıkça görüldü: "iyilik" → goodness / benevolence / goodwill, "yardımseverlik" → benevolence / philanthropy. Üçüncü makalede ise farklı bir sorun ortaya çıktı: yazar, aynı cümlede hem "özgecilik" hem "yardımseverlik" kelimelerini yan yana kullanmıştı ve ikisi de yayımlanmış kaynaklarda "altruism" ile karşılanmıştı. Bu iki farklı Türkçe kelimeyi İngilizcede de aynı kelimeyle karşılamak metinde gereksiz bir tekrara yol açacağından, "özgecilik" yazarın kendi metin-içi çevirisiyle altruism, "yardımseverlik" ise ikinci makaledeki eşleşmeyle tutarlı biçimde benevolence olarak ayrıştırıldı. Bu değişkenlik ve ayrıştırma hata olarak düzeltilmedi; kaynak metnin özelliği olarak korundu. Bu eşleştirmeler otomatik olarak kabul edilmedi; kaynak makale ve yayımlanmış İngilizce Abstract üzerinden kontrol edildi.
Ancak bu aşamadan sonra Türkçe genişletilmiş özet İngilizceye aktarıldı.
Çeviri tamamlandıktan sonra metin tekrar Türkçe kaynakla paragraf paragraf karşılaştırıldı. Amaç: daha iyi İngilizce, aynı yazar anlamı. Bazı cümleler daha doğal akademik İngilizceye dönüştürüldü; ancak kaynakta olmayan bilgi veya yorum eklenmedi.
Bu aşamada başlık, yazar bilgileri, paragraf yapısı, font, italik/bold kullanımı ve belge düzeni kontrol edildi.
Üçüncü makalede, 3A ve görsel kontrolden geçmiş çeviri ayrıca yazarın kendisi tarafından kaynakla satır satır karşılaştırıldı. Bu bağımsız ikinci tur, ilk çeviride gözden kaçan iki gerçek sorunu ortaya çıkardı: kaybolan Word dipnotu (bkz. 3. adım) ve bir kavramın yanlış çevrilmesi ("ruhsal iyilik hâli" → yanlışlıkla "spiritual well-being", doğrusu "psychological well-being"; çünkü metinde "ruhsal" burada "ruh sağlığı"yla aynı kökte, "manevi"den ayrı bir anlamda kullanılmıştı). Her iki sorun da düzeltildi. Metodolojik Sonuç: 3A tek başına yeterli bir güvence değildir — bağımsız bir insan (ve isteğe bağlı olarak başka bir yapay zekâ aracı) ile yapılan ikinci bir karşılaştırma, süreç ne kadar dikkatli kurulmuş olursa olsun hâlâ değerli bulgular çıkarabilir.
Dördüncü makalede yazar bilgisi hiçbir cildin yer imi (bookmark) bilgisinde geçmiyordu — üçüncü makaledeki durumun bir tekrarı. Ancak bu kez kaynak Microsoft Word dosyasının kendi gerçek dipnotu (3. adımın zorunlu kontrolü) makalenin tam kitap/cilt/sayfa atfını zaten içeriyordu; bu bilgi hem çeviriye eklenecek dipnot içeriği hem de makalenin kitaptaki yerini bulmak için gereken adres bilgisi olarak ikili görev gördü. 0. adım (mimari arama) ile 1A (dipnot kontrolü) böylece birbirini besledi — dipnot kontrolü artık yalnızca "kayıp içerik" riskini önlemekle kalmıyor, doğru koşullarda arama maliyetini de düşürebiliyor.
Üçüncü makaledeki bağımsız inceleme sadakat/eksiksizlik türündeydi — kaynakta olup çeviride kaybolan veya yanlış aktarılan bilgiyi arıyordu. Dördüncü makalede ise kullanıcı çeviriyi başka bir yapay zekâ aracıyla (ChatGPT) karşılaştırarak farklı bir tür geri bildirim verdi: hiçbir anlam kaybı yoktu, ancak çalışmanın ana tez terimi ("pasif iyi / aktif iyi") İngilizcede teknik olarak doğru fakat doğal olmayan bir kalıpla ("the passive good" / "the active good") ifade edilmişti. İki ayrı düzeltme turunda bu terim "passive goodness / active goodness" (kavram) ve "a person who passively avoids evil" / "a person who actively does good" (paralel kişi tanımı) olarak yeniden kuruldu. Metodolojik Sonuç: bağımsız inceleme yalnızca "bir şey mi kayboldu?" sorusuna değil, "hedef dilde doğal mı okunuyor?" sorusuna da cevap vermelidir — 3A çeviri sırasında bunu büyük ölçüde yakalar, ancak çalışmanın en önemli/en sık tekrarlanan terimlerinde ikinci bir "taze göz" turu hâlâ fark yaratabilir.
Beşinci makalede kullanıcının yaptığı bağımsız inceleme, önceki iki türden (sadakat/eksiksizlik ve hedef-dil üslup ve doğallık) farklı bir üçüncü soruya odaklandı: çevrilmiş dokümanın kendi içinde tutarlı olup olmadığı. Kaynak makalenin yayımlanmış resmi başlık çevirisi "Feeling Good" idi, ama aynı makalenin İngilizce Abstract'ı ve Keywords'ü "İyi Oluş"u "Well-Being" olarak veriyordu. İlk üretimde önceki bir emsale (başka bir makalede "İyilik" kelimesinin başlıkta Kindness, gövdede Goodness olarak çelişerek korunması) sadık kalınarak yazarın resmi başlık çevirisi olduğu gibi bırakılmıştı. Ancak kullanıcı, dokümandaki güçlü ve tekrarlayan "well-being" kullanımının (öznel iyi oluş → subjective well-being, iyi oluşun yarısı → half of well-being, iyilik hali → State of Well-Being) başlıkla da hizalanmasının dokümanın kendi içinde daha tutarlı okunmasını sağlayacağına karar verdi ve başlığı "Well-Being and Nature Therapy" olarak değiştirdi. Metodolojik Sonuç: "Yazarın resmi terminoloji/başlık tercihi korunur" kuralı hâlâ varsayılan davranıştır — AI kendiliğinden bu kuralı çiğnemez. Ama nihai karar, dokümanın kullanım amacını bilen kullanıcıya/editöre aittir; kullanıcı somut bir vakada iç-tutarlılığı önceliklendirerek bilinçli bir istisna getirebilir. Bu üçüncü inceleme türü "Bağımsız İkinci İnceleme" tanımına eklendi.
Kaynak Türkçe metindeki bir bitki listesinde anlamsız bir ifade olan "Pasif flora" geçiyordu. Listenin diğer üyeleriyle (ekinezya, melisa, rezene, kediotu) tutarlılık gerekçesiyle bu ifade "Passiflora" (passionflower) bitkisinin bozuk yazımı olarak yorumlanıp öyle çevrildi. Kullanıcı bu müdahaleyi doğru buldu, ancak bunun "çeviri" değil "kaynak metindeki olası bir yazım hatasının editöryal düzeltmesi" olarak açıkça etiketlenmesini istedi. Metodolojik Sonuç: kaynak metindeki belirsiz/bozuk bir ifadenin makul bir yorumla düzeltilmesi meşru bir editöryal karardır, ama bu düzeltme sessizce yapılmamalı — "kaynak yazım hatası, çeviri değil" şeklinde açıkça kayıt altına alınmalıdır. Bu, "kaynakta olmayan yorum eklenmez" ilkesiyle çelişmez, çünkü müdahale gizlenmiyor, şeffaf biçimde işaretleniyor.
Şu ana kadarki tüm bulgular yöntemin KENDİ içindeki tutarlılığa bakıyordu. Akla gelen soru farklıydı: aynı kaynak Türkçe metni doğrudan Google Translate'e verseydik — ki bu sayfanın kendi TR/EN kapak görseli bile bu motoru kullanıyor ve okuyucuların çoğu bir Türkçe akademik metni İngilizceye çevirmek için ilk aklına gelen araç budur — sonuç ne kadar farklı olurdu? Bunu ölçmek için 2. makalenin genişletilmiş özetinin TAM Türkçe metni 5 parçaya bölünüp translate.google.com üzerinden çevrildi ve çıktı, onaylı EN versiyonumuzla paragraf paragraf karşılaştırıldı. Bu, o zamana kadar üretilmiş 5 makalenin tamamını kapsayan sistematik bir çalışma değil — tek makalelik bir pilot denetimdir; amacı yöntemin gerçekten ölçülebilir bir katkısı olup olmadığını hızlıca test etmek.
| Kategori | Google Translate (ham MT) | Bizim yöntemimiz (onaylı çıktı) |
|---|---|---|
| "iyilik" terminolojisi | 4 farklı İngilizce karşılık kullanılmış — kindness (17), goodness (10), charity (2), "good actor" (1) — cümleden cümleye anlamsal bir gerekçe olmadan değişiyor. Aynı paragrafta bile "the discourse of goodness" ile "Is kindness a tool..." yan yana geçiyor. | 3 kontrollü karşılık — goodness (29, varsayılan), benevolence (1, kuşkucu/sorgulayıcı bağlamda, resmi Abstract'taki "bu iyiliğin" kalıbına paralel), goodwill (1, tırnaklı/pratik bağlamda) — her biri BİLİNÇLİ ve GLOSSARY'de gerekçelendirilmiş. |
| Başlık doğruluğu | "THE INTERNATIONAL DIMENSION OF THE CONCEPT OF KINDNESS..." — makalenin gerçek yayımlanmış İngilizce başlığıyla UYUŞMUYOR (MT, yayımlanmış Abstract'ı bilmediği için tahmin ediyor). | "...CONCEPT OF GOODNESS..." — yayımlanmış resmi Abstract'tan doğrulanmış, doğru başlık. |
| Başlık altı bilgi | "Giriş" (bölüm başlığı) → "Login" olarak çevrilmiş. Bağlamdan kopuk kelime çevirisinin tipik bir örneği (MT, akademik makale yapısını değil, en yaygın anlamı seçiyor). | "Introduction" — doğru, çünkü yöntem paragrafı akademik makale bağlamında ele alıyor, izole kelime olarak değil. |
| Yazar unvanı | "Dr. Student [Ad Soyad]" — hem hatalı unvan çevirisi ("Dr. Öğrencisi"nin gerçek karşılığı değil) hem de Türkçe "ı" harfi kayboluyor (diyakritiksiz yazım). | "Doctoral Candidate [Ad Soyad]" — doğru akademik unvan, doğru diyakritik. |
| Gerçek Word dipnotu | Görünmüyor — ama bu MT'nin özel bir zaafı değil, testimizin kendisi de aynı sınırlamayı taşıyor (paragraph-metni ile beslendi, gerçek docx dipnotunu göremezdi). Asıl fark: bir kullanıcı kopyala-yapıştırla MT kullandığında bunu YAKALAYACAK hiçbir adımı yok. | Adım 1A (zorunlu XML/zipfile kontrolü) bu dipnotu (kitap atfı + erişim linki) yakalayıp çeviriye ekledi — kaynağın kendisi bu riski taşısa bile, yöntem onu telafi ediyor. |
| Doğallık/üslup | Türkçenin noktalı virgülle ayrılmış cümle parçalarını birebir taşıyor — örn. "In the case of the USA, the Marshall Plan, the Fulbright Program and disaster relief;" gibi tam cümle olmayan parçalar oluşuyor. | 3A editöryal geçişte bu tür devrik/parça yapılar tam ve doğal İngilizce cümlelere dönüştürüldü. |
| Genel anlam koruması | Paragraf düzeyinde ciddi bir anlam kaybı veya halüsinasyon gözlenmedi — özel isimler (Fulbright, Erasmus+, TİKA, AFAD, Marshall Planı) doğru ve tutarlı çevrilmiş. | Aynı doğrulukta, artı yukarıdaki 5 kategoride ek doğruluk katmanı. |
Kapsam: Bu proje, şu an itibarıyla 11 makalelik kaynak-temelli çeviri vaka çalışması + 1 makalelik Google Translate karşılaştırmalı pilot denetimden oluşuyor — pilot denetim yalnızca 2. makale üzerinde yapıldı, Google Translate'e karşı 11 makalenin tamamını kapsayan sistematik bir deney henüz değil. Bu ayrım önemli çünkü aşağıdaki sonuç iddiası, elimizdeki kanıtın büyüklüğüyle orantılı kalmalı.
Metodolojik Sonuç: Google Translate'in ham çıktısı paragraf düzeyinde "anlaşılır" ve çoğunlukla anlam-koruyucu — bu MT'yi hafife almamak gerektiğinin de bir göstergesi. Bu pilot karşılaştırma, kaynak-temelli yöntemin yalnızca "daha iyi İngilizce" üretme iddiası olmadığını; terminoloji tutarlılığı, bağlam, yazar kimliği, başlık doğruluğu ve belge unsurlarının korunması gibi akademik sadakat boyutlarında ayrıca denetlenebilir bir fark oluşturduğunu göstermektedir — (a) yayımlanmış kaynakla doğrulanmış terminoloji tutarlılığı (MT'de rastgele, bizde kontrollü 3-lü ayrım), (b) belge yapısını bilen bağlam-duyarlı çeviri ("Giriş"≠"Login"), (c) gerçek yayımlanmış başlığın doğrulanması, (d) gerçek Word dipnotunu yakalayacak açık bir iş akışı adımının varlığı. Bu, Google Translate'i kötüleyen değil ölçülebilir bir yöntem karşılaştırması ortaya koyar ve sayfanın ana tezini doğrudan destekler: "AI'ya ne söylediğinizden önce, ona hangi kaynakları ve hangi sırayla kontrol ettirdiğinizdir." Sınırlama: bu tek makalelik bir pilot denetimdir, istatistiksel olarak genellenebilir değildir; 11 makalenin tamamına sistematik olarak uygulanması gelecekteki bir adım olarak değerlendirilebilir.
Altıncı makale ("Kelam ve İyilik: Teolojik Temeller ve Ahlaki Yansımalar", Cilt 1, ss. 171–202) ilk kez yoğun biçimde klasik İslami/kelam terminolojisiyle (birr, cemal, hayr, hüsn, ihsan, salah, ma'ruf, hüsün ve kubuh) karşılaştı. Dördüncü makalede kurulan "kelimeyi çevirme, transliterasyon + parantez içi İngilizce açıklama bırak" yöntemi (örn. "Birr (righteousness)") burada farklı ve daha geniş bir terim setine yeniden uygulandı ve sorunsuz çalıştı. Metodolojik Sonuç: bu YENİ bir kural değil, mevcut bir yöntemin farklı bir terminoloji alanında da genellenebildiğinin doğrulanmasıdır — bu yüzden ana sayfaya yeni bir madde olarak eklenmedi, yalnızca burada kayıt altına alınıyor.
Altıncı makalenin kaynak Word dosyasındaki gerçek dipnotu (1A kontrolü), Cilt 1 (Kavram), ss. 171–202'yi açıkça doğruladı — ama dipnottaki erişim linki (.../items/0671865c-...), daha önce 2. makalede ve 5. makalede görülen linkle birebir aynıydı. Ne var ki o iki makale Cilt 3'teydi, bu makale ise Cilt 1'de. 5. makalede çıkarılan ders "aynı ciltteki farklı bölümler tek bir cilt-düzeyi kaydı paylaşabilir" şeklindeydi; bu bulgu o dersi kitabın tamamını (3 cilt) kapsayan tek bir kurumsal-arşiv kaydı ihtimaline genişletiyor. Sayfa aralığı (ve varsa açık cilt bilgisi) hâlâ tek güvenilir ayırt edici — link tek başına yeterli değil. Metodolojik Sonuç: bu, 5. makaledeki dersin GENİŞLEMESİ olduğu için ana sayfanın Terimler Sözlüğü'ndeki "Word Dipnotu Kontrolü" tanımı güncellendi, Bulgular kutusuna yeni bir madde (10) olarak eklendi ve çeviri PROMPT şablonunun (1A bölümü) kalıcı kuralına dönüştürüldü.
Çeviri tamamlandıktan sonra kullanıcı, TR/EN dosyalarını (muhtemelen bir AI aracıyla) satır satır karşılaştıran bağımsız bir inceleme yaptırdı ve dört küçük "düzeltme" önerdi: (1) başlığı "THEOLOGY (KELAM) AND GOODNESS..."tan sadece "KELAM AND GOODNESS..."a kısaltmak, (2) "Introduction" başlığının kaybolduğunu iddia etmek, (3) Keywords'teki "Charity"yi "Hayr" olarak değiştirmek, (4) dipnot formatını "standardize etmek". Kontrol edildiğinde: (2) yanlış çıktı — "Introduction" başlığı zaten docx'te ayrı bir paragraf olarak duruyordu (üçüncü taraf incelemesinin metinsel hizalama hatasıydı); (4) zaten önceki 5 makaleyle birebir aynı formattaydı, değişiklik gerekmedi. Geriye kalan (1) ve (3) ise, incelemenin sandığının aksine çevirmenin tercihi DEĞİLDİ — kitabın kendisinde (Cilt 1, s.174–175) yayımlanmış RESMİ İngilizce başlık ve Keywords'tü. Bu gerçek kullanıcıya açıkça bildirildi ve kullanıcı iki soruda da "resmi çeviriyi koru" kararını verdi. Metodolojik Sonuç: "çevirmenin daha doğal bulduğu İngilizce" ile "kaynak yayında zaten resmileşmiş İngilizce" aynı şey değildir; ikincisi mevcutsa, üçüncü taraf bir inceleme "daha doğal olur" dese bile DEĞİŞTİRİLMEZ. Bu, 12. maddedeki (5. makale, iç-tutarlılık incelemesi) "yazarın resmi tercihi varsayılan korunur" kuralının daha keskin ve otoriter bir uzantısıdır: risk burada yalnızca tutarlılık değil, zaten YAYIMLANMIŞ bir metnin üzerine yazmaktır. Bu ilke ana sayfanın Bulgular kutusuna (madde 9) ve Terimler Sözlüğü'ne yeni bir terim olarak, ayrıca çeviri PROMPT şablonunun (madde 4) kalıcı kuralına eklendi.
Yedinci makale ("İş Güvenliği, Çalışma Hayatı Açısından İyilik", Cilt 3, ss. 571–600) bookmark + gerçek Word dipnotu (1A) ile sorunsuz bulundu; dipnottaki kurumsal-arşiv linki yine 2./5./6. makalelerle aynıydı (bkz. 16. madde — kitabın tamamı düzeyinde tek kayıt). Terminoloji tarafında ilk kez "iyilik" için baskın karşılık olarak kindness kullanıldı — bu makalenin kendi resmi Abstract'ında "kindness" (9) "goodness"a (3) göre baskındı, önceki altı makalenin hiçbirinde bu kelime varsayılan değildi. Kaynak docx'te ayrıca daha önce hiç görülmemiş iki Word özelliği bulundu: (a) üç uzun gövde paragrafı yanlışlıkla kısa-başlık stiliyle ("ARGEK-Heading") işaretlenmişti, ama bunlarda run-seviyeli açık bir "bold kapalı" override'ı vardı — extraction kodu stil-seviyeli varsayılanla bu override'ı ayırt edemiyordu, paragraf paragraf XML kontrolüyle ve LibreOffice görsel doğrulamasıyla ayrıştırıldı; (b) "Sonuç ve Öneriler" bölümündeki 7 madde gerçek bir Word numaralı listesiydi (numPr/numId), araç bunu hiç yakalamıyordu. Metodolojik Sonuç: bu ikisi de gerçekten yeni bulgulardı, ama bir çeviri/editörlük kararı değil, saf Word-biçim-sadakati (araç) meselesiydi. Bu yüzden ana sayfaya yeni bir NUMARALI iş akışı adımı eklenmedi — yalnızca translation/core/docx_io.py'ye kalıcı list_number/left_indent_cm (numaralı liste) ve bold_phrases (kısmi-bold, mevcut italic_phrases ile simetrik) desteği eklendi, 1-6. makalelerin tamamı yeniden üretilerek regresyon testinden geçirildi (paragraf sayıları değişmedi), ana sayfada yalnızca "Araçlar ve Şeffaflık" bölümü ve sayaçlar güncellendi. Bağımsız inceleme bu makalede hiçbir gerçek hata bulamadı; sorduğu iki soru (43 vs 39 paragraf farkı, dipnotun gövde-içi temsili) matematiksel olarak/tasarım gereği açıklanabilir çıktı, kullanıcı incelemesini bu netleştirmeyle geri çekti ve dosyada değişiklik yapılmadı.
Sekizinci makale ("Platon'dan Mevlânâ'ya İyi-lik", Cilt 2, ss. 457–474) hem kendi gövde metninde kaynağı açıkça adresliyordu hem de bookmark'ta vardı — Adım 0 iki bağımsız yoldan aynı anda doğrulandı. Gerçek Word dipnotu (1A) aynı sayfa aralığını teyit etti, ama dipnottaki erişim linki (.../items/8f0ae29e-...) 6. maddede çıkarılan "kitabın tamamı düzeyinde tek kurumsal-arşiv kaydı" hipoteziyle UYUŞMADI — bu link, Cilt 1/3'ün paylaştığı linkten (.../items/0671865c-...) tamamen FARKLI. Ancak bu link tanıdıktı: üçüncü makalede (o da Cilt 2'de) BİREBİR AYNI link zaten görülmüştü. Yani Cilt 2'nin kendine özgü, Cilt 1/3'ten bağımsız bir arşiv kaydı olduğu artık İKİ AYRI makalede (3. ve 8.) doğrulanmış oluyor. Metodolojik Sonuç: "kitabın tamamı tek kurumsal-arşiv kaydı" hipotezi fazla genellenmişti — düzeltilmiş anlayış, en az İKİ ayrı arşiv kaydı olduğu (biri Cilt 1+3'ü, biri en azından Cilt 2'yi kapsıyor); "birden fazla cilt aynı kaydı paylaşabilir ama her cilt paylaşmak zorunda değildir" şeklinde daraltıldı. Sayfa aralığı (ve cilt bilgisi) her durumda tek başına yeterli ayırt edici olmaya devam ediyor. Bu makalede ayrıca terminoloji tarafında ilk kez hiçbir TR-EN çelişkisi bulunmadı (başlık/Keywords/gövde metni tamamen tutarlı bir şekilde "iyilik→goodness" kullandı) ve tek bir editöryal düzeltme notu uygulandı (kaynak yazım hatası "onnto-teoloji" → "onto-theology", Heidegger'in bilinen kavramı). Bağımsız inceleme bu makalede de gerçek bir çeviri hatası bulamadı; sorduğu tek soru — dipnotun gerçek bir Word footnote nesnesi mi yoksa gövde-içi bir temsil mi olduğu — 1. makaleden beri bilinen aynı mimari tercihe (bkz. 3. madde) işaret ediyordu, aynı şekilde netleştirilip final onay verildi. Bu, kurumsal-arşiv bulgusunun (16. madde) GENİŞLEMESİ olduğu için ana sayfanın Bulgular kutusundaki 10. madde ve Terimler Sözlüğü'ndeki "Word Dipnotu Kontrolü" tanımı güncellendi; terminoloji-çelişkisizliği ve editöryal-düzeltme bulguları ise tekrarlanan vaka türleri olduğu için ayrı madde açılmadı, yalnızca burada kayıt altına alındı.
Dokuzuncu makale ("Hikmet Merkezli Matematiksel Yaklaşımla İyiliğin İnşası", Cilt 2, ss. 527–543) ilk kez, kaynak dosyanın kendi adındaki numaralandırma ("10.") ile çeviri hattındaki sıra numarasının ("9.") birbirinden ayrıştığı bir vakaydı — dosyalar arasında bir yerde "9." atlanmış olduğundan, dosya adı ile pipeline sırası artık aynı sayıyı taşımıyor. Bu yalnızca bir adlandırma ayrıntısı, ama gelecekte benzer bir numaralandırma boşluğu çıkarsa dosya adının kendisi değil, kaynak makalenin gerçek içeriği esas alınmalı. Kaynak, bookmark'ta yoktu; ama gövde metnindeki gerçek Word dipnotu (1A) hem kitap/cilt/sayfa atfını hem de erişim linkini doğrudan verdi — bu link, 3. ve 8. makalede de görülen linkle birebir aynı çıktı ve "Cilt 2'nin kendine özgü bir arşiv kaydı olduğu" bulgusunu üçüncü kez doğruladı (bkz. 16. ve 19. madde) — bu, GENİŞLEYEN değil TEKRARLANAN bir doğrulama olduğu için ana sayfada yalnızca sayaç güncellendi.
Bu makalede terminoloji tarafında üç terimlik bir çelişki bulundu — önceki makalelerin çoğunda görülen başlık/Keywords ikili çelişkisinden bir adım öteye geçen bir örnek: resmi BAŞLIK çevirisi "Hikmet"i "Wisdom" olarak veriyordu, ama resmi Keywords satırı (pozisyonel eşleştirmeyle) "Hikmet"i "Charity"ye, "İlim"i de "Science"a eşliyordu — üçü de birbiriyle tam uyuşmuyordu. Kaynak docx'teki Anahtar Kelimeler satırı bu kez (nadiren görülen bir durumda) resmi ÖZET'in Keywords listesiyle birebir aynı çıktığı için, idx39'daki Keywords satırı resmi İngilizce haliyle (Goodness, Badness, Science, Knowledge, Charity) DEĞİŞTİRİLMEDEN bırakıldı; gövde metninde ise "Hikmet" daha güçlü kanıt olan başlık çevirisine göre "wisdom", "İlim" ise gövdede "bilim/science" ile yan yana geçen bir listede ayrı tutulması gerektiği için "knowledge" olarak çevrildi. Klasik terimler (irfan, fıtrat, ıslah/ifsad/muslih/müfsid, infak, Hakk) önceki makalelerde kurulan transliterasyon+açıklama yöntemiyle ele alındı; ayrıca kaynak docx'te başlık paragrafının sonunda, gerçek dipnot bağlantısından bağımsız, dekoratif bir üst-simge "1" bulundu — içerik taşımadığı ve dipnot zaten ayrı bir not-paragrafı olarak eksiksiz taşındığı için çeviriye eklenmedi; bu, 5A ilkesinin (yeni format özelliği tek başına yeni adım oluşturmaz) ilk kez "motoru genişletmeme" yönünde uygulandığı örnektir.
Kullanıcı, teslim edilen çeviriyi bir bağımsız inceleme (ChatGPT) ile karşılaştırdı. İncelemenin 14 maddesinden üçü gerçekten geçerliydi ve uygulandı (bir terim glossunun netleştirilmesi, tek-geçişli bir dini terimin gereksiz transliterasyonunun sadeleştirilmesi, bir cümlenin daha doğal İngilizceye çekilmesi). Ancak incelemenin "en önemli sorun" dediği madde — Keywords satırının değiştirilmesi önerisi — yanlış bir varsayıma dayanıyordu: inceleme bu satırı çevirmenin kendi tercihi sanmıştı, oysa bu, kitabın kendi PDF'indeki RESMİ yayımlanmış İngilizce Abstract'ın Keywords satırıyla birebir aynıydı. Bu durum kullanıcıya açıkça gösterilip (resmi metni koru / iç-tutarlılığa göre bilinçli değiştir) net bir soru olarak soruldu; kullanıcı resmi metni korumayı seçti ve gerekçesini kendi ifadesiyle açıkladı: "dilsel olarak daha iyi olabileceğini düşünsek bile üçüncü taraf editörlüğüyle bu satırı değiştirmek doğru değil… bu, resmî yayımlanmış İngilizce metin önceliği kontrolü olarak değerlendirilmeli." İncelemenin iki önerisi de haklı gerekçeyle reddedildi: (a) aynı özdeyişin belgede kısa ("man is a homeland to man") ve uzun ("man is the homeland, the refuge, of man") formlarda geçmesini "tutarlılaştırma" önerisi — bu iki farklı uzunluk kaynağın kendisinde de farklıydı (kısa form, komşu cümledeki "man is a wolf to man" ile bilinçli bir gramer paralelliği kuruyordu), birleştirmek hem bu paralelliği bozar hem kaynakta olmayan bir kelime ekler; (b) matematiksel "1/∞=0" pasajındaki "equivalent" kelimesinin üç kez tekrarını "değişken kullanım" önerisi — kaynak metin "karşılık" kelimesini bilinçli olarak üç kez tekrarlıyordu (matematiksel→toplumsal→toplumsal=0 zinciri), bu motifi bozmamak için tekrar korundu.
Metodolojik Sonuç: Bu vaka, "resmi yayımlanmış metnin önceliği" ilkesinin (6. makalede kurulan) en net teyididir — kullanıcının kendi ifadesiyle "dilsel olarak daha iyi ≠ kaynak-yayın açısından değiştirilmesi gereken." Ayrıca GERÇEKTEN yeni bir ders çıktı: kaynaktaki TR-EN değişkenliği yalnızca kelime düzeyinde değil, aynı ifadenin/alıntının farklı UZUNLUKTA kullanılması düzeyinde de kasıtlı olabilir — bir bağımsız inceleme bunu fark etmeyip "tutarlılaştırma" önerebilir, bu öneri kabul edilmeden önce kaynağın kendisinde gerçekten aynı uzunlukta kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilmelidir. Bu ikinci bulgu ana sayfanın Bulgular kutusuna yeni madde 11 olarak ve Terimler Sözlüğü'ndeki "Terminolojik Değişkenlik" tanımına eklendi; resmi-metin-önceliği teyidi ise tekrarlanan bir vaka olduğu için yalnızca sayaç/Araçlar bölümünde güncellendi. Kullanıcı son kontrolde tüm düzeltmeleri ve iki reddi doğruladı ve "10. makale — FINAL ONAYLANDI" dedi.
Onuncu makale ("İki Kadim Kavrama Yeni Bir Bakış: Sosyal Destek Bağlamında İyilik ve İletişim", Cilt 3, ss. 19–38) bookmark'ta vardı; gerçek Word dipnotu (1A) aynı sayfa aralığını ve erişim linkini (.../items/0671865c-...) doğruladı — bu link 2., 5., 6. ve 7. makalelerle birebir aynı, Cilt 1+3'ün paylaştığı kaydı beşinci kez bağımsız doğruladı. YENİ FORMAT BULGUSU: Bu kaynak docx'te paragraf girintisi, önceki dokuz makaledeki gibi paragraph_format.first_line_indent ile değil, paragraf metninin başına gömülü GERÇEK bir <w:tab/> run'ıyla yapılıyordu (XML düzeyinde doğrulandı, stil/paragraf seviyesinde hiçbir indent tanımı yoktu). Çözüm çekirdek motoru değiştirmedi — yalnızca her gövde paragrafının metni literal bir "\t" karakteriyle başlatıldı; python-docx'in add_run() metodu bunu otomatik olarak gerçek bir <w:tab/> XML elemanına çeviriyor (test edilip doğrulandı).
Kullanıcı, teslim edilen çeviriyi bir bağımsız inceleme (ChatGPT) ile karşılaştırdı; genel hüküm "%90–95'i kullanılabilir, birkaç yerde çeviri-editörlüğü gerekli". Başlık için önerilen "daha doğal" alternatif KULLANILMADI — bu kitaptaki resmi yayınlanmış İngilizce başlıktı (PDF Cilt 3'te doğrulandı), incelemenin kendisi de "yazarın başlığını koruma amacı varsa değiştirmemek daha doğru" diyerek 6. makaledeki ilkeyi kendiliğinden teyit etti. Dört madde uygulandı: (1) "was selected as the sample" → "was selected as the focus of this study" (kaynak metodolojik ifadeyi bozmadan akademik olarak daha doğru); (2) "can be more 'good'" → "may be in a better state of well-being"; (3) "an approach to goodness" ifadesinin sosyal desteği (iletişimi değil) nitelendirdiği netleştirildi; (4) kapanış cümlesi "stand in mutual interaction" → "intertwined concepts that mutually influence one another". En dikkat çekici olan dördüncü değil, ikinci maddenin komşusuydu: incelemenin "the state of goodness (well-being)" için önerdiği sadeleştirmenin gerekçesi zayıftı (salt "daha doğal" iması), ama dokümanın kendi geri kalanı kontrol edilince ÇOK DAHA GÜÇLÜ bir gerekçe bulundu — aynı "iyilik hali" ifadesi belgenin başka iki yerinde (idx25, idx40) zaten yalnızca "well-being" olarak çevrilmişti; idx19'daki çift-terim kullanımı kendi iç tutarlılığını bozuyordu. Düzeltme bu yüzden incelemenin önerisini birebir kopyalamak yerine, kendi iç-tutarlılık kontrolümüzle yeniden gerekçelendirilerek uygulandı.
Metodolojik Sonuç: Üçüncü taraf incelemesi bir sorunu doğru tespit edip zayıf bir gerekçeyle çözüm önerdiğinde, incelemenin önerisini olduğu gibi kopyalamak yerine dokümanın kendi geri kalanıyla karşılaştırıp ASIL doğru gerekçeyi (burada: iç-tutarlılık) bulup onunla uygulamak daha sağlam bir yöntemdir — bu, 5. makaledeki "iç-tutarlılık incelemesi" ilkesinin bu kez incelemeci tarafından değil, çevirmen tarafından proaktif olarak uygulanmasıydı. Düzeltmeler sonrası kullanıcıya, uygulanmış-ve-doğrulanmış hâlin mi yoksa geri alınıp yalnızca "editöryal düzeltme adayı" olarak belgelenmiş hâlin mi tercih edildiği AskUserQuestion ile ayrıca soruldu (11. makaledeki daha muhafazakâr çerçeveyle karşılaştırma yapılarak) — kullanıcı **uygulanmış hâlini korumayı** seçti. **10. makale FINAL ONAYLANDI.**
On birinci makale ("Sosyolojide ve Eğitim Sosyolojisinde İyilik, Mutluluk Problemi", Cilt 2) bookmark'ta YOKTU; hedefli tam-metin arama (yazar adıyla) ile PDF Cilt 2'de bulundu. Gerçek Word dipnotu (1A) kitap/cilt bilgisini ve erişim linkini (.../items/8f0ae29e-...) doğruladı — bu link 3., 8. ve 9. makalelerle birebir aynı, Cilt 2'nin kendine özgü arşiv kaydı olduğu hipotezini dördüncü kez bağımsız doğruladı. Bu dipnotta İLK KEZ bir sayfa aralığı ("ss. X–Y") verilmiyordu — küçük bir format varyasyonu, yeni bir sorun değil.
YENİ BULGU — başlık çatışması: Kitabın resmi yayınlanmış İngilizce başlığı (PDF Cilt 2'de tam-metin taramasıyla bulundu) "Sociology And Goodness, the Problem of Goodness-Happiness" idi — bu, TR başlıktaki VE docx'in kendi başlığındaki "Eğitim Sosyolojisi" kavramını TAMAMEN ATLIYORDU. Önceki 9 makalede karşılaşılan başlık/terminoloji farkları hep ÜSLUP/kelime-seçimi düzeyindeydi (örn. "Kindness" vs "Goodness"); bu ise bir KAVRAMIN İÇERİKTEN TAMAMEN DÜŞMESİYDİ — farklı bir kategori. Kullanıcıya AskUserQuestion ile açıkça soruldu; kullanıcı docx'in kendi TAM başlığının ("In Sociology and in the Sociology of Education, the Problem of Goodness and Happiness") sadık çevrilmesini seçti — resmi (eksik görünen) başlık kullanılmadı. Bu, 6. makaledeki "resmi yayınlanmış İngilizce metin değiştirilmez" ilkesinin BİLİNÇLİ bir istisnasıdır ve doğrudan translation/core/prompt.py'ye kalıcı bir madde olarak işlendi: resmi metin önceliği kuralı yalnızca ÜSLUP farklarında geçerlidir; resmi metin bir kavramı TAMAMEN atlıyorsa (içerik eksikliği şüphesi), karar otomatik değil, kullanıcıya sorulur.
İKİ FORMAT BULGUSU (5A, çekirdek motoru gerçekten genişletti): (a) Bu docx'teki HER paragrafta (başlık dahil) w:line="360" (1.5 satır aralığı) + w:after="120" (6pt boşluk) vardı — önceki 10 makalede pratikte hep tek-satır-aralığı kullanılmıştı, bu yüzden fark edilmemişti. docx_io.py'ye line_spacing/space_after_pt parametreleri eklendi, 1-11. makalelerin tamamı yeniden üretilerek regresyon testinden geçirildi (paragraf sayıları değişmedi). (b) İlk-satır-girintisi PARAGRAF BAZINDA TUTARSIZDI: "Giriş" başlığı ve ondan sonraki İLK gövde paragrafı hiç girintisizdi, ama "Giriş"ten sonraki TÜM diğer paragraflar (alt-başlıklar dahil) 708 twip (~1.249cm) girintiliydi — kaynağın kendi iç-tutarsızlığı, düzeltilmeden paragraf bazında birebir taşındı.
Kullanıcı teslim edilen çeviriyi bağımsız bir inceleme (ChatGPT) ile karşılaştırdı; genel hüküm "çeviri omurgası sağlam, baştan çevirmeye gerek yok" — başlık kararının doğru olduğu, "Eğitim Sosyolojisi" bölümünün atlanmadığı, bölüm yapısı/sayısal bulguların (%58/%20/%25) doğru aktarıldığı teyit edildi. İki küçük madde belgelendi ama metin DEĞİŞTİRİLMEDİ: (1) "anomic conditions that disturb order" — incelemenin önerdiği alternatif kendisi de "yanlış değil, yorumlayıcı" olarak nitelendirildi, "anomic" aynı cümledeki Durkheim atfıyla doğrudan bağlantılı olduğu için korundu; (2) "kamu eğitimimin" — kaynak TR'nin kendi yazım sorunu (kullanıcı bunu bağımsız olarak da fark etti), çeviri zaten doğru anlamlandırmıştı, yalnızca GLOSSARY'ye editöryal düzeltme notu olarak eklendi. 11. makale FINAL ONAYLANDI, dosyada metin değişikliği gerekmedi.
On ikinci makale ("İyilik Perspektifinde Canlılar ve İnsan İlişkisi", Cilt 1, ss. 245–269) gerçek Word dipnotuyla (1A) bulundu; erişim linki (.../items/7848dd90-...) daha önce HİÇBİR makalede görülmemiş YENİ bir linkti. YENİ BULGU: Önceki 11 makalede Cilt 1 hep Cilt 3 ile aynı kaydı (.../items/0671865c-..., 5 makalede doğrulanmış) paylaşıyor sanılıyordu — bu makale, Cilt 1'in KENDİ İÇİNDE de en az iki ayrı repository kaydı olabildiğini ilk kez gösterdi (6. makalenin Cilt-1 linki ile bu makalenin Cilt-1 linki FARKLI). Bu, 8. makaledeki "kitabın tamamı tek kayıt değil, bazı ciltler ortak bazı ciltler ayrı paylaşabilir" dersinin bir adım daha DARALTILMASI — artık tek bir cilt bile kendi içinde tekil olmayabiliyor. Sayfa aralığı hâlâ tek güvenilir ayırt edici.
Bağımsız inceleme iki ayrı turda geldi. İlk turda 4 gerçek düzeltme uygulandı: gövde metnindeki gereksiz "living species/entities/beings" çeşitliliği tek terime ("living beings") standardize edildi, bir gerçek tense hatası ("domestication is understood" → "was understood") düzeltildi, ve iki doğal-İngilizce rötuşu yapıldı. İncelemenin başlık ("in the perspective of" → "from the perspective of") ve Keywords ("Human Kindness Stories") için önerdiği değişiklikler REDDEDİLDİ — ikisi de kitabın PDF'indeki resmi yayımlanmış İngilizce ABSTRACT'tan birebir alınmıştı; kullanıcıya AskUserQuestion ile soruldu, kullanıcı "resmi metni koru" dedi. İkinci turda kullanıcı TR/EN dosyalarını tekrar karşılaştırıp yeni bir tutarsızlık bulmadığını belirtti. 12. makale FINAL ONAYLANDI.
On üçüncü makale ("İslam ve İyiliğin Ontolojisi", Cilt 1, ss. 393–450) 57 sayfalık olağandışı uzun bir bölümdü — footnote'taki geniş aralık bağımsız PDF aramasıyla (yazar adıyla) doğrulanıp bir hata olmadığı teyit edildi. Dipnotun erişim linki (.../items/7848dd90-...) 12. makaledekiyle BİREBİR AYNIYDI — Cilt 1'in kendi ayrı kaydının ilk (12. makale) bulgusunu ikinci kez bağımsız doğruladı. Metin, projenin şimdiye kadarki EN YOĞUN klasik İslam hukuku/kelam terminolojisini içeriyordu (el-Birr, el-İhsan, el-Ma'ruf, el-Îsâr, Amel-i Sâlih, Helâl, Hayr, Sadaka, Nimet, maslahat, hisbe, fücûr/fısk/ukûk) — 4. makalede kurulan transliterasyon+parantez-içi-ilk-geçiş-glossu yöntemi birebir uygulandı ve yeni bir kural gerektirmeden sorunsuz genellendi. Kaynak docx'teki bir yazım/seçim hatası ("Türkçe'de iyiliği ifade eden kavramlar" — bahsedilenler aslında Arapça) resmi ABSTRACT'la karşılaştırılıp "in Arabic" olarak düzeltilerek çevrildi (4A).
Bağımsız inceleme hem Türkçe kaynak metni hem İngilizce çeviriyi ayrı ayrı değerlendirdi. TR-metne yönelik tüm öneriler (yazım/noktalama tutarlılığı) kaynak yazarın kendi orijinal dosyasına aitti — çevirmenin görev alanı dışında olduğu netçe belirtildi. EN tarafında 2 doğal-İngilizce iyileştirmesi uygulandı ("regulates"→"governs", bir cümlenin daha sıkı/paralel yapıya çekilmesi). İkinci bir inceleme turu açılmadan kullanıcı doğrudan final değerlendirmesini yaptı: başlık/yazar bilgileri, ana kavramların sistematik korunması, bölüm yapısı/argüman akışı ve Anahtar Kelimeler onaylandı. 13. makale FINAL ONAYLANDI.
On dördüncü makale ("Kur'an'da İyiliğin Anlamı", Cilt 1, ss. 39–70) PROJEDEKİ EN UZUN bölümdü (76 paragraf, önceki rekor 58'di). İKİ GERÇEKTEN YENİ BULGU, ikisi de doğrudan translation/core/prompt.py'ye kalıcı kural olarak işlendi: (1) Kaynak docx'teki gerçek Word dipnotu sayfa aralığını "ss. xx-xx" şeklinde BOŞ PLACEHOLDER olarak bırakmıştı — yalnızca yazar-adıyla arama yetersiz kaldı (isim kitapta başka bağlamlarda da onlarca sayfada geçiyordu), başlık metniyle içerik-araması gerekti; gerçek aralık (ss. 39–70) PDF'te bağımsız doğrulanıp İngilizce dipnotta TAMAMLANDI (4A). (2) Bu makale, projede ilk kez onlarca DOĞRUDAN Kur'an ayeti alıntısı içeriyordu (14 ayrı ayet/hadis); bunlar yayımlanmış belirli bir İngilizce Kur'an çevirisinden KOPYALANMADI (böyle bir iddia yanıltıcı olurdu) — yazarın kendi Türkçe mealinden Ingilizceye çevrildi, bu ayrım GLOSSARY'de açıkça belirtildi.
Makalenin resmi ABSTRACT'ı da istisnaiydi: PDF'teki İngilizce ABSTRACT, docx'in Giriş/Sonuç paragraflarıyla neredeyse birebir örtüşen TAM cümleler içeriyordu — önceki 13 makalenin hiçbirinde bu kadar uzun/örtüşen bir resmi paralel metin yoktu, bu yüzden ilgili paragraflar büyük ölçüde resmi ABSTRACT'ın kendi cümleleriyle hizalanarak çevrildi. Dipnotun erişim linki (.../items/7848dd90-...) yine 12. ve 13. makalelerle aynıydı — Cilt 1'in yeni kaydını üçüncü kez doğruladı.
Bağımsız inceleme hem TR hem EN metni değerlendirdi; TR önerileri yine kaynak yazarın kendi dosyasına aitti, dokunulmadı. EN tarafında 3 düzeltme uygulandı — biri incelemenin önerisiydi ("is not raised... through material aid"→"is not addressed... in terms of material aid"), biri gövde-metin bağlamında "man"→"human beings" (ama Kur'an ayeti ALINTILARINDAKİ vokatif "O man!" ve kaynağın kendi cinsiyet-ayrımını yansıtan "Men...women..." BİLİNÇLİ OLARAK değiştirilmedi — aynı kelimenin farklı bağlamlarda farklı doğru kullanımı olabileceği ilkesi), biri de incelemeden BAĞIMSIZ, kendi taramamda fark edilen bir iç-tutarsızlıktı (Keywords'teki "Quran" → gövde metninin tamamıyla tutarlı "Qur'an"). Kullanıcı final değerlendirmesinde 12 kavramın sırası/açıklamaları, Kur'an ayetlerinin akademik aktarımı ve Sonuç bölümünün argümanını onayladı. 14. makale FINAL ONAYLANDI.
On beşinci makale ("Mezheplerde İyilik", Cilt 2, ss.435–455) ÜÇ AYRI bağımsız inceleme turundan geçen ilk makale oldu (ikisi ChatGPT, biri Perplexity — kullanıcı araç kotaları dolunca farklı bir AI'a geçti). Her üç turda da inceleme, PDF'e erişimi olmadığı için "en önemli hata" olarak AYNI noktayı tekrarladı: kaynak docx'in kendi footnote'undaki "(Pratik)" ifadesinin İngilizce çeviride "(Theoretical)" olarak "yanlış" düzeltildiğini iddia etti. Üçü de REDDEDİLDİ — PDF'in kendi sayfa-üst bilgisi ("Teorik Boyut | 437") ve dört farklı makalede önceden doğrulanmış aynı repository linki, bu makalede kaydı beşinci kez bağımsız doğruladı; kaynaktaki "(Pratik)" yazarın kendi hatasıydı. İkinci turda GERÇEK bir düzeltme de bulundu: ilk turda "consanguinity" ifadesi yalnızca bir cümlede düzeltilmişti, ama aynı paragrafın ilerisinde İKİNCİ bir geçiş gözden kaçmıştı. Üçüncü tur (Perplexity), önceki iki turun bulamadığı 7 gerçek doğal-İngilizce iyileştirmesi buldu. Metodolojik Sonuç: Farklı AI araçlarından gelen art arda incelemeler, PDF'e erişimleri olmadığı için aynı (yanlış) noktayı tekrar tekrar gündeme getirebilir — ama bu, incelemenin TÜMÜNÜ otomatik reddetme gerekçesi değildir; her yeni turda tüm maddeler yeniden, tek tek değerlendirilmeli. Ayrıca bir düzeltmenin AYNI PARAGRAFTA başka bir yerde tekrarlanan bir sorunu gözden kaçırabileceği de burada ilk kez somut olarak görüldü. 15. makale final onaylandı.
On altıncı makale ("Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam'da İyilik", Cilt 2, ss.397–435) projede İLK KEZ İKİ YAZARLI bir makaleydi — dosya adı yalnızca ikinci yazarın soyadını taşısa da docx'in kendi yazar bloğu iki yazarı da, dosya adındakinden farklı bir sırayla listeliyordu; çeviri docx'teki sıraya sadık kaldı. Kaynak docx başlık/yazar bloğunu gerçek CENTER hizalaması yerine MANUEL BOŞLUK KARAKTERLERİYLE sözde-ortalamıştı — İngilizce çıktıda yazarın açık görsel niyeti gerçek align=CENTER ile karşılandı, literal boşluk sayısı kopyalanmadı. YENİ TÜR BİR HATA: Bağımsız inceleme, bir atıftaki "(Şalom, 2015, 70 Pencere / Shivim Panim: ...)" ifadesindeki "70 Pencere" başlığının yanlışlıkla "70 Windows" olarak çevrildiğini tespit etti — bu gerçek bir Türkçe-Yahudi yayınının kendi başlığıydı, Platon/Plato ilkesi gereği çevrilmemeliydi. Bu, corpus'ta ilk kez ÇEVİRMENİN KENDİSİNİN bu ilkeyi ihlal ettiği somut vaka oldu; düzeltilip prompt.py'ye kalıcı yeni bir madde (3C) olarak işlendi. Ayrıca Keywords'teki resmi "Charity" gövde metnindeki "helpfulness" ile tutarlılık için kullanıcının bilinçli kararıyla "Helpfulness"a değiştirildi (5. makaledeki istisnayla aynı türden). İkinci bir inceleme turunda başka sorun bulunmadı, tek not kaynak TR dosyasındaki bir yazım hatasıydı (çevirmenin görev alanı dışında). 16. makale final onaylandı.
On yedinci makale ("Kadim Türk Devlet Politikasını 'İyilik' Perspektifinde Okumak", Cilt 1, ss.143–170) projede ilk kez konusu Eski Türk tarihi/siyaset bilimiydi (İslam hukuku/kelam değil) — Bozkır Türk devlet felsefesi, toy meclisi, töre, aile kurumu "iyilik" merceğinden ele alındı. Dipnotun erişim linki, 12./13./14. makalelerle aynı çıkarak Cilt 1'in kendi ayrı repository kaydını dördüncü kez bağımsız doğruladı. Kaynak docx'te first_line_indent hiç yoktu (bütün paragraflar flush-left) — önceki makalelerin çoğundan farklı bir biçim tercihi, olduğu gibi taşındı. Bağımsız inceleme tek bir madde önerdi: Keywords'teki resmi "Parliament" (gövde metindeki "toy assembly" ile tutarsız görünüyordu) "Assembly" olarak değiştirilsin. Kullanıcıya AskUserQuestion ile soruldu; bu kez (16. makaledeki Charity/Helpfulness kararının aksine) kullanıcı resmi metni korumayı seçti — "Parliament" değiştirilmedi. 17. makale final onaylandı, dosyada değişiklik gerekmedi.
Comments
Post a Comment